Từ cuộc gặp doanh nghiệp đến bước nối thị trường
Thương mại Việt Nam – Campuchia là hoạt động trao đổi hàng hóa và hợp tác kinh tế giữa hai nước, có thể phát triển từ giao dịch qua biên giới thành các mối liên kết ổn định về sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Hội nghị kết nối giao thương năm 2026 diễn ra sáng 13/11 tại phường Châu Đốc, An Giang, do Bộ Công Thương phối hợp với Ủy ban Nhân dân tỉnh tổ chức. Điểm đáng kỳ vọng không nằm ở số cuộc gặp, mà ở việc những cuộc gặp ấy có tạo ra đối tác và đơn hàng lặp lại hay không. Hội nghị dự kiến quy tụ cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp hai nước cùng đại diện các địa phương và cơ quan truyền thông. Thành phần này có thể giúp doanh nghiệp tìm hiểu quy định, nhu cầu và đầu mối phân phối ngay tại nơi giao thương biên giới diễn ra.
Chương trình được tổ chức từ ngày 12 đến 14/11, với hội nghị chính vào ngày 13/11. Hội chợ song hành tại cùng địa điểm dành không gian giới thiệu sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, nông sản, thủy sản, hàng tiêu dùng và những mặt hàng có tiềm năng xuất khẩu. Đây là thiết kế hợp lý: hội nghị tạo cơ hội đối thoại, còn khu trưng bày giúp người mua xem hàng và doanh nghiệp thử phản ứng thị trường. Với người tiêu dùng, các hoạt động tương tác, khuyến mại, livestream và truyền thông số có thể giúp sản phẩm được biết đến rộng hơn, thay vì chỉ dừng trong khuôn khổ sự kiện.
Đà tăng trưởng là nền tảng, không phải bảo đảm
Trong tám tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 8,67 tỷ USD, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Việt Nam xuất khẩu sang Campuchia 4,28 tỷ USD, tăng 13,8%; nhập khẩu từ thị trường này đạt 4,38 tỷ USD, tăng 3,4%. Những con số cho thấy giao thương còn tăng, nhưng không tự động chứng minh doanh nghiệp đã có kênh phân phối ổn định hoặc quan hệ cung ứng dài hạn. Vì vậy, mục tiêu 20 tỷ USD vào năm 2030 cần được nhìn như một bài toán về chất lượng kết nối, không chỉ là đẩy thêm hàng qua cửa khẩu. Năm 2025, thương mại hai chiều đạt 11,33 tỷ USD, tăng 11,7% so với năm trước, tạo nền xuất phát thuận lợi nhưng vẫn đòi hỏi cách làm có chiều sâu.
Cơ hội nằm ở tính bổ trợ giữa hai thị trường: doanh nghiệp có thể tìm nguồn hàng, đầu ra và đối tác phân phối bên kia biên giới. Nhưng để khai thác được cơ hội đó, thông tin về nhu cầu, tiêu chuẩn và phương thức tiếp cận người mua phải đến đúng doanh nghiệp, đúng lúc. Hội nghị có thể mở đầu mối và giúp các bên trao đổi trực tiếp; kết quả sẽ phụ thuộc vào việc những kết nối ấy được duy trì sau khi sự kiện kết thúc. Nếu chỉ đo thành công bằng lượng khách tham dự hay số sản phẩm trưng bày, mục tiêu tăng trưởng dài hạn sẽ khó có nền móng vững.
Chuỗi cung ứng mới là phép thử của mục tiêu 2030
Hướng đi thuyết phục nhất là chuyển từ giao dịch đơn lẻ sang liên kết thị trường, từ xuất hàng qua biên giới sang xây dựng kênh phân phối và chuỗi cung ứng ổn định, minh bạch, cùng có lợi. Một chuỗi cung ứng song phương có thể gắn sản xuất, chế biến, vận chuyển và tiêu thụ của hai nước, thay vì để mỗi lô hàng tự tìm đường ra thị trường. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp có cơ sở xây dựng quan hệ lâu dài, đồng thời mở rộng lựa chọn hàng hóa cho người mua. Campuchia vì thế không nên chỉ được xem là điểm đến xuất khẩu; đây cũng có thể là đối tác trong phân phối, chế biến và phát triển thị trường.
Thương mại biên giới cần hạ tầng và dịch vụ phù hợp để hỗ trợ dòng hàng lẫn thanh toán. Đại diện các tỉnh Kandal, Takeo và Kampot đề nghị phát triển chợ, nhà máy, kho bãi, cửa hàng miễn thuế, bãi đỗ xe và xem xét mở chi nhánh ngân hàng hai nước tại khu vực biên giới. Đây là những kiến nghị thực tế: nếu logistics và thanh toán còn bất tiện, kết nối tại hội nghị khó chuyển thành hoạt động thường xuyên. Sau sự kiện, cơ quan quản lý dự kiến tiếp tục phối hợp với địa phương, thương vụ và hiệp hội để chia sẻ thông tin thị trường, lắng nghe kiến nghị doanh nghiệp, phát triển mạng lưới phân phối và đề xuất tháo gỡ khó khăn. Thành công của hội nghị vì thế nên được đánh giá bằng những mối liên kết được duy trì, không chỉ bằng mục tiêu kim ngạch.
