APEC Phú Quốc và định nghĩa mới về “cao điểm thi công”
APEC 2027 Phú Quốc là một chiến dịch hạ tầng quy mô lớn, trong đó hơn 15.500 kỹ sư và công nhân được huy động làm việc xuyên lễ, xuyên ca trên sáu công trình giao thông, tái định cư, khách sạn và công trình hội nghị APEC nhằm kịp bàn giao các hạng mục phục vụ Hội nghị cấp cao APEC trong thời gian ngắn, với tiến độ thi công được đẩy lên mức cao điểm liên tục.
Điểm đáng chú ý của cuộc đua APEC 2027 Phú Quốc không chỉ là tốc độ thi công “thần tốc” mà là cách chúng ta chấp nhận trả giá bằng sức người. Sáng 1/9, lãnh đạo tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc trực tiếp ra công trường, kiểm tra tiến độ tại các dự án hạ tầng Phú Quốc như cảng hàng không, đường tỉnh 975, khu tái định cư An Thới, Trung tâm hội nghị APEC và các khách sạn trọng điểm. Sự có mặt ấy cho thấy áp lực chính trị và tiến độ đang dồn lên hàng chục nghìn lao động hơn bất kỳ khẩu hiệu nào. Theo ông Nguyễn Tiến Hợp, sáu dự án phục vụ APEC 2027 đồng loạt bước vào giai đoạn thi công cao điểm, với khoảng 15.500 kỹ sư, công nhân đăng ký làm việc xuyên lễ Quốc khánh để giữ tiến độ.
Thi công xuyên lễ: niềm tự hào hay giới hạn chịu đựng?
Thi công xuyên lễ – cụm từ nghe có vẻ quen trong các chiến dịch hạ tầng lớn – đang trở thành chuẩn mới ở Phú Quốc. Ngày 1/9, Ban Quản lý các dự án APEC 2027 tổ chức lễ chào cờ ngay tại công trường cho 15.500 kỹ sư, công nhân, để rồi sau nghi thức, họ quay lại máy móc, tiếp tục nhịp thi công xuyên kỳ nghỉ Quốc khánh. Về mặt quản lý dự án, đây là cách duy trì tiến độ trong bối cảnh các hạng mục phải chạy song song, từ Trung tâm Hội nghị APEC, nhà hát đa năng, tới tuyến đường sắt đô thị nhẹ LRT và nhà ga T2 của Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Nhưng về mặt con người, đó là những ngày lễ biến mất, những ca làm nối tiếp nhau trong nắng nóng và tiếng máy, khi “ngày nghỉ” chỉ còn tồn tại trên giấy.
Ở góc độ tích cực, ban quản lý dự án khẳng định toàn bộ 15.500 người làm việc trong dịp lễ được hưởng lương làm thêm, nghỉ bù và có chăm sóc sức khỏe, với khoảng 3.000 chỗ ở và hệ thống y tế tại chỗ. Đây là điểm cần ghi nhận, bởi không ít công trình hạ tầng từng coi ca đêm, ca lễ như “đương nhiên”, không kèm điều kiện. Tuy vậy, sự bù đắp bằng tiền lương không xóa được câu hỏi về giới hạn chịu đựng của lực lượng thi công, nhất là khi cao điểm dự kiến kéo dài. Càng tự hào về tiến độ APEC 2027 Phú Quốc, chúng ta càng phải thành thật về cái giá nhân lực đang được trả ngay trong những ngày đáng ra dành cho gia đình.
Quy mô hậu cần khổng lồ trên các công trường APEC
Để vận hành 15.500 người trên một cụm dự án hạ tầng Phú Quốc, câu chuyện không chỉ là ký hợp đồng lao động, mà là xây cả một cỗ máy hậu cần. Ở Trung tâm Hội nghị APEC và Nhà hát đa năng, hạng mục mái mô phỏng 13 nhịp sóng biển đòi hỏi huy động cần cẩu siêu trọng 650 và 800 tấn, cùng đội ngũ kỹ sư, công nhân bám hiện trường để kiểm soát kỹ thuật và an toàn. Trên tuyến LRT, những thanh ray đầu tiên được lắp đặt dưới sự kiểm tra liên tục của tư vấn giám sát, với những người như ông Lê Quý Công – công nhân lắp ray 36 năm kinh nghiệm – được điều động từ Hà Nội vào. Đây không còn là một công trường đơn lẻ, mà là “thành phố công trình” vận hành 24/7.
Tại nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, ca làm được duy trì liên tục để hoàn thiện mặt bằng và kết cấu, trong khi cụm khách sạn Bãi Đất Đỏ chạy ca ngày lẫn ca đêm, vừa xây lắp, vừa dọn dẹp, bàn giao mặt bằng cho đội thi công tiếp theo. Cấu trúc ca kíp dày đặc này chỉ có thể đứng vững nhờ phối hợp giữa ban quản lý dự án, nhà thầu và chính quyền địa phương, những người đang được giao nhiệm vụ bảo đảm các công trình hội nghị APEC, hạ tầng giao thông và tái định cư hoàn thành đúng kế hoạch. Nghị quyết đặc thù được Quốc hội thông qua với 92,8% đại biểu tán thành tạo hành lang pháp lý để tháo gỡ vướng mắc cho các dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc."Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/9, áp dụng cho các công trình triển khai từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5 dù chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý."
Cường độ thi công và những rủi ro khó tránh
Khi sáu dự án đồng loạt bước vào giai đoạn thi công cao điểm, cường độ lao động tăng lên là tất yếu. Tuy nhiên, việc duy trì ca ngày – ca đêm liên tiếp tại cụm khách sạn Bãi Đất Đỏ và nhiều hạng mục khác không chỉ là bài toán năng suất mà còn là rủi ro tích lũy về sức khỏe, an toàn và chất lượng công trình. Đội ngũ kỹ sư, công nhân được yêu cầu “bám sát hiện trường” để kiểm soát kỹ thuật và an toàn, nhưng chính họ cũng là những người phải chịu áp lực lớn nhất từ lịch làm việc dày đặc. Trong bối cảnh tiến độ APEC 2027 Phú Quốc được ưu tiên tối đa, nguy cơ “quen tay” với ca đêm và làm thêm giờ rất dễ đẩy các tiêu chuẩn an toàn vào vùng xám, nơi mọi sai số nhỏ đều có thể trả giá bằng tai nạn hoặc sự cố kỹ thuật.
Những người làm hạ tầng hiểu rõ: thi công xuyên lễ chỉ nên là ngoại lệ, không thể trở thành bình thường mới. Đặc biệt trên các công trình hội nghị APEC, nơi yêu cầu kỹ thuật và hình ảnh quốc gia đặt lên hàng đầu, sự vội vã luôn là kẻ thù của chất lượng. Việc tổ chức lễ chào cờ giữa công trường ngày Quốc khánh có ý nghĩa tinh thần rõ ràng, nhưng ý nghĩa thực chất phải là cam kết không đánh đổi an toàn và nhân lực cho phong trào “thần tốc” bằng mọi giá. Nếu không, di sản APEC 2027 Phú Quốc có nguy cơ bị ghi nhớ không chỉ bởi kiến trúc và hạ tầng, mà còn bởi những ca trực đêm kéo dài và sức khỏe bị bào mòn của lực lượng thi công.
Cuộc đua tiến độ chỉ có ý nghĩa khi không bỏ quên con người
Các dự án phục vụ APEC 2027 tiếp tục được triển khai theo kế hoạch, với phối hợp chặt chẽ giữa ban quản lý, nhà thầu và cơ quan chức năng địa phương. Về mặt chiến lược, đây là bước quan trọng để Phú Quốc nâng cấp hạ tầng, từ giao thông, tái định cư đến hệ thống khách sạn, trung tâm hội nghị. Sun Group và các bên liên quan đã chứng minh khả năng huy động lực lượng lớn, tổ chức thi công đan xen nhiều hạng mục trên diện rộng. Nhưng một chiến dịch hạ tầng chỉ có ý nghĩa trọn vẹn nếu con người – những kỹ sư, công nhân đang làm việc xuyên lễ – được coi là trung tâm, chứ không phải biến số trong bài toán tiến độ.
Thông điệp quan trọng nhất từ Phú Quốc lúc này không phải là số lượng ngày công hay số ca thi công xuyên lễ, mà là cách chúng ta lựa chọn cân bằng giữa thời hạn APEC và giới hạn sức khỏe con người. Nghị quyết đặc thù đã tháo gỡ phần nào rào cản thủ tục cho các dự án hạ tầng Phú Quốc, và điều cần thiết tiếp theo là một “nghị quyết” trong chính tư duy triển khai: coi mọi giờ làm thêm là tài nguyên hữu hạn, được dùng có chừng mực. Chỉ khi đó, các công trình hội nghị APEC, tuyến LRT, ga T2 hay khu tái định cư mới thực sự trở thành niềm tự hào – không chỉ của kiến trúc sư và nhà đầu tư, mà còn của những người đã đổ mồ hôi trên công trường, kể cả trong ngày lễ.
