Hợp tác được đo bằng dự án cụ thể
Hợp tác Việt Nam Singapore là khuôn khổ phối hợp song phương về kinh tế, đầu tư và các lĩnh vực chiến lược, được thể hiện rõ nhất khi cam kết cấp cao chuyển thành dự án có địa điểm, định hướng và bước triển khai cụ thể. Sáng 29/5, trong chuyến thăm chính thức Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lawrence Wong chứng kiến lễ trao, công bố các văn kiện hợp tác giữa hai nước. Trong số đó có hai văn kiện giữa Nghệ An và Tập đoàn Sembcorp - VSIP: giấy chứng nhận đăng ký đầu tư Khu công nghiệp Thọ Lộc giai đoạn 2, tức VSIP Nghệ An 4, và biên bản ghi nhớ nghiên cứu đầu tư VSIP Nghệ An 5. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng giá trị của lễ ký sẽ chỉ được khẳng định khi hạ tầng hoàn thành, doanh nghiệp chất lượng đến đầu tư và việc làm được tạo ra.
VSIP Nghệ An 4 có quy mô khoảng 79,95 ha tại xã Tân Châu, định hướng theo mô hình khu công nghiệp 2.0, xanh, sử dụng công nghệ sản xuất tiên tiến và ưu tiên năng lượng tái tạo. Những tiêu chí ấy giúp dự án phù hợp với xu hướng sản xuất ít phát thải, nhưng cũng đặt ra yêu cầu thực chất: tiêu chuẩn môi trường cần được thực hiện trong vận hành, không chỉ xuất hiện trong định hướng.
Nền tảng VSIP tạo lợi thế, nhưng chất lượng mới là thước đo
Nghệ An không bắt đầu từ con số không. VSIP đã phát triển ba khu công nghiệp tại tỉnh, tổng diện tích 1.430 ha; VSIP Nghệ An 1 đạt tỷ lệ lấp đầy 98% và đang phát triển thêm khu đô thị, dịch vụ. Kết quả đó giúp giải thích vì sao đầu tư Singapore có thể tiếp tục mở rộng tại địa phương, đồng thời tạo áp lực để các dự án mới nâng chuẩn thay vì chỉ nhân rộng diện tích.
Theo đề nghị của lãnh đạo tỉnh, Sembcorp - VSIP cần tiếp tục thu hút nhà đầu tư lớn, chất lượng và phát triển hạ tầng dịch vụ, thương mại trong khu công nghiệp. Đây là phần thường quyết định đời sống người lao động: môi trường sinh thái và điều kiện sinh hoạt tốt hơn có thể khiến khu công nghiệp trở thành nơi làm việc ổn định, thay vì chỉ là cụm nhà máy. Biên bản ghi nhớ về VSIP Nghệ An 5 cũng đáng theo dõi: trong 1–2 năm tiếp theo, dự án được định hướng theo mô hình thế hệ mới, phát thải carbon thấp, ưu tiên ngành thân thiện môi trường và công nghệ cao.
Kết nối cấp chính phủ phải mở đường cho thực thi
Các văn kiện ở Nghệ An nằm trong nhịp củng cố quan hệ rộng hơn. Tiếp Đại sứ Singapore Rajpal Singh, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá quan hệ hai nước phát triển sâu rộng, hiệu quả, đặc biệt sau khi được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 3/2025. Ông đề nghị tăng trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và triển khai Chương trình hành động giai đoạn 2025–2030 cùng cơ chế gặp thường niên giữa hai Thủ tướng.
Cuộc tiếp không dừng ở nghi thức: hai bên nêu các hướng hợp tác về VSIP thế hệ mới xanh, thông minh, năng lượng sạch, công nghệ, nhân lực, hạ tầng và kết nối số; Đại sứ Rajpal Singh cam kết phối hợp thúc đẩy các chương trình, dự án cụ thể. Phó Thủ tướng cũng đề cập kết nối định danh điện tử VNeID và Singpass, hợp tác dữ liệu, an ninh mạng, logistics và xuất khẩu điện tái tạo. Những đề xuất này cho thấy hợp tác Việt Nam Singapore đang mở rộng từ khu công nghiệp sang năng lực kết nối giữa hai nền kinh tế. Bước kế tiếp là biến danh mục ưu tiên thành tiến độ, trách nhiệm và kết quả có thể kiểm chứng.
Kết luận: cam kết cần đi đến kết quả
VSIP Nghệ An 4 và biên bản nghiên cứu VSIP Nghệ An 5 đem lại điểm tựa cụ thể cho quan hệ đầu tư; tiếp xúc giữa Phó Thủ tướng và Đại sứ Singapore bổ sung kênh chính trị để tháo gỡ và thúc đẩy hợp tác. Hai mạch này chỉ tạo sức bật lâu dài nếu dự án thu hút đúng nhà đầu tư, thực hiện được tiêu chuẩn xanh và cải thiện điều kiện sống, làm việc cho người lao động. Trong thời gian tới, hai nước dự kiến tiếp tục triển khai chương trình hành động 2025–2030; năm 2027, Singapore đảm nhiệm Chủ tịch ASEAN còn Việt Nam đăng cai APEC. Thước đo cuối cùng không phải số văn kiện được công bố, mà là mức độ các cam kết ấy tạo ra lợi ích kinh tế và kết nối bền vững.
