Sách giáo khoa 2028-2029: Cập nhật nhưng không xáo trộn
Sách giáo khoa 2028-2029 là bộ sách được hoàn thiện trên nền sách hiện hành, dựa vào Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được rà soát, cập nhật và bổ sung, nhằm giảm tải nội dung, tăng tính thiết thực, giữ ổn định quá trình dạy học và hạn chế xáo trộn cho nhà trường, giáo viên, học sinh và gia đình. Đây là điểm cốt lõi mà phụ huynh và học sinh cần nắm: chúng ta bước vào giai đoạn cập nhật chương trình học, không phải “thay mới toàn bộ” như nhiều người lo ngại. Ngày 22/9/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo 494/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng tại cuộc họp về cung ứng sách giáo khoa, rà soát Chương trình giáo dục phổ thông và một số vấn đề trọng tâm trong giáo dục, đào tạo. Ngay sau đó, Bộ GD&ĐT thông báo đang rà soát, cập nhật Chương trình giáo dục phổ thông để đáp ứng yêu cầu mới trong Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Hướng đi này cho thấy mục tiêu rõ ràng: đổi mới nhưng phải có độ ổn định, tránh gây thêm áp lực cho người học.
Điều gì sẽ thay đổi bên trong sách giáo khoa mới?
Thông điệp nhất quán của Bộ GD&ĐT là: không làm lại chương trình và sách giáo khoa từ đầu, mà kế thừa, rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh nội dung đang thực hiện. Nói cách khác, sách giáo khoa mới cho giai đoạn 2028-2029 là bản nâng cấp của bộ sách hiện nay, chứ không phải một “phiên bản xa lạ” khiến phụ huynh và học sinh phải bắt đầu lại từ số 0. Trọng tâm của cập nhật chương trình học là giảm tải nội dung: bỏ bớt phần trùng lặp, nặng về lý thuyết hoặc quá chuyên sâu, không cần thiết đối với giáo dục phổ thông. Các bài học sẽ được điều chỉnh theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận hơn, phù hợp điều kiện dạy học ở các vùng miền khác nhau. Đồng thời, sách giáo khoa được yêu cầu hoàn thiện theo hướng hiệu quả, bám sát yêu cầu thực tiễn và kịp thời điều chỉnh những bất cập. Đây chính là những thay đổi mà phụ huynh có thể kỳ vọng: ít nặng nề hơn, gần với cuộc sống hơn.
Cập nhật chương trình học: Ưu tiên giảm tải và gắn với đời sống
Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện phương án điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Trên cơ sở chương trình đã được rà soát, cập nhật, bổ sung đó, sách giáo khoa mới sẽ được điều chỉnh tương ứng, đảm bảo tính kế thừa, ổn định và không gây xáo trộn lớn trong dạy và học. Theo kết luận của Thủ tướng, việc rà soát chương trình phải theo hướng giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, đảm bảo học sinh được trang bị đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết. Đồng thời, cần tránh đưa quá nhiều kiến thức chuyên sâu, không cần thiết vào phần bắt buộc, qua đó giảm áp lực dạy học, thi cử và tuyển sinh. Một câu nói đáng chú ý trong thông báo là: "Những nội dung trùng lặp, nặng lý thuyết hoặc quá chuyên sâu, không cần thiết ở bậc phổ thông sẽ được xem xét giảm". Đây là cam kết rõ ràng về hướng giảm tải nội dung mà xã hội mong chờ.
Tăng chiều sâu về lịch sử, đạo đức và giá trị truyền thống
Một điểm thay đổi quan trọng trong sách giáo khoa mới là nhấn mạnh giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Các nội dung về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc, nhân vật lịch sử và tiền bối cách mạng sẽ được rà soát, bổ sung phù hợp với yêu cầu của chương trình và lứa tuổi học sinh. Điều này không phải là thêm gánh nặng lý thuyết, mà là điều chỉnh để những câu chuyện lịch sử, giá trị văn hóa trở nên gần gũi, sống động hơn, từ đó xây dựng nền tảng nhân cách cho học sinh. Việc xem xét các vấn đề liên quan đến tác giả, chủ biên và bản quyền sách giáo khoa cũng nằm trong quá trình hoàn thiện. Nếu được triển khai nghiêm túc, đây là cơ hội để sách giáo khoa thoát khỏi hình ảnh “khô cứng”, trở thành tài liệu giúp trẻ hiểu mình đang sống trong một lịch sử, một cộng đồng có chiều sâu.
Lộ trình 2028-2029: Phụ huynh và học sinh cần chuẩn bị gì?
Theo Thông báo 494/TB-VPCP, Bộ GD&ĐT được yêu cầu xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ và có lộ trình cụ thể để hoàn thiện bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2028-2029. Quá trình này dựa trên bộ sách đã được quyết định sử dụng thống nhất, nghĩa là sẽ không có sự “nhảy cóc” đột ngột giữa các thế hệ sách khác nhau. Về thực tế, phụ huynh và học sinh cần chuẩn bị theo hướng: - Trông đợi sách giáo khoa mới nhẹ hơn về khối lượng kiến thức hàn lâm, nhưng đòi hỏi học sinh hiểu và vận dụng tốt hơn. - Chú ý các nội dung đạo đức, lịch sử, văn hóa, vì chúng sẽ xuất hiện nhiều hơn và có vai trò lớn trong đánh giá năng lực. - Tập làm quen với tư duy học để hiểu và làm được, không chỉ học để thi. Quan trọng nhất, đây là quá trình điều chỉnh để hệ thống ổn định, không gây xáo trộn cho trường học, giáo viên, học sinh và gia đình. Sự thay đổi là có, nhưng hướng đến một chương trình thực tế hơn, dễ thở hơn cho người học – và đó là điều mà phụ huynh có lý do để kỳ vọng.
