Kết nối giao thông là đích đến, nhưng tiến độ mới là phép thử
Hai dự án đường lớn tại Huế phản ánh hai mặt của bài toán giao thông: một tuyến đang thi công để nối trung tâm với sân bay Phú Bài, tuyến kia được chuẩn bị nhằm mở thêm hướng kết nối với cao tốc Cam Lộ - La Sơn. Đường Tố Hữu nối dài đến sân bay Phú Bài là dự án dài khoảng 9,59 km, hướng tới phục vụ đi lại, vận tải và giảm tải cho Quốc lộ 1A.
Điểm đáng chú ý không chỉ là những kết nối được kỳ vọng, mà còn là khoảng cách giữa mục tiêu và khả năng triển khai. Tuyến nối sân bay đã khởi công nhưng đang chịu tác động trực tiếp của mưa ngập; trong khi đường Đông Tây Huế mới ở bước hoàn thiện thủ tục. Hai trạng thái khác nhau cùng nhắc rằng một mạng lưới đường bộ hữu ích không thể chỉ được đánh giá qua hướng tuyến: tiến độ, điều kiện thi công và khả năng đưa công trình vào sử dụng mới quyết định lợi ích đến với người dân lúc nào.
Đường Tố Hữu nối dài: mưa ngập làm chậm công trường
Dự án đường Tố Hữu nối dài đi sân bay Phú Bài được phê duyệt tháng 10/2023, khởi công tháng 1/2025 và dự kiến hoàn thành vào tháng 7 năm sau. Sau các đợt mưa lớn kéo dài, nhiều đoạn công trường bị ngập, khiến việc thi công gặp khó. Đây không phải trở ngại nhỏ mang tính hình thức: nước phủ các tuyến đường công vụ, bao quanh một số máy móc và khu nhà ở công nhân, còn phương tiện không thể tiếp cận một số vị trí.
Tác động tập trung ở những khu vực thấp trũng, nơi việc bóc đất hữu cơ, xử lý nền đất yếu và thi công cầu bị đình trệ. Đường công vụ phục vụ xây cầu có cao độ thấp, nhiều đoạn ngập cục bộ; nhà thầu vì thế chỉ có thể tập trung tại những đoạn cao ráo hơn. Với người đi lại, tuyến đường nối sân bay Phú Bài vẫn mang ý nghĩa thiết thực: thêm lựa chọn kết nối trung tâm thành phố với cảng hàng không và giảm áp lực cho Quốc lộ 1A. Nhưng lợi ích ấy còn phụ thuộc vào việc công trường vượt qua mùa mưa và khôi phục nhịp thi công.
Khó khăn không chỉ nằm ở thời tiết
Ngập nước là trở ngại hiện tại, nhưng lịch sử triển khai cho thấy dự án còn phải xử lý vấn đề về tổ chức thi công. Hợp đồng tại gói thầu số 21 với Công ty CP Tập đoàn Đồng Tâm đã bị chấm dứt vì không bảo đảm tiến độ và cam kết. Sau đó, thành phố chuyển chủ đầu tư sang Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Nam Sông Hương với mục tiêu tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ.
Các con số cho thấy khối lượng còn lại không nhỏ: nền, móng tại gói thầu số 21 đạt khoảng 29,5%, còn năm cầu trên tuyến đạt khoảng 45%. Ở gói thầu số 20, địa hình thuận lợi hơn giúp thi công tiếp diễn; nền, móng đã hoàn thành trên khoảng 1,8 km trong tổng chiều dài 3,4 km được nêu, và một số đoạn bắt đầu được thảm nhựa. Chủ đầu tư cho biết sẽ tăng nhân lực, tăng ca khi thời tiết thuận lợi. Tuy nhiên, muốn giữ mục tiêu hoàn thành, cần đồng thời khắc phục điểm nghẽn mặt bằng, điều kiện tiếp cận công trường và năng lực tổ chức của nhà thầu.
Đường Đông - Tây: kết nối cao tốc còn ở bước chuẩn bị
Khác với đường Tố Hữu nối dài đang thi công, dự án đường Đông - Tây dài 25,2 km được định hướng kết nối Huế với cao tốc Cam Lộ - La Sơn. Tổng mức đầu tư dự kiến là 1.985 tỷ đồng; thành phố đang hoàn thiện thủ tục để triển khai. Đây là bước chuẩn bị, không nên hiểu như dấu hiệu tuyến đường đã bước vào xây dựng hoặc đã có tiến độ thi công cụ thể.
Nếu được triển khai theo mục tiêu, đường Đông Tây Huế sẽ bổ sung một hướng kết nối đường bộ với tuyến cao tốc, còn đường Tố Hữu tập trung cải thiện hành trình giữa trung tâm và sân bay. Hai chức năng khác nhau nhưng cùng phục vụ một nhu cầu: giúp việc di chuyển và vận tải có thêm lựa chọn, thay vì dồn áp lực lên các trục hiện hữu. Việc hoàn thiện thủ tục là điều kiện cần; chất lượng chuẩn bị và khả năng tổ chức thi công sẽ quyết định khi nào mục tiêu kết nối trở thành lợi ích thực tế.
Kết luận: kết nối chỉ có giá trị khi công trình về đích
Hai dự án cho thấy quy hoạch kết nối đường bộ ở Huế đang hướng tới cả sân bay lẫn cao tốc, nhưng cũng phơi bày hai thách thức khác nhau về tiến độ. Đường Tố Hữu nối dài phải đối mặt với mưa lớn, ngập tại công trường và khối lượng thi công còn đáng kể; tuyến Đông - Tây vẫn cần hoàn tất thủ tục trước khi có thể bước sang giai đoạn triển khai.
Vì vậy, thước đo quan trọng không phải là số tuyến đường được công bố, mà là khả năng biến kế hoạch thành công trình vận hành đúng mục tiêu. Với đường nối sân bay Phú Bài, ưu tiên trước mắt là tận dụng thời tiết thuận lợi và xử lý các điểm nghẽn thi công. Với tuyến Đông - Tây, sự chuẩn bị chặt chẽ sẽ là nền tảng để kết nối với cao tốc Cam Lộ La Sơn không dừng ở kỳ vọng. Chỉ khi tiến độ theo kịp mục tiêu, người dân và hoạt động vận tải mới nhận được lợi ích đầy đủ.
