EAGLE FTZ: Dự án hạ tầng đầu tiên của Khu thương mại tự do Đà Nẵng có ý nghĩa gì?
EAGLE FTZ là dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu chức năng tại vị trí số 2 thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng, với quy mô 75 ha và tổng vốn đầu tư hơn 1.568 tỷ đồng, được định hướng trở thành khu phức hợp logistics, sản xuất và công nghiệp hỗ trợ hiện đại, mở đầu quá trình hiện thực hóa mô hình khu thương mại tự do đầu tiên của cả nước. Điểm đáng nói không phải ở con số diện tích hay vốn đầu tư, mà ở thông điệp chiến lược: Đà Nẵng muốn bước ra khỏi vai trò một thành phố du lịch để trở thành cửa ngõ logistics và sản xuất quy mô khu vực. Việc UBND thành phố phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư Sài Gòn – Đà Nẵng (SDN) tổ chức lễ khởi động dự án tại phường Hải Vân ngày 27/8 cho thấy đây không phải một dự án bất động sản công nghiệp đơn lẻ, mà là cấu phần hạt nhân trong tầm nhìn xây dựng trung tâm logistics khu vực.
Vị trí chiến lược và hạ tầng logistics hiện đại: Đà Nẵng đặt mình cạnh Singapore, Port Klang
Nếu Singapore hay Port Klang thành công nhờ vị trí và hạ tầng logistics hiện đại, Đà Nẵng rõ ràng đang chọn cùng hướng đi. EAGLE FTZ nằm tại cửa ngõ phía Bắc thành phố, kết nối trực tiếp với Cảng biển quốc tế Liên Chiểu, Quốc lộ 1A, cao tốc La Sơn – Túy Loan, ga hàng hóa Kim Liên và cách sân bay quốc tế Đà Nẵng khoảng 11km. Về cấu trúc, đây là điểm hội tụ của đường biển, đường bộ, đường sắt và đường hàng không – điều mà không phải cảng nào trong khu vực cũng có được. Tiến sĩ Yap Kwong Weng đánh giá Đà Nẵng có lợi thế trở thành cửa ngõ chiến lược của Hành lang Kinh tế Đông – Tây, kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và thị trường ASEAN. Nhìn từ góc độ cạnh tranh, EAGLE FTZ không đơn thuần phục vụ thị trường nội địa; nó được thiết kế để tham gia trực tiếp vào luồng hàng khu vực, nơi những trung tâm như Singapore hay Port Klang đang chi phối. Nếu Đà Nẵng tận dụng được cấu trúc này bằng tiêu chuẩn vận hành tương đương, lợi thế địa lý có thể trở thành lợi thế cạnh tranh thực sự.
Từ khu công nghiệp truyền thống đến hệ sinh thái logistics – sản xuất – dịch vụ tích hợp
Điểm khác biệt quan trọng của EAGLE FTZ là tư duy "hệ sinh thái" chứ không phải "khu công nghiệp". Lãnh đạo SDN khẳng định doanh nghiệp không hướng tới phát triển bất động sản công nghiệp đơn thuần, mà xây dựng hệ sinh thái logistics – sản xuất – dịch vụ tích hợp, giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian lưu chuyển hàng hóa, tối ưu chi phí và đẩy mạnh số hóa. Theo ông Mai Công Hồ, mô hình Khu thương mại tự do đánh dấu bước chuyển từ phát triển khu công nghiệp truyền thống sang hệ sinh thái kinh tế mở, từ thu hút đầu tư đơn lẻ sang kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời chú trọng tốc độ, hiệu quả và đổi mới sáng tạo. Định hướng phát triển "xanh, thông minh và số hóa" cho EAGLE FTZ nhằm đáp ứng nhu cầu của các ngành logistics hiện đại, công nghệ cao, bán dẫn, điện tử, trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực sản xuất giá trị gia tăng cao. Nếu triển khai đúng, Khu thương mại tự do Đà Nẵng có thể trở thành bệ phóng cho các doanh nghiệp hàng đầu thế giới trong chuỗi cung ứng khu vực, thay vì chỉ là nơi đặt nhà máy giá rẻ.
Giảm chi phí logistics, nâng sức cạnh tranh hàng hóa Việt Nam
Động lực thực sự phía sau EAGLE FTZ là bài toán chi phí logistics đang làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Tại lễ khởi động, vấn đề này được nhấn mạnh khi đại diện YCH Group nêu rõ chi phí logistics của Việt Nam vẫn chiếm khoảng 16% GDP, cao hơn mức trung bình thế giới 4–5%. Khoảng chênh lệch này khiến hàng hóa Việt Nam khó cạnh tranh về giá và thời gian so với đối thủ trong khu vực. Thành phố kỳ vọng khu vực này hình thành hệ sinh thái logistics, sản xuất, thương mại quốc tế hiện đại, tạo việc làm và nguồn thu nhập mới. Nhưng quan trọng hơn, mô hình Khu thương mại tự do được định hướng vượt ra ngoài trung chuyển hàng hóa, hướng tới các cụm liên kết tạo giá trị thông qua lưu trữ, gia công, tài trợ thương mại và các dịch vụ giá trị gia tăng. Nếu làm được, Đà Nẵng không chỉ là nơi hàng hóa đi qua, mà là nơi giá trị được tạo thêm – điều các trung tâm logistics khu vực đã làm rất tốt.
Thí điểm bài bản và cam kết đồng hành: điều kiện để Đà Nẵng "chơi cuộc lớn"
Điểm đáng chú ý là EAGLE FTZ không được triển khai theo kiểu "lấp đầy bằng mọi giá". Đại diện cơ quan quản lý khẳng định thành phố ưu tiên các dự án có năng lực tài chính, công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, sử dụng đất hiệu quả và tạo liên kết thực chất với doanh nghiệp Việt Nam. Đây là cách tiếp cận phù hợp nếu Đà Nẵng muốn xây dựng trung tâm logistics khu vực thay vì một khu công nghiệp đông nhưng giá trị thấp. Theo thông tin được công bố, YCH Group và SDN sẽ bắt đầu bằng mô hình thí điểm tinh gọn trên diện tích 5–10 ha, vận hành hàng hóa và thủ tục hải quan thực, đồng thời kết hợp cơ chế thử nghiệm chính sách về hải quan, thuế và thương mại số trước khi mở rộng. SDN cam kết đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế, phát triển hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp gồm logistics, kho bãi, hải quan, thủ tục đầu tư và các dịch vụ giá trị gia tăng, hướng đến các tiêu chuẩn ESG và phát triển bền vững. Nếu các cam kết này được giữ vững trong dài hạn, EAGLE FTZ có thể trở thành một "phòng thí nghiệm" chính sách và mô hình kinh doanh cho toàn bộ Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Xét tổng thể, việc khởi động EAGLE FTZ ngày 27/8 không chỉ đánh dấu bước tiến lớn trong phát triển hạ tầng logistics hiện đại cho Đà Nẵng, mà còn gửi một tín hiệu rõ ràng: Việt Nam đang chủ động xây dựng những trung tâm logistics và sản xuất đủ tầm cạnh tranh với các cảng khu vực, thay vì đứng ngoài cuộc chơi.
