Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam Myanmar: Tuyên bố một mục tiêu tham vọng
Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam Myanmar là cuộc gặp gỡ cấp cao giữa lãnh đạo và cộng đồng doanh nghiệp hai nước, nhằm định lại ưu tiên hợp tác kinh tế, mở rộng đầu tư, gia tăng thương mại và củng cố kết nối doanh nghiệp-doanh nghiệp trong bối cảnh quan hệ song phương bước vào giai đoạn phát triển mới. Trọng tâm của Diễn đàn diễn ra ngày 6/9 tại Hà Nội là cam kết cùng hướng tới kim ngạch thương mại 1 tỷ USD, một con số mang tính chuẩn mực để đo độ tin cậy và chiều sâu của hợp tác kinh tế hai nước. Khi Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing và Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cùng tham dự và chủ trì, thông điệp rất rõ: hợp tác kinh tế không còn là phần phụ của quan hệ chính trị, mà là động lực trung tâm cần được đẩy nhanh.
Kim ngạch thương mại 1 tỷ USD: Mục tiêu và thực trạng
Điểm đáng chú ý của Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam Myanmar lần này là việc hai bên thẳng thắn coi mốc 1 tỷ USD kim ngạch thương mại hai chiều là mục tiêu gần, chứ không phải ước mơ xa. Hiện hợp tác kinh tế và thương mại đã chuyển sang nhịp tăng mới, với trao đổi song phương duy trì khoảng 500 triệu USD mỗi năm và nửa đầu năm gần đây tăng hơn 26% so với cùng kỳ. Một câu nói dễ trích dẫn là: “Trong năm 2025 - 2026, kim ngạch thương mại song phương đã đạt hơn 510 triệu USD”. Đây không phải là con số trang trí trong báo cáo, mà là nền tảng để doanh nghiệp hai nước tự tin mở rộng quy mô. Tuy vậy, muốn chạm mốc 1 tỷ USD, giao dịch phải bớt phụ thuộc vào các mặt hàng truyền thống, tăng tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đồng thời cải thiện mạnh môi trường kỹ thuật cho thương mại.
Những lĩnh vực hợp tác có thể kéo kim ngạch lên 1 tỷ USD
Nếu mục tiêu 1 tỷ USD là đích đến, thì các lĩnh vực được ưu tiên tại Diễn đàn chính là tuyến đường. Hai bên thống nhất mở rộng hợp tác trong chuyển đổi số, nông nghiệp, logistics, công nghệ cao và các ngành có giá trị gia tăng cao như công nghiệp chế biến và nông nghiệp công nghệ cao. Chính Myanmar chủ động mời doanh nghiệp Việt Nam đầu tư mạnh vào chế biến nông sản, kho lạnh, hậu cần, thủy sản và sản xuất nguyên liệu đầu vào cho nông nghiệp để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị lương thực toàn cầu. Đồng thời, họ kêu gọi hợp tác phát triển hạ tầng số, an ninh mạng, dịch vụ công số, công nghệ thông tin, hệ thống thanh toán số và sản xuất thiết bị tại khu công nghệ cao. Đây là những mảng không chỉ tạo thêm dòng hàng mới mà còn giúp dịch chuyển quan hệ từ mua bán đơn thuần sang chia sẻ nền tảng công nghệ và dữ liệu, qua đó bền vững hơn.
Đầu tư Myanmar Việt Nam: Lời mời và lời hứa cần được kiểm chứng bằng hành động
Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam Myanmar cho thấy một sự đối xứng thú vị: Myanmar mở lời mời, Việt Nam đưa ra lời hứa. Tổng thống Min Aung Hlaing không chỉ nhắc đến các dự án điển hình như Mytel, mà còn cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp Việt Nam, từ khu công nghệ cao tới nhà máy chế biến nông sản. Ở chiều ngược lại, Chính phủ Việt Nam khẳng định chào đón và tạo môi trường thông thoáng cho doanh nghiệp Myanmar mở rộng đầu tư, đặc biệt trong những lĩnh vực giá trị gia tăng cao như công nghiệp chế biến, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế số. Tuy nhiên, nhà đầu tư hai nước không thể chỉ trông chờ vào thiện chí chung chung. Các bộ, ngành phải tham mưu kịp thời, xử lý vướng mắc cụ thể, còn doanh nghiệp cần tuân thủ tôn chỉ hợp tác dài hạn, trở thành đối tác tin cậy chứ không chỉ săn cơ hội ngắn hạn.
Động lực mới cho hợp tác kinh tế hai nước và những việc còn dang dở
Điểm mạnh nhất của Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam Myanmar năm nay là cách kéo doanh nghiệp vào trung tâm của câu chuyện hợp tác kinh tế hai nước. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao việc cộng đồng doanh nghiệp và hiệp hội đã biến các cam kết giữa hai Chính phủ thành dự án cụ thể, sản phẩm, việc làm và giá trị thực tế. Diễn đàn cũng là nơi lãnh đạo lắng nghe khó khăn về thủ tục cấp phép, kiểm dịch, tiêu chuẩn chất lượng và thông quan – những khâu kỹ thuật nhưng quyết định chi phí, thời gian và khả năng mở rộng giao thương. Hai bên thống nhất phải rà soát các thỏa thuận, đơn giản hóa thủ tục, nếu không, mục tiêu 1 tỷ USD sẽ bị chính “nút thắt giấy tờ” kéo chậm. Kết luận hợp lý là: Diễn đàn đã tạo đà và thiết lập ưu tiên, nhưng để 1 tỷ USD trở thành con số trong thực tế, phần việc còn lại thuộc về năng lực triển khai của cơ quan quản lý và sự chủ động của doanh nghiệp.
