Từ ưu tiên chiến lược đến phép thử cho tham vọng kinh tế biển
Hợp tác kinh tế biển Việt-Đức là định hướng đưa quan hệ giữa Việt Nam và Đức, với trọng tâm là thành phố cảng Hamburg, trở thành trục kết nối chiến lược về cảng biển, logistics, thương mại và chuyển dịch năng lượng, nhằm giúp Việt Nam tiến nhanh hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia mạnh về biển và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Chiều 14.10, Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp Thị trưởng kiêm Thủ hiến Hamburg Peter Tschentscher, nhấn mạnh cần đưa hợp tác kinh tế biển và cảng biển thành lĩnh vực trọng tâm, ưu tiên trong quan hệ với Đức nói chung và Hamburg nói riêng. Cùng thời điểm, các cuộc làm việc cấp bộ và cấp địa phương cho thấy bức tranh rõ ràng: Việt Nam không muốn chỉ bán hàng qua Đức, mà muốn cùng Hamburg thiết kế lại chuỗi logistics biển kết nối châu Á – châu Âu theo hướng xanh và hiệu quả hơn.
Hamburg – cửa ngõ logistics châu Âu mà Việt Nam phải nắm lấy
Nếu coi châu Âu là thị trường chiến lược, thì cảng Hamburg logistics chính là “cửa ngõ” mà Việt Nam buộc phải nắm lấy. Thị trưởng Peter Tschentscher nêu rõ thế mạnh của Hamburg trong cảng biển, vận tải biển và logistics, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm phát triển hệ thống cảng và tổ chức vận chuyển hàng hóa. Đây là lợi thế mà Việt Nam không nên chỉ dừng ở học hỏi, mà cần biến thành các dự án kết nối cụ thể giữa cảng Hamburg với các đầu mối cảng biển, trung tâm sản xuất và logistics tại Việt Nam để giảm chi phí logistics và tăng khả năng kết nối với thị trường châu Âu. Trong bối cảnh hai nước kỷ niệm 15 năm Đối tác chiến lược, việc không tận dụng được Hamburg như một hub trung chuyển sẽ là lãng phí địa chính trị và thương mại khó chấp nhận.
TP.HCM – Hamburg: trục cảng biển mới và cuộc đua hạ tầng
Việc TP.HCM thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược với thành phố cảng Hamburg không chỉ là một nghi thức ngoại giao, mà là tín hiệu rõ ràng về cuộc đua nâng cấp hạ tầng cảng biển và logistics của Việt Nam. Quan hệ này được kỳ vọng mở ra cơ hội cho TP.HCM trong quản lý cảng biển, dịch vụ logistics và hạ tầng giao thông – những “nút thắt cổ chai” lâu nay. Nếu biết tận dụng kinh nghiệm của Hamburg trong quy hoạch, số hóa và tổ chức khai thác cảng, TP.HCM có thể biến khu vực cảng và logistics thành động lực tăng trưởng mới, thay vì chỉ là điểm trung chuyển hàng hóa. Nhưng để làm được, thành phố phải chủ động đề xuất các dự án cụ thể, từ cải thiện hạ tầng cảng biển đến thí điểm mô hình trung tâm logistics gắn với chuẩn châu Âu, thay vì chờ phía Đức “mang dự án tới”.
Logistics, năng lượng tái tạo, đổi mới sáng tạo: dư địa lớn nhưng không tự chảy thành dự án
Các cuộc trao đổi cấp bộ cho thấy Việt Nam và Hamburg còn nhiều dư địa hợp tác về logistics, năng lượng tái tạo và đổi mới sáng tạo, nhưng dư địa không tự biến thành hợp đồng nếu thiếu quyết tâm chính sách. Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh việc tăng cường kết nối giữa cảng Hamburg với các cảng biển, trung tâm sản xuất và logistics của Việt Nam sẽ giúp nâng cao hiệu quả vận chuyển và giảm chi phí logistics. Đồng thời, hai bên nhìn nhận tiềm năng hợp tác trong công nghiệp, năng lượng và phát triển bền vững, gắn với chuyển dịch năng lượng và năng lượng tái tạo. Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đề nghị Hamburg hỗ trợ kết nối doanh nghiệp Việt Nam tham gia cụm năng lượng tái tạo và chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi toàn cầu, chia sẻ kinh nghiệm phát triển năng lượng sạch. Đây là cơ hội để Việt Nam “nhảy cóc” công nghệ nếu biết chọn đúng đối tác và dự án.
Từ tuyên bố tới hành động: Việt Nam cần chủ động “đặt hàng” đầu tư Đức
Điểm tích cực là các bên đã thống nhất không để các tuyên bố dừng trên giấy. Thứ trưởng Lương Hoàng Thái đề nghị đầu mối hai bên phối hợp xác định lĩnh vực ưu tiên, kết nối cơ quan quản lý, tổ chức chuyên môn và cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời xây dựng danh mục hoạt động cụ thể để triển khai sau chuyến thăm. Điều đó mở ra cơ hội thu hút đầu tư Đức vào hạ tầng cảng và công nghệ logistics, nhất là các giải pháp quản lý cảng, trung tâm logistics thông minh và dịch vụ giá trị gia tăng gắn với thương mại châu Âu. Nhưng để biến hợp tác kinh tế biển Việt-Đức thành trụ cột chiến lược, Việt Nam phải chủ động “đặt hàng”: ưu tiên quỹ đất cho hạ tầng cảng biển, cải thiện thủ tục, bảo đảm tính dự đoán của chính sách và sẵn sàng thử nghiệm mô hình hợp tác mới. Nếu không, Hamburg sẽ vẫn là cơ hội đẹp… trên bản đồ, chứ chưa phải là đối tác chiến lược trong thực tế.
