Kế hoạch đối thoại đã có địa điểm và khung thời gian
Đàm phán ba bên là tiến trình đối thoại dự kiến có sự tham gia của Nga, Mỹ và Ukraine, nhằm thảo luận hướng chấm dứt xung đột và các vấn đề an ninh liên quan. Điện Kremlin cho biết cuộc gặp có thể diễn ra tại Abu Dhabi trong nửa đầu tháng 11, một tín hiệu đáng chú ý nhưng chưa phải bằng chứng rằng các bên đã tiến gần tới thỏa thuận. Ngày 21-10, Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov nói Tổng thống Vladimir Putin đã thông báo với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff rằng Moscow sẵn sàng nối lại đàm phán Nga Ukraine với sự tham gia của Mỹ. Hai tuyên bố tạo nên một lộ trình sơ bộ: có thiện chí được công bố, có địa điểm và thời gian dự kiến. Tuy nhiên, điều quan trọng là không đánh đồng kế hoạch tổ chức với một cuộc gặp đã diễn ra hay một kết quả đã được thống nhất.
Tín hiệu nối lại đối thoại, chưa phải đột phá
Cuộc gặp giữa ông Putin và ông Witkoff tại St. Petersburg kéo dài gần ba giờ; theo phía Nga, hai bên trao đổi thẳng thắn và tập trung vào các phương án nối lại đàm phán, hướng tới hòa bình lâu dài, bền vững tại Ukraine. Ông Witkoff cũng chuyển tới nhà lãnh đạo Nga thông tin về các đề xuất mới của Ukraine và châu Âu sau những cuộc trao đổi tại Oslo. Những tiếp xúc nối tiếp giữa Oslo và St. Petersburg cho thấy kênh ngoại giao đang được khôi phục, nhưng chưa chứng minh các bên đã thu hẹp được bất đồng cốt lõi. Một nguồn tin được dẫn lại cho biết Nga và Ukraine đã nhất trí nối lại đàm phán ba bên có Mỹ tham gia; cùng lúc, phía Ukraine được cho là không kỳ vọng các cuộc tiếp xúc sẽ lập tức tạo ra thỏa thuận ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng. Vì vậy, giá trị trước mắt nằm ở việc đưa các bên trở lại bàn đối thoại.
Theo người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, cuộc gặp dự kiến được tổ chức theo thể thức ba bên, dù ông không loại trừ khả năng các nước châu Âu tham gia tiến trình. Khuôn khổ này đáng chú ý bởi những vấn đề được nhắc tới không chỉ là chấm dứt giao tranh, mà còn có thể gồm cơ chế bảo đảm an ninh cho Nga và Ukraine sau xung đột, cùng khuôn khổ an ninh châu Âu. Tuy nhiên, phạm vi thảo luận cụ thể vẫn chưa được xác nhận đầy đủ. Việc Peskov nói cánh cửa tham gia của châu Âu chưa đóng không đồng nghĩa các nước này đã được mời hoặc sẽ có mặt tại Abu Dhabi. Cần phân biệt rõ tuyên bố về một kế hoạch đang được bàn thảo với thành phần và chương trình nghị sự cuối cùng.
Thỏa thuận hòa bình vẫn là mục tiêu, không phải kết quả
Các cuộc tiếp xúc diễn ra trong bối cảnh những bên trung gian tìm cách thúc đẩy một lối ra chính trị, còn thông tin được nêu về khả năng khôi phục đàm phán xuất hiện trước cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ ngày 3-11. Một nhận định được dẫn lại cho rằng việc nối lại tiến trình có thể mang ý nghĩa chính trị, ngay cả khi chưa đạt thỏa thuận ngừng bắn. Điều này càng khiến việc đánh giá kết quả cần thận trọng: một cuộc gặp được lên lịch có thể là bước tiến về thủ tục, nhưng không tự nó tạo ra đồng thuận về điều kiện hòa bình, bảo đảm an ninh hay giảm leo thang. Nguồn tin hiện có cũng chưa xác nhận cuộc đàm phán tại Abu Dhabi đã diễn ra, càng chưa xác nhận một thỏa thuận hòa bình đã được ký kết.
Bước tiếp theo được nêu là cuộc đàm phán ba bên tại Abu Dhabi trong nửa đầu tháng 11; các bên cũng đã đề cập khả năng có một cuộc gặp lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc bên lề hội nghị APEC dự kiến tại Thâm Quyến trong tháng 11. Đây mới là những kế hoạch và khả năng được công bố, không phải lịch trình hay kết quả đã hoàn tất. Triển vọng đạt đồng thuận vẫn cần chờ diễn biến tiếp theo, trong đó có việc xác nhận thành phần tham dự và nội dung cụ thể. Kết luận hợp lý lúc này là Moscow đã phát tín hiệu sẵn sàng nối lại đối thoại, còn Abu Dhabi có thể trở thành điểm khởi đầu cho một vòng thương lượng mới. Cơ hội hòa bình có, nhưng thước đo thực sự sẽ là những cam kết cụ thể sau bàn đàm phán.
