Tái định cư cần được chuẩn bị trước khi thu hồi đất
Khu tái định cư là quỹ đất được chuẩn bị cùng hạ tầng thiết yếu để người dân phải di dời vì dự án công có thể chuyển đến nơi ở mới và sớm ổn định sinh hoạt. Ngày 22/10/2026, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khu tái định cư tại xã Nho Quan, giao UBND xã làm chủ đầu tư. Tổng mức đầu tư là 48 tỷ đồng, lấy từ chi phí giải phóng mặt bằng của dự án đường tỉnh 477 và cầu Hoàng Long. Đây là quyết định đáng chú ý vì tái định cư Ninh Bình không nên chỉ được xem như khâu xử lý sau khi thu hồi đất. Khi chỗ ở mới được tính toán từ sớm, người dân có cơ sở rõ ràng hơn để bàn giao mặt bằng, còn dự án giao thông tránh nguy cơ chậm tiến độ vì thiếu nơi bố trí dân cư.
Hạ tầng khu tái định cư phải đáp ứng nhu cầu sống hằng ngày
Khu tái định cư có diện tích khoảng 3,08ha, thuộc nhóm C, là công trình hạ tầng kỹ thuật cấp IV và dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026–2027. Phương án đầu tư gồm ba tuyến đường mới N1, D5 và D6, tổng chiều dài 748,05m; vỉa hè lát gạch giả đá kết hợp trồng cây xanh. Hệ thống thoát nước mưa, thu gom nước thải, đường ống HDPE dẫn về trạm xử lý nước thải Khu dân cư Nam Phong Lai 2, trạm biến áp công suất 630kVA-35/0,4kV, đèn chiếu sáng và bốn trụ cứu hỏa cũng nằm trong kế hoạch. Những hạng mục này khiến hạ tầng khu tái định cư có ý nghĩa hơn một lô đất để chuyển đến: chúng tạo nền tảng cho vệ sinh, đi lại và an toàn. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng còn phụ thuộc vào việc hoàn thành đồng bộ và vận hành các công trình kỹ thuật.
Quy mô giải phóng mặt bằng cho thấy áp lực an cư
Khu tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng dự án xây dựng, nâng cấp, mở rộng đường tỉnh 477, cầu Hoàng Long và đường dẫn trên tuyến ĐT.477C. Dự án giao thông Ninh Bình này có tổng mức đầu tư 6.975 tỷ đồng, dài khoảng 27,9km và đi qua chín xã. Để thực hiện, dự án cần thu hồi khoảng 132,1ha đất, ảnh hưởng đến 3.182 hộ dân; trong đó 336 hộ thuộc diện phải bố trí tái định cư. Những con số ấy cho thấy giải phóng mặt bằng không chỉ là thủ tục đất đai mà tác động trực tiếp đến nơi ở và nếp sinh hoạt của nhiều gia đình. Vì vậy, khu tái định cư cần được đánh giá bằng khả năng đáp ứng thực tế cho các hộ bị ảnh hưởng, không chỉ bằng tiến độ xây đường hay diện tích quỹ đất được tạo lập.
Phối hợp tiến độ giao thông với trách nhiệm xã hội
UBND tỉnh giao UBND xã Nho Quan triển khai dự án đúng quy định, đẩy nhanh tiến độ và bảo đảm đồng bộ với đường tỉnh 477 cùng cầu Hoàng Long. Cách phân công này đặt chính quyền cơ sở vào vị trí gần người dân, đồng thời đòi hỏi phối hợp chặt với đơn vị thực hiện dự án giao thông. Điều cần theo dõi không chỉ là công trình hoàn thành trong giai đoạn 2026–2027, mà còn là việc kiểm kê đất, xác định nguồn gốc, lập phương án bồi thường và bố trí nơi ở mới được thực hiện minh bạch. Một tuyến đường có thể tăng kết nối, nhưng lợi ích phát triển sẽ khó thuyết phục nếu các hộ phải di dời không thể ổn định cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng. Quyết định đầu tư 48 tỷ đồng vì thế là bước khởi đầu có ý nghĩa; chất lượng phối hợp và kết quả an cư mới quyết định đây có phải mô hình đáng nhân rộng hay không.
