Từ mốc 20 tỷ USD đến yêu cầu tái định vị chiến lược của doanh nghiệp
Thương mại Việt Nam Campuchia là quá trình mở rộng, làm sâu sắc trao đổi hàng hóa, dịch vụ và đầu tư giữa hai nền kinh tế láng giềng, dựa trên cơ cấu thương mại bổ trợ, kết nối hạ tầng ngày càng chặt chẽ và định hướng hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, với mục tiêu nâng kim ngạch hai chiều lên 20 tỷ USD trong giai đoạn hợp tác mới. Việc đặt mục tiêu thương mại 20 tỷ USD là lời nhắc doanh nghiệp rằng thời của thương mại biên giới đơn thuần đã qua; giai đoạn mới đòi hỏi tư duy liên kết chuỗi giá trị, sản xuất xuyên biên giới và đầu tư dài hạn. Trên nền quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư đã “trở thành điểm sáng” trong hợp tác song phương, doanh nghiệp Việt Nam nếu chỉ coi Campuchia là thị trường tiêu thụ bổ sung sẽ bỏ lỡ cơ hội biến quốc gia láng giềng này thành mắt xích sản xuất và logistics trong chiến lược khu vực.
Vì sao thời điểm hiện nay là bước ngoặt của hợp tác kinh tế Việt Nam - Campuchia?
Thời điểm hiện nay là một bước ngoặt vì hợp tác kinh tế hai nước đang chuyển từ “mở rộng” sang “tái cấu trúc chiều sâu”. Trên nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai bên đã phát triển mạnh mẽ, trở thành điểm sáng với quy mô thương mại ngày càng mở rộng và tiềm năng tăng trưởng rõ nét. Đồng thời, hai nước đang tích cực chuẩn bị kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2027; chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Campuchia được đánh giá là cột mốc đặt nền móng cho giai đoạn hợp tác mới trong kỷ nguyên phát triển. Trong bối cảnh đó, việc đặt mục tiêu thương mại 20 tỷ USD không chỉ là tham vọng về số liệu mà là tín hiệu chính trị rõ ràng: lãnh đạo hai nước muốn kinh tế trở thành trụ cột, kéo toàn bộ quan hệ song phương lên tầm cao mới.
Đầu tư Việt Nam Campuchia: từ hiện diện lớn đến yêu cầu nâng cấp chuỗi giá trị
Doanh nghiệp Việt Nam đã không còn là “khách lạ” tại Campuchia mà là một trong những nhà đầu tư lớn, nắm vị thế đáng kể trong nhiều lĩnh vực quan trọng như nông nghiệp quy mô lớn, tài chính ngân hàng, viễn thông, hàng không, chế biến, thương mại và dịch vụ. Các khoản đầu tư này đã góp phần hình thành những chuỗi giá trị có sức cạnh tranh cao hơn trên thị trường khu vực. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở vai trò nhà cung ứng hoặc nhà đầu tư đơn lẻ, doanh nghiệp sẽ khó ăn sâu vào thị trường trong giai đoạn mới. Bài toán hiện nay là nâng cấp chuỗi giá trị bằng cách gắn sản xuất ở Campuchia với công nghiệp hỗ trợ, logistics, thương mại điện tử và mạng lưới phân phối của Việt Nam, đúng định hướng chuyển dịch từ thương mại truyền thống sang hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Giao lưu TP.HCM Phnom Penh: từ kết nối địa phương đến hành lang kinh tế và du lịch
Nếu nhìn mục tiêu thương mại 20 tỷ USD từ góc độ địa phương, trục TP.HCM – Phnom Penh đang nổi lên như cửa ngõ quan trọng cho hợp tác kinh tế Phnom Penh và khu vực lân cận. Lãnh đạo TP.HCM khẳng định luôn coi trọng quan hệ hữu nghị, hợp tác với Campuchia, trong đó có thủ đô Phnom Penh, đồng thời đề nghị hai bên tiếp tục tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư, hội chợ, triển lãm, diễn đàn kết nối doanh nghiệp và chuẩn bị phương án khai thác hiệu quả hơn các kết nối giao thông mới giữa hai thành phố. Việc Phnom Penh bày tỏ mong muốn học hỏi kinh nghiệm phát triển đô thị của TP.HCM cho thấy giao lưu TP.HCM Phnom Penh không chỉ là các đoàn công tác, mà có thể tiến tới hình thành hành lang kinh tế – đô thị – du lịch gắn kết với những tuyến du lịch xuyên biên giới như TP.HCM – Phnom Penh – Siem Reap trong thời gian tới.
Doanh nghiệp cần làm gì để nắm bắt cuộc chơi 20 tỷ USD?
Mục tiêu 20 tỷ USD sẽ không tự đạt được nhờ các tuyên bố thiện chí; nó đòi hỏi doanh nghiệp phải dịch thông điệp chính sách thành kế hoạch kinh doanh cụ thể. Quan hệ thương mại hai chiều đã từng bước mở rộng, kim ngạch vượt ngưỡng 10 tỷ USD và cho thấy cán cân thương mại có xu hướng cân bằng hơn. Để bước sang giai đoạn mới, hai bên được khuyến nghị mở rộng thị trường, tăng thương mại biên giới, nâng hiệu quả logistics, kết nối sản xuất – đầu tư, phát triển chuỗi cung ứng và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, qua đó đưa thương mại song phương phát triển theo chiều sâu và bền vững. Nói cách khác, doanh nghiệp Việt Nam muốn thành người chơi chính trong thương mại Việt Nam Campuchia thì phải chủ động đi trước: khảo sát thị trường, xây dựng liên doanh chế biến nông sản, đầu tư dịch vụ logistics dọc hành lang TP.HCM – Mộc Bài – Bavet – Phnom Penh, và xem Campuchia như một đối tác sản xuất chứ không chỉ là nơi tiêu thụ.
