Thông điệp chính: Trường công lập chỉ được thu đúng phí dịch vụ giáo dục theo nghị quyết
Quy định thu tiền trường ở Hà Nội là hệ thống các mức phí dịch vụ giáo dục và tiền chăm sóc bán trú do cơ quan có thẩm quyền ban hành, nhằm giới hạn những khoản các trường công lập được phép thu và bảo đảm không cơ sở nào tự ý đặt ra khoản thu trái quy định, qua đó bảo vệ quyền lợi tài chính của học sinh và phụ huynh trong năm học mới. Việc Sở GDĐT Hà Nội ban hành hướng dẫn quản lý thu, chi năm học 2026-2027 gửi tới UBND các phường, xã và các cơ sở giáo dục cho thấy thành phố muốn dừng tình trạng “mập mờ” quanh học phí và phí dịch vụ giáo dục. Thông điệp rất rõ: trường công lập chỉ được thu tiền dịch vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục theo đúng nghị quyết của HĐND, không hơn, không kém.
Khung pháp lý mới: Phí dịch vụ giáo dục được siết bằng nghị quyết
Điểm tích cực lớn nhất của lần công bố này là khung pháp lý thu tiền trường đã được cụ thể hóa thay vì để mỗi nơi hiểu một kiểu. Đối với cơ sở giáo dục công lập, các khoản phí dịch vụ giáo dục – tức tiền dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục – phải thực hiện theo Nghị quyết 60 của HĐND Thành phố Hà Nội, quy định danh mục, mức trần và cơ chế quản lý thu chi tại trường mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập, không bao gồm trường công lập chất lượng cao. Việc gắn trách nhiệm thu – chi với các nghị quyết có số, ngày ban hành rõ ràng cho phụ huynh một điểm tựa pháp lý: khi trường yêu cầu đóng một khoản lạ, phụ huynh có quyền yêu cầu đối chiếu với nghị quyết. Nếu không có trong danh mục này, đó rất nhiều khả năng là khoản thu không hợp pháp.
Tiền chăm sóc bán trú và các mức trần quan trọng phụ huynh phải thuộc lòng
Trong các loại phí dịch vụ giáo dục, tiền chăm sóc bán trú là khoản được nhắc tới nhiều nhất vì gắn trực tiếp với sinh hoạt hằng ngày của học sinh. Hà Nội quy định các trường học chỉ được thu tiền chăm sóc bán trú tối đa 235.000 đồng/học sinh/tháng, mức trần này áp dụng chung và không trường nào được phép vượt qua. Cùng với đó, tiền ăn bán trú được khống chế tối đa 20.000 đồng/học sinh/ngày đối với bữa sáng và 35.000 đồng/học sinh/ngày đối với bữa trưa. Trang thiết bị phục vụ bán trú – bao gồm công cụ, dụng cụ, vật dụng dùng chung và đồ dùng cá nhân – có mức trần 200.000 đồng/học sinh/năm đối với trẻ mầm non, và 133.000 đồng/học sinh/năm đối với học sinh tiểu học, THCS. Đây là những con số phụ huynh cần ghi nhớ, vì chỉ cần trường thu cao hơn, phụ huynh đã có cơ sở để yêu cầu điều chỉnh.
Quyền của phụ huynh: Trường không được tự ý đặt thêm khoản thu hay ép đóng góp
Điều quan trọng nhất trong hướng dẫn thu, chi lần này là khẳng định rõ quyền được bảo vệ của phụ huynh. Sở GDĐT Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục công lập chỉ được thu những khoản theo quy định và không được tự đặt ra khoản thu hoặc ép buộc học sinh, cha mẹ học sinh đóng góp dưới bất kỳ hình thức nào. Nói thẳng, các khoản mang danh “tự nguyện nhưng bắt buộc”, “xã hội hóa nhưng không được từ chối” đều đi ngược tinh thần văn bản. Khi nhà trường đề xuất may đồng phục, mua trang phục thể thao hay nhận tài trợ, việc tổ chức phải tuân thủ đúng các thông tư quy định về đồng phục và tài trợ, trong đó nhấn mạnh vai trò của hội phụ huynh là bàn bạc, quyết định, chứ không phải cơ chế để trường “đội lốt” ép buộc.
Kết luận: Muốn học phí minh bạch, phụ huynh phải dùng quyền của mình
Việc Hà Nội đặt mức trần chi tiết cho phí dịch vụ giáo dục, tiền chăm sóc bán trú và các khoản liên quan là bước tiến rõ ràng hướng tới minh bạch tài chính trong trường học. Nhưng văn bản chỉ thực sự phát huy tác dụng nếu phụ huynh nắm được nội dung và sẵn sàng sử dụng quyền của mình: yêu cầu bảng kê thu – chi, đối chiếu từng khoản với nghị quyết, từ chối những khoản không có căn cứ pháp lý, và kiến nghị lên cấp quản lý khi cần. Khi phụ huynh chủ động, học phí Hà Nội 2026-2027 sẽ không còn là nỗi lo mơ hồ, mà trở thành một bức tranh rõ ràng: những gì là phí dịch vụ giáo dục hợp pháp thì được thu, mọi khoản “mập mờ” phải bị loại bỏ. Đó là con đường duy nhất để bảo vệ túi tiền gia đình và tạo môi trường giáo dục công bằng.
