Hai dự án khu công nghiệp Khánh Hòa: bước ngoặt cho chiến lược công nghiệp vùng
Hai dự án khu công nghiệp Khánh Hòa là Vạn Lương và Ninh Diêm 2, với tổng diện tích khoảng 400ha và tổng vốn đầu tư hơn 5.300 tỷ đồng, đại diện cho chiến lược nâng cấp hạ tầng công nghiệp và tăng sức cạnh tranh thu hút nhà đầu tư, đồng thời định hình lại không gian phát triển công nghiệp – dịch vụ của tỉnh trong dài hạn. Vấn đề không chỉ là thêm hai khu đất công nghiệp mới, mà là cách Khánh Hòa dùng các khu công nghiệp Vạn Lương Ninh Diêm như công cụ để bước vào cuộc chơi đầu tư công nghiệp Việt Nam đang cạnh tranh khốc liệt ở Đông Nam Á. Nếu tỉnh coi đây là dự án bất động sản đơn thuần, lợi ích sẽ chỉ dừng lại ở giao đất và hạ tầng cơ bản; còn nếu biến chúng thành "sản phẩm đầu tư" được thiết kế kỹ lưỡng cho doanh nghiệp sản xuất toàn cầu, tác động kinh tế vùng có thể hoàn toàn khác.
| Thông số | KCN Vạn Lương | KCN Ninh Diêm 2 |
|---|---|---|
| Diện tích (ha) | 191 | 209 |
| Tổng vốn đầu tư (tỷ đồng) | 2.610+ | 2.732 |
| Thời hạn hoạt động (năm) | 70 | 70 |
Vạn Lương: bài kiểm tra năng lực triển khai hạ tầng công nghiệp
Khu công nghiệp Vạn Lương được giao cho Công ty TNHH Phát triển Đầu tư Công nghiệp Khánh Hòa, triển khai tại xã Vạn Ninh với diện tích khoảng 191ha và tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 2.610 tỷ đồng. "Dự kiến đến quý IV/2030, Khu công nghiệp Vạn Lương hoàn thành và đưa vào kinh doanh, khai thác, vận hành". Lộ trình từ quý III/2026 đến quý IV/2027 dành cho thủ tục chuẩn bị đầu tư, sau đó là 36 tháng xây dựng từ quý I/2028 đến quý IV/2030. Đây là khung thời gian tham vọng nếu xét đến yêu cầu giải phóng mặt bằng, kết nối giao thông và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Thách thức lớn là bảo đảm khu công nghiệp không dừng lại ở mức "có mặt bằng và đường nội bộ", mà phải có hạ tầng công nghiệp thông minh, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và logistics mà nhà đầu tư đang so sánh trực tiếp với các khu công nghiệp ở Đông Nam Á.
Ninh Diêm 2: lợi thế liên danh Hoàn Cầu và bài toán chiến lược ngành
KCN Ninh Diêm 2 được chấp thuận chủ trương đầu tư cùng nhà đầu tư là liên danh Công ty Cổ phần Hoàn Cầu Ninh Long và Công ty TNHH Hoàn Cầu Long An. Dự án có quy mô 209ha với tổng vốn 2.732 tỷ đồng, mục tiêu là đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp. Hoàn Cầu Ninh Long đã tăng vốn điều lệ từ 200 tỷ lên 2.596 tỷ đồng tính đến tháng 5/2026, cho thấy tham vọng bám trụ dài hạn với hạ tầng công nghiệp tại Khánh Hòa. Hoàn Cầu Long An có vốn điều lệ 2.038 tỷ đồng cùng cơ cấu cổ đông gắn với các doanh nghiệp đầu tư công nghiệp và năng lượng tái tạo. Tiến độ xây dựng cơ bản và đưa công trình vào vận hành của dự án là 36 tháng kể từ ngày được Nhà nước giao đất, cho thuê đất. Với nền tảng này, Ninh Diêm 2 có thể trở thành hạt nhân cho các chuỗi sản xuất mới nếu được định vị đúng ngành và phân khúc nhà đầu tư.
Chiến lược thu hút nhà đầu tư: từ đất sạch đến hệ sinh thái công nghiệp
Cả Vạn Lương và Ninh Diêm 2 đều đặt mục tiêu đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp. Nhưng để cạnh tranh với các khu công nghiệp khác trong khu vực, chiến lược không thể dừng ở hạ tầng kỹ thuật cơ bản. Khánh Hòa cần coi các khu công nghiệp Khánh Hòa mới này là phần lõi của một hệ sinh thái: quy hoạch rõ ngành nghề ưu tiên, chính sách ưu đãi nhất quán, kết nối cảng biển – đường bộ – logistics, cùng dịch vụ hỗ trợ như nhà ở công nhân, đào tạo nhân lực, trung tâm R&D. Một sai lầm thường gặp của đầu tư công nghiệp Việt Nam là "xây xong để đó", chờ thị trường tự đến; cách tiếp cận đó khiến địa phương thất thế trước các khu công nghiệp trong vùng đã chuẩn bị kỹ ngành trọng điểm và gói hỗ trợ cho FDI. Khánh Hòa cần chủ động định vị Vạn Lương Ninh Diêm là "sản phẩm đầu tư" rõ phân khúc, chứ không chỉ là khu đất công nghiệp.
Kết luận: hai dự án lớn đủ để nâng sức cạnh tranh Khánh Hòa?
Hai dự án khu công nghiệp Vạn Lương và Ninh Diêm 2 với tổng quy mô khoảng 400ha và hơn 5.300 tỷ đồng vốn đầu tư đặt nền cho một bước nhảy mới về hạ tầng công nghiệp của Khánh Hòa. Tuy nhiên, quy mô vốn và diện tích chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở cách tỉnh và nhà đầu tư biến các khu công nghiệp này thành điểm đến ưu tiên trong chiến lược đầu tư công nghiệp Việt Nam: rõ ngành, rõ phân khúc, rõ giá trị gia tăng cho doanh nghiệp. Nếu Vạn Lương hoàn thành đúng tiến độ đến quý IV/2030 và Ninh Diêm 2 vận hành trong 36 tháng kể từ khi giao đất, nhưng thiếu tầm nhìn kết nối vùng và dịch vụ đi kèm, lợi ích sẽ bị thu hẹp. Ngược lại, nếu coi đây là cặp đôi chiến lược, Khánh Hòa có cơ hội nâng vị thế cạnh tranh khu công nghiệp trong khu vực, thay vì chỉ đứng vai trò "bến đỗ phụ" cho dòng vốn FDI.
