Công trường không có ngày làm việc bình thường
Cầu Hòn Khoai là tuyến cầu vượt biển dài khoảng 18,5 km nối khu vực Đất Mũi với đảo Hòn Khoai, được khởi công ngày 19/8/2025 và đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2028. Đây là công trình đường bộ quy mô lớn mà tiến độ phụ thuộc trực tiếp vào khả năng tổ chức thi công ngoài khơi, chứ không chỉ vào số lượng nhân lực hay thiết bị.
Công trường giữa biển buộc công nhân làm việc trên sàn thép và các trụ tạm chòng chành theo sóng. Người mới đến có thể chóng mặt, say sóng; ngay cả lúc nghỉ trong container đặt trên trụ, tiếng sóng dội vào cọc vẫn không dứt. Nước ngọt và vật tư phải chở từ đất liền, còn bữa ăn, chỗ nghỉ cũng được bố trí ngay trên biển. Những điều kiện ấy khiến tổ chức hậu cần trở thành một phần của bài toán xây cầu, không phải việc phụ.
Lịch làm việc được chia thành ca sáng từ 6 giờ 30 đến 17 giờ và ca đêm từ 17 giờ 30 đến 2 giờ; lúc cần bù tiến độ, các đội tăng lên ba ca, bốn kíp. Cách xoay ca này phản ánh thực tế: khi biển động khiến thi công phải dừng, thời gian đã mất khó lấy lại bằng một lịch làm việc thông thường.
Sóng gió, nền yếu và những tháng thi công bị thu hẹp
Thách thức lớn nhất không nằm ở chiều dài trên bản vẽ mà ở việc giữ nhịp thi công trong điều kiện biển thay đổi. Khu vực này có thể trải qua tới sáu tháng thời tiết bất lợi mỗi năm; từ tháng 10 đến đầu năm sau, sóng cao và gió mạnh khiến việc đi lại, vận chuyển và làm việc ngoài khơi khó khăn hơn. Thông tin về năm đầu triển khai cho biết lực lượng thi công chỉ có thể làm việc hiệu quả khoảng bốn đến năm tháng.
Địa chất đáy biển yếu, có nơi xuất hiện hố xoáy, còn vật liệu như cát, đá phải huy động từ địa phương khác rồi vận chuyển bằng đường biển. Gần 500 cọc khoan nhồi và cọc thép nằm trong thiết kế; một số cọc khoan nhồi sâu hơn 100 m. Vì vậy, mỗi cửa sổ thời tiết thuận lợi đều có giá trị: chậm một chuyến tàu hay phải ngưng một mũi thi công có thể kéo theo ảnh hưởng đến nhiều khâu tiếp sau.
Công trường vì thế cần phối hợp đồng thời giữa vận chuyển, cung ứng, an toàn lao động và các ca thi công. Công nhân mặc áo phao, đồ bảo hộ và dây an toàn tại vị trí nguy hiểm. Đây là những biện pháp tối thiểu trên biển, nơi một sự cố không thể xử lý nhanh như trên công trường đất liền.
Quy mô lớn, mốc tiến độ dồn dập
Cầu dài hơn 18 km này gồm cầu chính dài hơn 17 km và cầu nhánh kết nối lên đảo. Thiết kế bốn làn xe, mặt cầu rộng 16,5 m, tốc độ thiết kế 80 km/h cho thấy đây không phải lối đi nhỏ phục vụ riêng việc tiếp cận đảo, mà là một tuyến giao thông có quy mô đáng kể. Tổng mức đầu tư được nêu là hơn 25.700 tỷ đồng.
Theo thông tin tiến độ được công bố, Ban quản lý dự án Truong Son 10 đã triển khai 808 trong tổng số 2.408 cọc khoan nhồi, tương đương 33,55% khối lượng, đồng thời thi công móng và kết cấu cho 33 trong 413 trụ. Kế hoạch tiếp theo gồm hoàn thành các khu phụ trợ tại bờ Ngọc Hiển và đảo Hòn Khoai trong tháng 10/2026, bắt đầu đóng cọc đại trà vào đầu tháng 11 và thử lắp dầm trên biển vào đầu tháng 12.
Từ ngày khởi công đến hạn hoàn thành cuối năm 2028 là khoảng 40 tháng. Đây là khung thời gian chặt đối với một công trình mà thời tiết có thể lấy đi nhiều tháng thi công hiệu quả. Mục tiêu chỉ khả thi nếu các hạng mục trên biển, hậu cần và nhịp cung ứng vật liệu được tổ chức đồng bộ, thay vì trông chờ vào việc tăng ca để bù mọi trở ngại.
Giá trị của cây cầu phải được đo bằng kết nối
Khi hoàn thành, cầu vượt biển Cà Mau sẽ nối trực tiếp Đất Mũi với Hòn Khoai, đồng thời liên kết với cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai. Với người dân và doanh nghiệp, ý nghĩa thực tế nằm ở một tuyến tiếp cận ổn định hơn, hỗ trợ vận tải, logistics và hoạt động kinh tế biển tại cực Nam.
Nhưng kỳ vọng kết nối không xóa đi rủi ro thi công. Cầu Hòn Khoai chỉ phát huy giá trị khi công trình đạt chất lượng và tiến độ được duy trì qua mùa biển động. Con số hơn 18 km gây ấn tượng; còn năng lực tổ chức công trường qua những tháng sóng gió mới là phép thử quyết định.
Vì thế, mốc 40 tháng nên được nhìn như một cam kết cần kiểm chứng bằng tiến độ thực tế từng giai đoạn. Nếu các mũi thi công và chuỗi hậu cần giữ được nhịp, cây cầu có thể trở thành mắt xích quan trọng cho Hòn Khoai và vùng Đất Mũi. Nếu không, biển sẽ tiếp tục là yếu tố khiến mọi kế hoạch trên bờ phải điều chỉnh.
