EVN lợi nhuận phục hồi: Tín hiệu tích cực nhưng không thể chủ quan
EVN lợi nhuận phục hồi là việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam xử lý hết khoản lỗ lũy kế lên tới hơn 50.000 tỷ đồng giai đoạn 2022-2023, chuyển sang trạng thái có lợi nhuận sau thuế và tăng mức đóng góp ngân sách, nhưng vẫn đối mặt với áp lực vốn, nợ và yêu cầu tái cơ cấu để giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng Việt Nam. Sau cú sốc tài chính do chi phí sản xuất, cung ứng điện không được tính đủ vào giá bán lẻ, việc EVN ghi nhận lợi nhuận ước hơn 12.200 tỷ đồng trong 8 tháng đầu năm nay là bước ngoặt rõ rệt cho "sức khỏe" tài chính tập đoàn. Tuy nhiên, lợi nhuận trở lại không đồng nghĩa mọi rủi ro đã biến mất. Bài toán dài hạn là EVN có biến được kết quả hiện tại thành nền tảng bền vững cho an ninh năng lượng và cạnh tranh trên một thị trường điện đang thay đổi rất nhanh.
Từ lỗ hơn 50.000 tỷ đến lợi nhuận hơn 12.200 tỷ: Bức tranh tài chính hai mặt
Giai đoạn 2022-2023, EVN rơi vào khủng hoảng tài chính với khoản lỗ khoảng 50.029 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí sản xuất và cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá bán lẻ. Đó không chỉ là con số trên báo cáo, mà là lời cảnh báo rằng mô hình điều hành ngành điện đã chạm trần chịu đựng. Bước sang năm 2025, Công ty mẹ EVN đạt 39.762 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, kéo số lỗ lũy kế xuống còn 5.611 tỷ đồng. Sáu tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần của Công ty mẹ tăng khoảng 14% lên hơn 295.000 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận gộp lại giảm khoảng 30% so với cùng kỳ. Đáng chú ý hơn cả: đến 30/6, EVN đã chuyển từ trạng thái lỗ lũy kế sang có lợi nhuận chưa phân phối dương hơn 3.000 tỷ đồng. Song song, toàn tập đoàn xử lý hết lỗ lũy kế và 8 tháng đầu năm ghi nhận doanh thu 482.042 tỷ đồng, lợi nhuận ước 12.215 tỷ đồng, nộp ngân sách khoảng 17.160 tỷ đồng. Đây là cú lật ngược thế cờ hiếm có, nhưng sự phụ thuộc lớn vào doanh thu tài chính và biến động chi phí cho thấy chất lượng phục hồi vẫn là câu hỏi mở.
EVN trong vai nòng cốt an ninh năng lượng Việt Nam: Kỳ vọng lớn, trách nhiệm nặng
Cuộc làm việc sáng 15/9 giữa Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và EVN không chỉ là kiểm điểm kết quả kinh doanh, mà là cuộc "đặt hàng" rõ ràng về vai trò nòng cốt của EVN trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026-2030, gắn với khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, điện năng trở thành hạ tầng chiến lược. Phó Thủ tướng nhấn mạnh cung cấp điện là vấn đề chiến lược của an ninh năng lượng, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, quốc phòng, an ninh và đời sống người dân. EVN được kỳ vọng vừa bảo đảm cung ứng điện trong mọi tình huống, vừa huy động hiệu quả nguồn lực xã hội để phát triển hệ thống điện. Theo báo cáo, từ nay đến cuối năm, EVN dự báo nhu cầu điện tăng 10,5-12%, đặt mục tiêu bảo đảm cung ứng, hoàn thành kế hoạch đầu tư 123.560 tỷ đồng và đưa Nhiệt điện Quảng Trạch I vào phát điện. Với tổng vốn đầu tư dự kiến 830.000 tỷ đồng giai đoạn 2026-2030, EVN đang được giao một nhiệm vụ mang tính “an ninh quốc gia” nhiều hơn là một bài toán lợi nhuận thuần túy.
Tái cơ cấu EVN: Không chỉ tinh gọn, mà là tái định nghĩa vai trò trên thị trường điện
Sau hơn ba thập niên phát triển với mô hình tập trung, EVN đã góp phần đưa hệ thống điện Việt Nam lên nhóm dẫn đầu khu vực. Nhưng khi thị trường điện hình thành, chuyển dịch năng lượng tăng tốc và nhu cầu huy động vốn xã hội cho đầu tư điện ngày càng lớn, cấu trúc ngành điện không thể giữ nguyên. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc khẳng định tái cơ cấu EVN không đơn thuần là tinh gọn bộ máy, mà phải hướng tới xây dựng một tập đoàn mạnh hơn, làm chủ khoa học – công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp hiệu quả hơn cho tăng trưởng kinh tế. Trên thực tế, số đơn vị thành viên đã giảm từ 82 xuống 33 trong hơn một thập kỷ, cho thấy quá trình tái cơ cấu đã bắt đầu tạo hình. Tuy nhiên, trước mục tiêu đến năm 2030 vươn vào Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, câu hỏi không chỉ nằm ở quy mô, mà ở việc EVN có dám đổi mới mô hình kinh doanh, mở rộng cạnh tranh và chủ động trong chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch hay không.
Bài toán tài chính chưa khép lại: Lợi nhuận có đủ để nâng đỡ tham vọng?
Nhìn vào lợi nhuận sau thuế tăng 26% trong 6 tháng đầu năm 2026 ở Công ty mẹ, trong khi lợi nhuận gộp giảm khoảng 30%, có thể thấy EVN đang dựa nhiều vào các nguồn thu ngoài hoạt động kinh doanh điện cốt lõi. Đó là tín hiệu cảnh báo: con số lợi nhuận cuối cùng không phản ánh đầy đủ tính bền vững của mô hình tài chính hiện tại. Tổng nợ phải trả của Công ty mẹ hơn 304.851 tỷ đồng, trong đó vay và nợ thuê tài chính khoảng 124.376 tỷ đồng. Sự chênh lệch lớn giữa tổng nợ phải trả và nợ vay cho thấy áp lực tài chính nằm ở nhiều nghĩa vụ khác chứ không chỉ các khoản vay ngân hàng. "Việc Công ty mẹ EVN đã chuyển từ trạng thái lỗ lũy kế sang có lợi nhuận chưa phân phối dương không có nghĩa là áp lực về vốn đã kết thúc". Khi EVN phấn đấu lợi nhuận cả năm trên 13.500 tỷ đồng và nộp ngân sách trên 26.300 tỷ đồng, câu hỏi cần đặt ra thẳng thắn là: liệu năng lực tài chính hiện nay đã đủ để gánh trọn tham vọng đầu tư khổng lồ, vai trò nòng cốt an ninh năng lượng và mục tiêu cạnh tranh toàn cầu, hay cấu trúc thị trường điện phải tiếp tục đổi mới sâu hơn để chia sẻ gánh nặng này?
