Mục tiêu tham vọng: Du lịch phải trở thành động lực tăng trưởng mới
Du lịch Việt Nam 2030 là chiến lược phát triển ngành du lịch theo hướng chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, gắn với bản sắc văn hóa và mục tiêu đóng góp 10-12% GDP quốc gia, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với sức lan tỏa mạnh sang các lĩnh vực khác. Điểm quan trọng của Nghị quyết 26-NQ/TW không chỉ là các con số, mà là sự khẳng định du lịch sẽ là một trong những động lực chính của tăng trưởng “2 con số” trong kỷ nguyên mới. Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết này ngày 22/8/2026, thông điệp rất rõ: nếu muốn bứt phá, Việt Nam phải dịch chuyển từ tư duy du lịch “ăn xổi” sang một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, nơi du lịch kéo theo thương mại, dịch vụ, giao thông, công nghiệp văn hóa, kinh tế số, kinh tế đêm… Đó là lựa chọn mang tính chiến lược chứ không chỉ là cập nhật xu hướng.
45–50 triệu khách quốc tế: Cơ hội lớn nhưng không dành cho du lịch giá rẻ
Mục tiêu đón 45–50 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030 không thể đạt được bằng cách tiếp tục chạy theo số lượng, tour rẻ tiền và trải nghiệm đại trà. Sau gần một thập kỷ thực hiện định hướng phát triển du lịch, Việt Nam đã nâng tỷ trọng đóng góp trực tiếp của ngành lên gần 8,8% GDP, tạo khoảng 4,41 triệu việc làm, tương đương 8,5% lực lượng lao động. Nhưng chính phủ thừa nhận kết quả vẫn chưa tương xứng với tiềm năng: du lịch chưa bền vững, đầu tư còn thiếu, sản phẩm thiếu chiều sâu và giá trị gia tăng. Nghị quyết mới đặt trọng tâm vào phân khúc khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, nghĩa là Việt Nam phải chấp nhận từ bỏ một phần cuộc chơi “giá rẻ” để tập trung vào chất lượng trải nghiệm, bản sắc văn hóa và dịch vụ chuyên nghiệp. Nếu không làm được, con số 45–50 triệu chỉ là thống kê ấn tượng nhưng rỗng giá trị.
Theo nội dung Nghị quyết, đến năm 2030 ngành du lịch hướng tới phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, đồng thời giữ vững vị thế nhóm đầu Đông Nam Á về quy mô và tốc độ tăng trưởng. Đó là tham vọng đặt Việt Nam vào nhóm điểm đến hàng đầu khu vực, nhưng đi kèm là trách nhiệm giảm áp lực lên môi trường và cộng đồng sở tại. Phát triển du lịch bền vững ở đây không phải khẩu hiệu, mà là yêu cầu bắt buộc: phân bổ lại dòng khách, kiểm soát tải trọng điểm đến, tăng ứng dụng công nghệ để quản lý dữ liệu và hành vi du khách. Việt Nam càng sớm đối diện với những thách thức này thì khả năng hiện thực hóa mục tiêu càng cao.
80–90 tỷ USD doanh thu: Bài toán giá trị gia tăng thay vì đếm khách
Việc đặt mục tiêu tổng doanh thu du lịch lên 80–90 tỷ USD đến năm 2030 là tuyên bố rằng Việt Nam không chấp nhận một ngành du lịch “làm nhiều, hưởng ít”, chỉ sống bằng số lượng khách mà không có giá trị gia tăng. Trước đó, tổng thu từ khách du lịch đã đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng năm 2025, tăng 19% so với 2024 và cao hơn gần 38% so với 2019, song mô hình phát triển vẫn bị đánh giá thiếu bền vững, thiếu đa dạng sản phẩm và chiều sâu trải nghiệm. Hướng đi mới là tái cơ cấu ngành theo hướng thông minh, xanh, sáng tạo; ưu tiên các sản phẩm nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, MICE, mua sắm và gắn chặt với công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm. Nếu các địa phương vẫn chỉ tập trung xây thêm khách sạn, khu vui chơi tự phát mà bỏ qua bản sắc văn hóa và công nghệ quản lý thì mục tiêu doanh thu sẽ trở thành áp lực, không phải động lực.
15 thương hiệu du lịch mạnh: Doanh nghiệp phải là lực lượng tiên phong
Mục tiêu hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh và đủ sức cạnh tranh quốc tế là bước chuyển quan trọng: Nhà nước không thể “làm thay” thị trường, mà phải tạo sân chơi để doanh nghiệp dẫn dắt cuộc chơi. Hiện du lịch đã tạo hàng triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp, nhưng hệ thống doanh nghiệp vẫn phân tán, ít thương hiệu đủ tầm khu vực. Nghị quyết 26 hướng tới thu hút nguồn vốn xã hội, đặc biệt nhà đầu tư chiến lược, vào các dự án du lịch quy mô, chất lượng cao, đồng thời ưu tiên xây dựng ba cực tăng trưởng Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và các trung tâm như Phú Quốc. Tuy nhiên, nếu chỉ đổ thêm vốn mà không nâng chuẩn quản trị, nhân lực, chuyển đổi số và đạo đức kinh doanh thì những “tập đoàn du lịch” hình thành sau này sẽ chỉ là phiên bản phóng to của tư duy làm ăn ngắn hạn.
Phát triển du lịch bền vững: Điều kiện bắt buộc để giữ được “tăng trưởng 2 con số”
Điểm đáng chú ý nhất của định hướng du lịch Việt Nam 2030 là nhấn mạnh phát triển du lịch bền vững trên cả bốn trụ cột: kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường. Du lịch được thiết kế như một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo động lực lan tỏa sang vận tải, nông nghiệp, công nghiệp sáng tạo, kinh tế số, kinh tế đêm… nhưng đồng thời phải củng cố quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và mở rộng ngoại giao văn hóa. Nói cách khác, tăng trưởng hai con số sẽ vô nghĩa nếu đi kèm là phá vỡ không gian sống của cộng đồng, ô nhiễm và mất bản sắc. Từ việc mở rộng miễn thị thực song phương, chính sách thị thực linh hoạt, đến cơ chế thí điểm thu hút khách lưu trú dài ngày, người làm việc từ xa và nguồn vốn quốc tế, tất cả chỉ bền vững khi có hệ thống dữ liệu du lịch quốc gia và nền tảng số đủ mạnh để quản trị. Du lịch chỉ có thể là ngành kinh tế mũi nhọn khi không đánh đổi tương lai lấy thu nhập ngắn hạn.
