Giải ngân gần 57.000 tỷ đồng: dấu hiệu chuyển mình của đầu tư công TP.HCM
Đầu tư công TP.HCM là quá trình thành phố sử dụng ngân sách nhà nước cho các công trình hạ tầng đô thị, đặc biệt là giao thông liên vùng, môi trường và chỉnh trang đô thị, với mục tiêu tạo động lực tăng trưởng kinh tế, mở rộng không gian phát triển và cải thiện chất lượng sống của người dân trong dài hạn. Theo báo cáo kinh tế – xã hội tháng 7, tính đến ngày 24/7, TP.HCM đã giải ngân 56.965 tỷ đồng vốn đầu tư công, tương đương gần 57.000 tỷ đồng. Con số này mới đạt 38,6% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, cho thấy nhiệm vụ 100% giải ngân trong cả năm là áp lực không nhỏ. Nhưng chính sức ép đó đang buộc thành phố phải chọn lọc ưu tiên: tập trung vào công trình giao thông trọng điểm, thay vì dàn trải cho những dự án chậm tiến độ. Đây là bước chuyển quan trọng, vì chất lượng giải ngân vốn hạ tầng quan trọng không kém tốc độ giải ngân.
Kế hoạch vốn lớn nhất cả nước và chiến lược “chuyển tiền sang dự án chạy nhanh”
TP.HCM được giao kế hoạch vốn đầu tư công lên tới 147.599 tỷ đồng, cao nhất trong 34 địa phương và tăng 22,6% so với năm trước. Khối vốn khổng lồ này vừa là cơ hội, vừa là phép thử năng lực quản trị. Thay vì để tiền nằm yên trên giấy, chỉ trong quý II, thành phố đã thực hiện ba đợt điều chỉnh kế hoạch vốn, chuyển 22.261 tỷ đồng từ các dự án chậm sang những dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Đây là quyết định mang tính định hướng: ưu tiên công trình giao thông trọng điểm, dự án cải thiện môi trường đô thị, các tuyến kết nối vùng – những hạng mục có tác động lan tỏa rõ rệt đến phát triển hạ tầng đô thị. Đợt thi đua 150 ngày đêm cho mục tiêu tăng trưởng hai con số cũng gắn chặt với yêu cầu giải ngân 100% vốn, trong đó đến hết quý III phải đạt tối thiểu 70% kế hoạch.
Vành đai 4 TP.HCM và cao tốc liên vùng: các tuyến đường được ưu tiên mở lối tăng trưởng
Nếu phải chọn biểu tượng cho giai đoạn tăng tốc giải ngân vốn hạ tầng hiện nay, vành đai 4 TP.HCM là cái tên rõ nhất. Ban Quản lý dự án đang hoàn tất thủ tục để khởi công phần lõi cao tốc thuộc dự án này vào dịp 2/9. Đồng thời, cao tốc TP.HCM – Mộc Bài đã khởi công tuyến chính, đặt mục tiêu thông xe cuối năm 2027. Ở phía Tây Bắc, Tây Ninh cũng coi đường Vành đai 4 TP.HCM, tuyến 827E và trục kết nối hành lang công nghiệp – đô thị Mộc Bài – Xuyên Á là các công trình giao thông trọng điểm cần dồn lực giải ngân."Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến ngày 29/7, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của Tây Ninh đạt 52,77% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao". Việc cả TP.HCM và Tây Ninh cùng ưu tiên vành đai 4 và các tuyến liên vùng cho thấy chiến lược rõ ràng: mở một mạng lưới giao thông đủ sức kéo dòng vốn đầu tư và công nghiệp về khu vực phía Nam.
Các dự án môi trường và chỉnh trang đô thị: nền hạ tầng mềm nhưng quyết định sức sống thành phố
Tập trung vào công trình giao thông trọng điểm không có nghĩa TP.HCM bỏ quên hạ tầng môi trường và chỉnh trang đô thị – những yếu tố quyết định sức cạnh tranh lâu dài. Dự án cải tạo kênh Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên đã thi công khoảng 80% khối lượng, trong đó hệ thống kè, cống và cửa xả đạt 98%, còn các hạng mục giao thông và hạ tầng kỹ thuật khoảng 60%; dự kiến hoàn thành cuối năm. Dự án Vệ sinh môi trường giai đoạn 2 với Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc – Thị Nghè đang lắp đặt thiết bị cơ điện, hướng mục tiêu vận hành thử vào tháng 12. Đi cùng là các dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm, nạo vét bờ Bắc kênh Đôi, thành phần 3 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu… tất cả cho thấy quan điểm nhất quán: phát triển hạ tầng đô thị phải đồng thời giải quyết ùn tắc, ô nhiễm và kết nối vùng, chứ không chỉ là mở thêm vài tuyến đường lớn.
Giải ngân nhanh nhưng phải “đúng chỗ”: bài kiểm tra trách nhiệm của chính quyền địa phương
Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công TP.HCM không chỉ là cuộc chạy đua số liệu, mà là bài kiểm tra trách nhiệm. Thành phố tăng cường kiểm tra hiện trường, tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, yêu cầu từng chủ đầu tư lập kế hoạch giải ngân chi tiết theo tháng, quý và cập nhật trên hệ thống số. Tây Ninh cũng đặt mục tiêu đến hết quý III giải ngân tối thiểu 75% và hoàn thành 100% kế hoạch vốn trong năm, yêu cầu người đứng đầu cơ quan, đơn vị trực tiếp lãnh đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả. Khi vốn đầu tư công được chuyển mạnh sang các công trình giao thông trọng điểm, vành đai 4 TP.HCM và các tuyến liên vùng, câu hỏi không còn là "giải ngân được bao nhiêu", mà là "giải ngân có tạo được không gian phát triển mới hay không". Câu trả lời sẽ nằm ở tiến độ thực tế trên công trường, và ở mức độ thay đổi của bản đồ hạ tầng đô thị trong vài năm tới.
