Hướng dẫn chi tiết các khoản thu tại trường công lập Hà Nội: Phụ huynh cần biết gì?

Các khoản thu trường công lập: hiểu rõ để không bị thu ngoài quy định

Các khoản thu trường công lập tại Hà Nội là tập hợp những loại phí dịch vụ học sinh Hà Nội được phép thu theo nghị quyết của HĐND thành phố, gồm danh mục, mức thu và cơ chế quản lý thu chi rõ ràng, nhằm hỗ trợ hoạt động giáo dục nhưng đồng thời bảo vệ phụ huynh khỏi việc đặt ra khoản đóng góp tùy tiện và ép buộc.

Điểm quan trọng phụ huynh cần nắm là: trong năm học 2026-2027, các cơ sở giáo dục công lập chỉ được thu những khoản đã được quy định, bị cấm hoàn toàn việc tự nghĩ thêm phí hay ép học sinh, cha mẹ học sinh đóng góp dưới bất kỳ hình thức nào. Nói cách khác, nếu một khoản thu không nằm trong danh sách kèm mức trần tại Nghị quyết 60/2025/NQ-HĐND, phụ huynh có cơ sở pháp lý để từ chối. "Các trường mầm non, phổ thông và trung tâm GDNN-GDTX thực hiện thu theo Nghị quyết 60/2025/NQ-HĐND" là câu nhắc nhở rất rõ ràng về phạm vi thu của nhà trường.

Những khoản phí dịch vụ học sinh Hà Nội được phép thu

Thay vì loay hoay đoán xem tiền mình đang đóng là gì, phụ huynh nên bắt đầu từ câu hỏi: trường công lập được phép thu những loại phí dịch vụ nào? Theo quy định, các khoản phí dịch vụ học sinh Hà Nội chỉ xoay quanh các nhu cầu thiết yếu: tiền ăn, chăm sóc sau giờ, nước uống và vận chuyển học sinh. Đây là những dịch vụ bổ trợ cho hoạt động học tập, không phải là học phí năm 2026-2027 theo nghĩa truyền thống, nên bắt buộc phải có thỏa thuận rõ ràng về đăng ký sử dụng dịch vụ chứ không thể mặc định tất cả học sinh phải đóng.

Trong nhóm này, tiền ăn bán trú là khoản phụ huynh quan tâm nhất. Thành phố quy định mức tối đa 20.000 đồng/học sinh/ngày đối với bữa sáng và 35.000 đồng/học sinh/ngày đối với bữa trưa. Khoản trang thiết bị phục vụ bán trú cũng có trần cụ thể: tối đa 200.000 đồng/học sinh/năm học với trẻ mầm non, và 133.000 đồng/học sinh/năm học với học sinh tiểu học, THCS. Những con số này cho thấy nhà trường không thể tùy tiện nâng giá lấy lý do "cải thiện bữa ăn" hay "mua thêm đồ dùng" nếu đã chạm trần quy định.

Mức phí chăm sóc sau giờ và nguyên tắc mức trần

Nếu phải chọn một khoản dễ bị hiểu lầm nhất, đó là mức phí chăm sóc sau giờ. Nhiều phụ huynh nghĩ đây là "tiền trông hộ" có thể biến động tùy trường. Thực tế, mức phí chăm sóc sau giờ (chăm sóc bán trú) đã được ấn định trần rất rõ: tối đa 235.000 đồng/học sinh/tháng. Con số này không chỉ giới hạn tổng chi của gia đình mà còn là rào chắn pháp lý chống việc các trường tăng tiền chăm sóc với lý do tăng ca hay thêm hoạt động ngoại khóa.

Nguyên tắc quan trọng là: mỗi khoản phí dịch vụ đều phải tuân thủ danh sách quy định và mức trần được công bố trong Nghị quyết 60/2025/NQ-HĐND. Nhà trường bắt buộc phải xây dựng dự toán chi phí dựa trên mức trần này để xác định mức thu cụ thể, sau đó đưa ra thỏa thuận bằng văn bản với phụ huynh. Khoản thu chỉ được triển khai khi có sự thống nhất của ban giám hiệu và cơ quan quản lý cấp trên, và không được vượt trần bằng bất kỳ cách “lách luật” nào như gộp thêm hạng mục hay đổi tên phí để thu.

Quyền được biết, được thỏa thuận và được từ chối của phụ huynh

Điều đáng mừng là khung học phí năm 2026-2027 tại trường công lập Hà Nội không đặt phụ huynh vào thế "phải nộp thì im lặng"; ngược lại, phụ huynh có quyền chất vấn mọi khoản thu. Mỗi khoản tiền dịch vụ phải được nhà trường nêu rõ mục đích, mức thu, căn cứ pháp lý và được thỏa thuận bằng văn bản trên tinh thần tự nguyện. Nếu phụ huynh không sử dụng dịch vụ ăn, chăm sóc sau giờ, nước uống hay vận chuyển, họ có quyền không ký thỏa thuận và không đóng khoản tương ứng.

Các quy định cũng bảo vệ phụ huynh trước tình trạng núp bóng "Ban đại diện cha mẹ học sinh" để thu thêm tiền: Sở GD&ĐT nghiêm cấm các trường tự đặt ra khoản thu, ép học sinh và cha mẹ học sinh đóng góp, hoặc lợi dụng danh nghĩa ban đại diện để thu ngoài quy định. Khi thu tiền, nhà trường phải cấp chứng từ đầy đủ, lãnh đạo trường không được giao giáo viên trực tiếp thu, chi tiền. Thông điệp rõ ràng là: phụ huynh không còn ở thế yếu; họ có đủ cơ sở để yêu cầu minh bạch, đối thoại và điều chỉnh nếu thấy khoản thu không hợp lý.

Kết luận: Muốn không bị "thu nhầm", phụ huynh phải dùng quyền của mình

Hệ thống các khoản thu trường công lập Hà Nội đã được siết lại bằng danh mục cụ thể, mức trần rõ ràng và quy trình thỏa thuận với phụ huynh. Về lý thuyết, điều này đủ để chấm dứt tình trạng tận thu dưới nhiều tên gọi khác nhau. Nhưng trên thực tế, việc những quy định này bảo vệ được ví tiền và sự an tâm của gia đình hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc phụ huynh có chủ động sử dụng quyền của mình hay không.

Cách tiếp cận nên là: đọc kỹ thông báo thu, đối chiếu với danh mục và mức trần đã công bố; yêu cầu trường giải thích rõ từng khoản bằng văn bản; chỉ ký thỏa thuận với những dịch vụ thực sự cần và nằm trong khung quy định; kiên quyết từ chối các khoản thu mơ hồ, không có căn cứ nghị quyết. Khi phụ huynh không còn im lặng, các khoản phí dịch vụ học sinh Hà Nội sẽ trở về đúng bản chất: hỗ trợ điều kiện học tập, chứ không phải gánh nặng tài chính âm thầm thêm lên mỗi đầu năm học.