Hydrogen xanh: Từ khái niệm công nghệ đến chiến lược hợp tác mới
Hydrogen xanh là loại hydro được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời hoặc sinh khối, không phát thải thêm khí nhà kính trong quá trình sản xuất, nhờ đó giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và hỗ trợ các nền kinh tế chuyển dịch sang mô hình phát triển carbon thấp bền vững. Tại Hội nghị Fuji Hydrogen Summit 2026, hydrogen xanh Nhật Bản không còn là câu chuyện phòng thí nghiệm mà trở thành trục kết nối lợi ích giữa các địa phương, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu quốc tế. Điều đáng chú ý là nhiều tỉnh, thành Việt Nam đã chọn chính diễn đàn này để gửi đi tín hiệu: hợp tác hydrogen không chỉ là xu hướng, mà là bước đi chiến lược trong hành trình chuyển đổi năng lượng.
Tây Ninh: Từ “thủ phủ FDI” đến tham vọng trung tâm năng lượng tái tạo
Tây Ninh đang cho thấy cách một địa phương công nghiệp hóa có thể chủ động bước vào cuộc chơi hydrogen xanh. Đoàn công tác của tỉnh do Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Hẳn dẫn đầu làm việc tại nhiều địa phương Nhật Bản từ ngày 19 đến 25/10/2026, trong đó điểm nhấn là tham dự Diễn đàn Fuji Hydrogen Summit 2026 theo lời mời của Thống đốc tỉnh Yamanashi. Mục tiêu được nêu rất rõ: mở rộng quan hệ song phương, kết nối đầu tư, nhân lực và tiếp cận công nghệ năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi xanh.
Tại phiên thảo luận chuyên sâu của Diễn đàn Fuji Hydrogen, đại diện Tây Ninh nhấn mạnh địa phương có tiềm năng cả về nguồn cung lẫn nhu cầu tiêu thụ năng lượng tái tạo rất lớn, với gần 2.200MW năng lượng tái tạo đang vận hành ổn định. Câu nói đáng trích dẫn là: “Làm thế nào để chuyển đổi năng lượng trở thành một hoạt động kinh doanh có lợi nhuận, chứ không chỉ là một nghĩa vụ”. Đây là cách tiếp cận thực dụng: hydrogen xanh chỉ có tương lai nếu gắn với mô hình kinh doanh rõ ràng, từ chủ thể đầu tư, đối tượng thụ hưởng đến cơ chế chia sẻ rủi ro.
Hà Nội: Đặt hydrogen xanh vào tầm nhìn đô thị thông minh
Nếu Tây Ninh nhìn hydrogen xanh từ lăng kính khu công nghiệp, thì Hà Nội tiếp cận từ góc độ đô thị xanh và thông minh. Đoàn công tác Hà Nội do Phó Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Đình Thắng dẫn đầu tham dự Fuji Hydrogen Summit 2026 từ ngày 19 đến 21/10/2026, đồng thời khảo sát các mô hình sản xuất, ứng dụng hydrogen xanh tại Nhật Bản. Hội nghị này quy tụ đại diện chính quyền, cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp từ nhiều quốc gia, là diễn đàn trao đổi chính sách, kinh nghiệm và giải pháp thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, ứng dụng hydrogen phục vụ chuyển đổi năng lượng xanh.
Hà Nội đặt mục tiêu trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có sức cạnh tranh cao vào năm 2035, với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn là trụ cột tăng trưởng. Trong chiến lược đó, hydrogen xanh được xác định là một hướng nghiên cứu, ứng dụng quan trọng để đa dạng hóa nguồn năng lượng và giảm phát thải. Đáng chú ý, Thống đốc tỉnh Yamanashi đề nghị hai bên phối hợp xây dựng mô hình sản xuất, lưu trữ và ứng dụng hydrogen xanh tại Hà Nội. Đây không chỉ là lời mời hợp tác công nghệ; đó là gợi ý về một “phòng thí nghiệm đô thị” nơi hydrogen xanh có thể gắn với giao thông công cộng, tòa nhà công và hạ tầng đô thị.
Fuji Hydrogen Summit: Sân chơi mới cho doanh nghiệp và địa phương Việt Nam
Diễn đàn Fuji Hydrogen năm 2026 không phải một hội nghị mang tính nghi thức; đây là nơi các bên thử thách nhau bằng câu hỏi: ai sẽ biến hydrogen xanh thành thị trường thực sự. Tại các phiên thảo luận chuyên sâu, đại diện chính quyền, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu từ Nhật Bản cùng các đối tác quốc tế, trong đó có Tây Ninh, Quảng Trị và Hà Nội, tập trung vào ba chủ đề: xây dựng hệ thống xã hội hỗ trợ ứng dụng hydrogen, phát triển hạ tầng triển khai và chuyển đổi năng lượng để thúc đẩy nhu cầu sử dụng hydrogen thực tế.
Điểm tích cực là các doanh nghiệp Việt Nam không đứng ngoài cuộc. Họ tham gia các phiên thảo luận nhóm để tìm kiếm cơ hội đầu tư và chuyển giao công nghệ, thay vì chỉ “đi nghe và ghi chép”. Với việc Tây Ninh đã thu hút 2.157 dự án và đứng thứ 7 cả nước về FDI, nhu cầu điện xanh của các nhà đầu tư – đặc biệt là doanh nghiệp Nhật Bản – đang tạo áp lực phải sớm hình thành mô hình kinh doanh hydrogen gắn với năng lượng tái tạo Việt Nam. Nếu tận dụng tốt hợp tác Fuji Hydrogen, doanh nghiệp Việt có thể chuyển từ vai trò “người mua công nghệ” sang “đối tác đồng phát triển” trong chuỗi giá trị hydrogen.
Kết luận: Hydrogen xanh chỉ có ý nghĩa khi gắn với lợi ích địa phương
Tín hiệu rõ ràng từ Tây Ninh và Hà Nội là: hydrogen xanh Nhật Bản không chỉ là công nghệ nhập khẩu, mà là chất xúc tác để tái định nghĩa chiến lược năng lượng của từng địa phương. Tây Ninh nhìn thấy cơ hội gắn hydrogen với hệ sinh thái năng lượng tái tạo hiện có và nhu cầu điện xanh của các khu công nghiệp; Hà Nội xem hydrogen như một mảnh ghép trong bức tranh đô thị xanh, thông minh.
Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở các chuyến công tác và biên bản ghi nhớ, hydrogen xanh sẽ vẫn là khẩu hiệu. Bước tiếp theo phải là các mô hình thí điểm cụ thể: nhà máy, khu công nghiệp, tuyến giao thông ứng dụng hydrogen với cơ chế chia sẻ rủi ro rõ ràng. Khi các địa phương dám gắn trách nhiệm chính trị với hiệu quả kinh tế của dự án hydrogen, hợp tác Fuji Hydrogen mới thực sự trở thành động lực cho năng lượng tái tạo Việt Nam, thay vì một xu hướng thời thượng ngắn hạn.
