EAGLE FTZ là gì và vì sao đây là bước ngoặt cho Đà Nẵng?
EAGLE FTZ là dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu chức năng rộng 75ha, tổng vốn hơn 1.568 tỷ đồng, nằm trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng, được định hướng trở thành khu phức hợp logistics, sản xuất và công nghiệp hỗ trợ hiện đại, kết nối trực tiếp với cảng Liên Chiểu, quốc lộ, đường sắt và sân bay quốc tế để hình thành hệ sinh thái logistics – sản xuất – dịch vụ tích hợp phục vụ thị trường khu vực và quốc tế.
Điểm đáng nói của EAGLE FTZ không phải là con số 1.568 tỷ đồng, mà là bước chuyển tư duy phát triển của Đà Nẵng: từ khu công nghiệp truyền thống sang mô hình Khu thương mại tự do Đà Nẵng có diện tích khoảng 1.881ha với các khu chức năng sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ và công nghệ số. Ngày 27/8, dự án hạ tầng đầu tiên trong khu này chính thức khởi động tại phường Hải Vân, đánh dấu việc mô hình FTZ đầu tiên của cả nước bước từ quy hoạch sang triển khai thực tế. Ở góc độ cạnh tranh khu vực, đây là tín hiệu cho thấy Việt Nam bắt đầu xây dựng hạ tầng logistics hiện đại để không bị “mắc kẹt” ở khâu chi phí cao và chuỗi cung ứng rời rạc.
Lợi thế vị trí và mô hình logistics tinh gọn: lợi điểm cạnh tranh thực sự
Nếu muốn Khu thương mại tự do Đà Nẵng trở thành trung tâm logistics khu vực, lợi thế địa lý phải được biến thành lợi thế chuỗi cung ứng. EAGLE FTZ tọa lạc tại cửa ngõ phía Bắc thành phố, gắn với Cảng biển quốc tế Liên Chiểu, Quốc lộ 1A, cao tốc La Sơn – Túy Loan, ga hàng hóa Kim Liên và cách sân bay quốc tế khoảng 11km, tạo mạng lưới kết nối đa phương thức hiếm có trên dải duyên hải miền Trung.
Hướng tiếp cận của chủ đầu tư còn thuyết phục ở chỗ không chạy theo mục tiêu “lấp đầy bằng mọi giá”, mà nhắm tới nhà đầu tư có năng lực tài chính, công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao và sử dụng đất hiệu quả. Quan trọng hơn, EAGLE FTZ sẽ khởi động bằng mô hình thí điểm 5–10ha, vận hành hàng hóa và hải quan thật, đồng thời thử nghiệm chính sách hải quan, thuế và thương mại số trước khi mở rộng. Cách làm “tinh gọn, thử rồi mở” này cho Đà Nẵng cơ hội điều chỉnh mô hình để tiệm cận chuẩn các khu FTZ thành công ở Singapore hay Malaysia, thay vì đổ vốn lớn ngay từ đầu rồi mắc kẹt trong thiết kế kém hiệu quả.
Từ chi phí logistics cao tới tham vọng trung tâm sản xuất khu vực
Chi phí logistics cao lâu nay là “điểm nghẽn” khiến hàng hóa Việt Nam giảm sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Thay vì chỉ xây thêm kho bãi, EAGLE FTZ đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái logistics – sản xuất – dịch vụ tích hợp, nơi doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian lưu chuyển hàng hóa, tối ưu chi phí và tăng mức độ số hóa trong toàn bộ chuỗi giá trị. Đây là cách tiếp cận phù hợp với xu thế các trung tâm FTZ hàng đầu khu vực, nơi giá trị không nằm ở việc “trung chuyển qua cho nhanh” mà ở mạng lưới dịch vụ gia tăng quanh dòng hàng.
Theo Tổng Giám đốc SDN, từ khu đất này, mục tiêu là hình thành một trung tâm logistics và sản xuất hiện đại, nơi hội tụ các doanh nghiệp hàng đầu thế giới, kết nối hàng hóa Việt Nam với thị trường quốc tế và tạo ra hàng chục nghìn việc làm chất lượng cao. Thành phố Đà Nẵng kỳ vọng khu vực này sẽ ứng dụng công nghệ số, sử dụng năng lượng hiệu quả, tạo giá trị cao trên mỗi héc-ta đất, đồng thời kết nối chặt chẽ với cảng biển, khu công nghệ cao, các khu công nghiệp và mạng lưới cung ứng trong nước, quốc tế. Nếu làm được, EAGLE FTZ sẽ giúp Đà Nẵng thoát khỏi hình ảnh “thành phố cảng du lịch” và bước vào nhóm trung tâm sản xuất khu vực.
Chiến lược chọn ngành ưu tiên: cạnh tranh bằng tốc độ và giá trị gia tăng
Một trung tâm logistics chỉ thật sự khác biệt khi gắn với các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao. EAGLE FTZ logistics được định hướng thu hút nguồn lực chất lượng cao trong các nhóm ngành ưu tiên: logistics đa phương thức (đường bộ, đường thủy, hàng không), dịch vụ phụ trợ kho bãi và trung tâm trung chuyển container quốc tế; cùng với sản xuất công nghệ cao như thiết bị bán dẫn, lắp ráp – thử nghiệm – đóng gói chip (ATP), sản xuất phương tiện vận tải, linh kiện máy bay, công nghiệp điện tử tiên tiến và cơ khí hiện đại.
Ở góc độ môi trường kinh doanh, chủ đầu tư cam kết phát triển hạ tầng logistics hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế, hướng đến hệ thống hạ tầng xanh, thông minh, số hóa, đáp ứng đồng thời yêu cầu ESG và nhu cầu của các ngành bán dẫn, điện tử, AI. Thành phố cũng nhấn mạnh không chỉ thu hút dự án FDI đơn lẻ mà tìm kiếm liên kết thực chất với doanh nghiệp Việt Nam, chuyển từ lợi thế chi phí sang lợi thế tốc độ, hiệu quả và đổi mới sáng tạo. Nếu các ngành ưu tiên này hình thành được cụm liên kết trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng, thành phố sẽ có “bàn đạp” để cạnh tranh trực tiếp với những trung tâm sản xuất khu vực đang dẫn đầu Đông Nam Á.
EAGLE FTZ có đủ để Đà Nẵng bứt phá thành hub khu vực?
Xét tổng thể, EAGLE FTZ là dự án hạ tầng trọng điểm, mở đầu quá trình hiện thực hóa mô hình Khu thương mại tự do đầu tiên của cả nước, chứ không phải một khu công nghiệp mới thêm cho đủ số. Dự án hội tụ ba yếu tố cần có của một hub khu vực: vị trí chiến lược gắn với cảng nước sâu và hành lang kinh tế Đông – Tây, định hướng ngành ưu tiên gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu, và phương pháp triển khai thí điểm – điều chỉnh – nhân rộng.
Tuy vậy, tham vọng trở thành trung tâm logistics và trung tâm sản xuất khu vực không thể đạt được nếu chính sách FTZ không đủ khác biệt và tốc độ thực thi chậm. Lợi thế hạ tầng chỉ là điểm khởi đầu; lợi thế cạnh tranh dài hạn nằm ở cơ chế hải quan, thuế, thương mại số được thiết kế sao cho dòng hàng và dòng dữ liệu vận hành trơn tru. Việc SDN cam kết phối hợp với chính quyền để thu hút các tập đoàn đa quốc gia, phát triển chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Đà Nẵng cho thấy ý chí chính trị đã có. Câu hỏi còn lại là liệu thành phố và trung ương có kiên định với mô hình kinh tế mở này đủ lâu để EAGLE FTZ kịp trưởng thành thành một “địa chỉ bắt buộc” trong bản đồ logistics khu vực hay không.
