Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giải quyết đúng nhu cầu
Nông nghiệp công nghệ cao là cách tổ chức sản xuất có chọn lọc, trong đó công nghệ được dùng để cải thiện quy trình, chất lượng và giá trị nông sản, thay vì chỉ đầu tư thiết bị hiện đại. Tại Huế, một hội thảo đã kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã và địa phương với viện nghiên cứu, trường đại học cùng các đơn vị cung ứng công nghệ để bàn cách đưa giải pháp vào sản xuất và chế biến.
Động lực cho cuộc gặp là nhu cầu đổi mới công nghệ trong bối cảnh thành phố xác định phát triển nông nghiệp công nghệ cao là một định hướng. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Huế Nguyễn Thị Thu Hương nhấn mạnh rằng nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; hiệu quả ứng dụng và khả năng hình thành chuỗi giá trị phải là thước đo. Đây là cách đặt vấn đề đúng: công nghệ không nên được chọn vì mới, mà vì có thể xử lý một điểm nghẽn cụ thể.
Từ giới thiệu công nghệ đến giải pháp dùng được
Khoảng cách giữa một kết quả nghiên cứu và việc áp dụng ngoài đồng ruộng hay trong cơ sở chế biến thường nằm ở độ phù hợp: giải pháp có đáp ứng điều kiện sản xuất, năng lực tiếp nhận và nhu cầu thị trường hay không. Vì vậy, trọng tâm hội thảo không chỉ là giới thiệu công nghệ, mà là xác định nhu cầu cụ thể rồi lựa chọn giải pháp đủ hoàn thiện để ứng dụng và có khả năng nhân rộng.
Đại diện Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam giới thiệu các công nghệ có thể chuyển giao và đề xuất hướng phù hợp với điều kiện địa phương; phía doanh nghiệp chia sẻ nhu cầu sản xuất cùng kinh nghiệm tiếp nhận kết quả nghiên cứu. Cách đối thoại hai chiều này có giá trị hơn một danh mục công nghệ đơn thuần. Doanh nghiệp có thể nêu khó khăn về sản xuất, tiếp cận công nghệ và vùng nguyên liệu; nhà nghiên cứu có cơ sở để điều chỉnh giải pháp hoặc xác định việc cần thử nghiệm trước.
Chuyển giao phải phục vụ cả chuỗi giá trị
Ứng dụng công nghệ nông nghiệp không thể dừng ở khâu trồng trọt. Kết nối cung – cầu cần hướng đến sản xuất, chế biến, bảo quản và nâng cao giá trị sản phẩm; khi đó chuyển giao công nghệ mới góp phần phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp thay vì tạo ra những điểm trình diễn rời rạc.
Lãnh đạo ngành nông nghiệp thành phố cũng lưu ý rằng nông nghiệp công nghệ cao không đồng nghĩa với việc chỉ xây nhà màng, nhà kính hay lắp hệ thống tự động hóa. Cần chọn sản phẩm hợp nhu cầu thị trường, dùng công nghệ hiệu quả, tổ chức sản xuất theo chuỗi và tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu. Với người sản xuất, lợi ích thiết thực là cơ hội tiếp cận giải pháp phù hợp để tối ưu quy trình, cải thiện chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm đặc trưng.
Việc cần làm sau hội thảo mới quyết định kết quả
Cuộc gặp chỉ tạo được tác động nếu các bên tiếp tục làm việc sau khi rời hội trường. Kế hoạch được nêu là tổng hợp nhu cầu và nguồn cung công nghệ, phân loại giải pháp có thể chuyển giao ngay với giải pháp cần khảo sát hoặc thử nghiệm, đồng thời xác định đầu mối phối hợp và xây dựng lịch làm việc cụ thể. Đây là bước cần thiết để tránh tình trạng doanh nghiệp có nhu cầu nhưng không biết tìm ai, còn viện nghiên cứu có kết quả nhưng thiếu con đường đến nơi sản xuất.
Các bên cũng hướng tới hợp tác nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao để lựa chọn giải pháp phù hợp, góp phần phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Huế theo hướng hiệu quả, bền vững. Thành công vì thế không nên đo bằng số công nghệ được giới thiệu, mà bằng việc có bao nhiêu giải pháp được tiếp nhận, vận hành và gắn với chuỗi sản xuất – chế biến có đầu ra. Kết nối viện nghiên cứu với doanh nghiệp là điểm khởi đầu; chuyển giao có trách nhiệm và theo sát nhu cầu mới là điều đưa công nghệ vào đời sống nông nghiệp.
