Nhóm dự án động lực phía Đông Lâm Đồng: câu chuyện không chỉ là bất động sản
Dự án Sun Group Lâm Đồng với ba khu đô thị gần 50.000 tỷ đồng là nhóm dự án động lực phía Đông, tập trung vào phát triển đô thị và du lịch, hiện đang bước vào giai đoạn tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, đất đai và thủ tục đầu tư, qua đó định hình lại không gian đô thị và kinh tế của khu vực Hàm Tiến – Mũi Né. Chiều 8/10, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lâm Đồng Đặng Hồng Sỹ đã làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành để rà soát tiến độ nhóm dự án động lực phía Đông. Cuộc làm việc này không phải là một cuộc họp thủ tục, mà là tín hiệu cho thấy địa phương quyết tâm biến các khu đô thị 1,7 tỷ USD thành hạ tầng thực, thay vì bản vẽ kéo dài vô hạn. Việc tập trung vào các dự án Khu đô thị thương mại, dịch vụ mới Hàm Tiến – Mũi Né (các khu I, III, IV, V), Khu Đồi Cát Bay, Khu đô thị sân bay, Khu đô thị biển Hàm Tiến – Mũi Né và Khu du lịch suối nước nóng Bưng Thị cho thấy chiến lược rõ ràng: mở rộng không gian phát triển đô thị và du lịch phía Đông, thay vì để khu vực này tiếp tục phát triển tự phát.
Khu III: điểm nghẽn giải phóng mặt bằng và bước chuyển trong xử lý vướng mắc
Nếu phải chọn một điểm nóng của vướng mắc dự án bất động sản tại Lâm Đồng, Khu III của khu đô thị thương mại, dịch vụ mới Hàm Tiến – Mũi Né là ví dụ điển hình. Dự án này có diện tích 218,65 ha, trong đó 51,16 ha đã giao cho chủ đầu tư, 51,38 ha đã hoàn thành giải phóng mặt bằng nhưng chưa được giao đất, còn 116,11 ha vẫn đang trong quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Những con số này cho thấy một thực tế: tiến độ không chậm vì thiếu vốn, mà vì lớp vướng mắc pháp lý và xã hội quanh đất đai. Vướng mắc gồm bản án, khiếu nại, nguồn gốc đất, chính sách hỗ trợ và kinh phí bồi thường. Việc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và UBND phường Mũi Né được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, xử lý các trường hợp còn lại trong tháng 10/2026 là bước chuyển từ "nhận diện vấn đề" sang "cam kết thời hạn". Ở góc độ phát triển đô thị Việt Nam, đây là thử nghiệm quan trọng: nếu Lâm Đồng xử lý được khối vướng mắc này, địa phương sẽ có một mô hình giải phóng mặt bằng Lâm Đồng đáng tham khảo cho các địa phương khác.
Khu IV, Khu V và bài toán tái định cư, nghĩa trang Mũi Né
Khác với Khu III đang mắc kẹt ở các bản án và khiếu nại, Khu IV và Khu V cho thấy một hướng tiếp cận chủ động hơn: rà soát kỹ lưỡng và lập phương án bồi thường ngay từ đầu. Hai khu này có diện tích lần lượt khoảng 193,79 ha và 157,14 ha, được giao cho Công ty TNHH Mặt Trời Bình Thuận – thành viên Sun Group – làm nhà đầu tư, với định hướng phát triển đa dạng nhà phố, biệt thự, chung cư, thương mại dịch vụ và không gian công viên, quảng trường. Địa phương đã giao các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm đếm, đo đạc, lập và phê duyệt phương án bồi thường, đồng thời đẩy nhanh xây dựng hạ tầng nghĩa trang Mũi Né để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng. Đây là chi tiết quan trọng thường bị bỏ qua trong các câu chuyện phát triển đô thị: không thể có khu đô thị 1,7 tỷ USD hiện đại nếu bài toán di dời mồ mả, tái định cư không được giải quyết một cách minh bạch và có kế hoạch. Việc tỉnh chủ động đầu tư hạ tầng nghĩa trang cho thấy cách tiếp cận thực tế, thay vì đẩy toàn bộ áp lực lên nhà đầu tư.
Khu đô thị sân bay, khu đô thị biển và chiến lược không gian đô thị – du lịch
Nhìn rộng hơn ba khu đô thị Sun Group tại Lâm Đồng, có thể thấy địa phương không chỉ trông chờ vào một dự án đơn lẻ mà đang xây dựng cả một trục đô thị – du lịch phía Đông. Khu đô thị sân bay rộng 283,01 ha, khu đô thị biển Hàm Tiến – Mũi Né rộng 201,47 ha, đều đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ đầu tư và đề xuất chủ trương theo ý kiến các bộ, ngành. Sở Tài chính được giao xem xét bố trí nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội phục vụ tái định cư trong Khu đô thị sân bay, cho thấy tư duy gắn phát triển hạ tầng với an sinh cư dân hiện hữu. Tại Đồi Cát Bay, địa phương đã xem xét 24 trường hợp với 63 ngôi mộ, niêm yết dự thảo phương án hỗ trợ di dời và tiếp tục hoàn chỉnh đề xuất chủ trương đầu tư. Một câu nói đáng chú ý từ cuộc họp là yêu cầu "làm rõ nguyên nhân, đề xuất phương án xử lý và cam kết thời gian hoàn thành cụ thể" đối với các nhiệm vụ chậm tiến độ. Đây là tín hiệu cho thấy tỉnh không muốn các vướng mắc dự án bất động sản kéo dài vô thời hạn, làm lỡ nhịp chiến lược phát triển đô thị và du lịch phía Đông.
Kết luận: bước ngoặt hay phép thử cho quản trị đô thị Lâm Đồng?
Những diễn biến mới quanh ba khu đô thị gần 50.000 tỷ đồng do Sun Group đầu tư tại Lâm Đồng cho thấy một thực tế: điểm nghẽn lớn nhất của các dự án bất động sản quy mô không nằm ở ý tưởng quy hoạch, mà ở năng lực tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng, đất đai và thủ tục. Việc tỉnh yêu cầu hoàn thiện hồ sơ trong tháng 10/2026, đẩy nhanh kiểm đếm, đo đạc, lập phương án bồi thường, xây dựng hạ tầng nghĩa trang Mũi Né và bố trí tái định cư trong Khu đô thị sân bay là những bước đi cụ thể, không còn dừng ở khẩu hiệu. Câu hỏi đặt ra là liệu các cam kết thời gian này có được thực hiện đến nơi đến chốn. Nếu thành công, Lâm Đồng không chỉ có thêm các khu đô thị 1,7 tỷ USD hiện đại, mà còn xây dựng được một mô hình quản trị phát triển đô thị Việt Nam biết tôn trọng quyền lợi người dân, xử lý vướng mắc dự án bất động sản bằng đối thoại và kế hoạch, thay vì để xung đột âm ỉ kéo dài. Và đó mới là giá trị lâu dài của nhóm dự án Sun Group Lâm Đồng: một phép thử cho năng lực điều hành, hơn là một cuộc đua xây dựng đơn thuần.
