Cây cầu 18km và mốc tiến độ đầy tham vọng
Cầu vượt biển Hòn Khoai là tuyến giao thông dài khoảng 18,5km tại Cà Mau, gồm cầu chính dài hơn 17km và cầu nhánh nối khu vực Đất Mũi với đảo Hòn Khoai, được đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2028. Đây không chỉ là một cây cầu lớn: công trình được kỳ vọng trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, đồng thời thuộc nhóm dài nhất Đông Nam Á. Ngày 19/8/2025, dự án khởi công; đến tháng 10/2026, Binh đoàn 12 phát động đợt thi đua “Về đích” tại ba dự án giao thông trọng điểm ở Cà Mau, đặt mục tiêu giá trị sản xuất 8.000 tỷ đồng đến hết năm. Việc dồn lực cho nền móng là bước cần thiết, nhưng mốc hoàn thành 2028 hiện vẫn là mục tiêu, không phải kết quả đã được bảo đảm.
Quy mô lớn, kỹ thuật không cho phép nóng vội
Thiết kế gồm 4 làn xe, mặt cầu rộng 16,5m, tốc độ 80km/h; tổng mức đầu tư được nêu là hơn 25.700 tỷ đồng. Quy mô ấy đi kèm yêu cầu kỹ thuật khắt khe: nền biển yếu, có nơi xuất hiện hố xoáy, còn sóng lớn, gió mạnh và thời tiết biến động thường xuyên cản trở thi công. Phần lớn tuyến dùng móng cọc khoan nhồi, khu vực nước sâu dùng cọc ống thép; dầm kết hợp bê tông cốt thép với thép liên hợp, còn nhịp thông thuyền là vòm thép khẩu độ 150m. Một số cọc khoan nhồi sâu hơn 100m dưới biển. Đây là nơi kỹ thuật xây dựng cầu phải được đánh giá bằng độ an toàn và chất lượng lâu dài, chứ không chỉ bằng tốc độ dựng trụ.
Trên công trường, nhiều mũi thi công được tổ chức đồng thời; hơn 1.000 thiết bị và hơn 2.000 công nhân được huy động.
40 tháng là mục tiêu, không phải lời bảo đảm
Tính từ ngày khởi công đến hạn cuối năm 2028, dự án có khoảng 40 tháng để hoàn thành. Con số này ngắn hơn đáng kể so với gần 5 năm 9 tháng của cầu thứ hai Penang tại Malaysia, nhưng phép so sánh cần thận trọng: điều kiện công trường và phạm vi công trình không giống nhau. Cầu Chesapeake Bay-Tunnel ở Mỹ mất khoảng 42 tháng, song đây là tổ hợp cầu, đường dẫn, đảo nhân tạo và đường hầm dưới nước, không phải một cây cầu liên tục. Tiến độ Hòn Khoai vì vậy đáng chú ý, nhưng chưa thể xem là thành tích đã đạt được. Báo cáo được công bố cho biết giải ngân đạt 1.332 tỷ đồng trên tổng mức 21.019 tỷ đồng, tương đương hơn 6,3%. Hai mức tổng vốn 21.019 tỷ đồng và hơn 25.700 tỷ đồng cùng xuất hiện trong các thông tin về dự án; cần làm rõ phạm vi tính để tránh đánh đồng.
Kết nối đảo, mở rộng không gian kinh tế
Giá trị lớn nhất của cây cầu sẽ không nằm ở chiều dài, mà ở khả năng nối liền các mắt xích giao thông. Hòn Khoai được triển khai đồng bộ với cao tốc Cà Mau – Đất Mũi dài hơn 80km và cảng tổng hợp lưỡng dụng cách đất liền gần 28km. Khi hoàn thành, tuyến cầu sẽ kết nối trực tiếp Đất Mũi với đảo, hỗ trợ vận tải, logistics, hoạt động cảng biển và kinh tế biển. Với người dân và doanh nghiệp, kết nối ổn định có thể giảm sự phụ thuộc vào hành trình đường biển và mở thêm cơ hội giao thương; du lịch cũng có dư địa phát triển nếu đi cùng quy hoạch phù hợp. Tầm nhìn đến năm 2050 định hướng Hòn Khoai thành “đảo di sản, đảo thông minh, đảo xanh”. Bởi vậy, đầu tư hạ tầng giao thông chỉ phát huy hết ý nghĩa khi đi cùng dịch vụ, bảo vệ môi trường và năng lực khai thác cảng.
Cà Mau ưu tiên cảng nước sâu, trung tâm logistics và dịch vụ hàng hải đến năm 2030. Muốn biến cây cầu thành động lực phát triển, tiến độ phải đi cùng chất lượng, an toàn và kết nối thực chất. Hoàn thành 2028 sẽ là cột mốc quan trọng; thước đo cuối cùng vẫn là lợi ích bền vững mà tuyến đường đem lại cho vùng cực Nam.
