Ba cây cầu lớn và một thời điểm bước ngoặt cho kết nối vùng
Các dự án cầu Nhật Lệ 3, cầu vượt sông Nông Giang trên trục TD-07 và cây cầu vòm thép tại tỉnh hẹp nhất Việt Nam là ba dự án cầu Việt Nam quy mô lớn đang tiến vào giai đoạn nước rút, vừa giải tỏa nút thắt mặt bằng, vừa tăng tốc thi công để kịp hoàn thành cầu 2026, qua đó mở thêm hướng kết nối giao thông, hỗ trợ phát triển đô thị, kinh tế và du lịch ven biển, lộ diện rõ vai trò hạ tầng giao thông như động lực tăng trưởng mới cho các địa phương. Điểm chung của ba công trình này là không chỉ thêm một nhịp cầu bắc qua sông, mà tái định nghĩa cả bản đồ đi lại của người dân địa phương. Với quy mô dài tới hàng kilomet, mức đầu tư lên tới hàng nghìn tỷ đồng và sự tham gia của nhiều nhà thầu, chính quyền, mỗi mét cầu hoàn thành đều mang theo kỳ vọng đổi thay đời sống. Điều đáng nói, giai đoạn tăng tốc hiện nay không diễn ra tự nhiên, mà là kết quả của quá trình gỡ từng điểm nghẽn mặt bằng, vốn là khâu khó nhất trong các dự án cầu Việt Nam quy mô lớn.
Cầu Nhật Lệ 3: Vòm thép ấn tượng, khối lượng 95% và cuộc đua về đích
Cầu Nhật Lệ 3 đang là tâm điểm của bức tranh hoàn thành cầu 2026 khi khối lượng xây dựng đã đạt khoảng 95% và công trình chuyển sang giai đoạn hoàn thiện. Đây là cầu kết cấu bê tông cốt thép dự ứng lực với cầu chính sử dụng kết cấu vòm khung thép, tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng cùng tuyến đường hai đầu cầu. Vòm thép với nhịp chính 120m và nhịp phụ 80m tạo một diện mạo khác hẳn cho không gian bên sông Nhật Lệ, hứa hẹn trở thành điểm nhấn kiến trúc đô thị nếu dự án về đích đúng mục tiêu. Về tiến độ, đoạn đường dẫn phía đông đã được thảm gần 2km trong tổng 2,2km, hệ thống cống thoát nước dọc D800 đã hoàn thành, phần việc còn lại tập trung vào hệ thống thoát nước dọc D2000, nền - móng mặt đường mở rộng giai đoạn 2 và đường dẫn lên cầu. Một câu nói có thể trích dẫn ở giai đoạn này là: “Với phần khối lượng còn lại không lớn so với toàn bộ hợp đồng, dự án đang được tổ chức thi công theo hướng tập trung vào các hạng mục cuối cùng để hướng tới mục tiêu hoàn thành, đưa vào sử dụng vào cuối năm 2026”.
Từ giải phóng mặt bằng đến nối liền không gian đô thị và du lịch ven biển
Nhìn vào cầu Nhật Lệ 3, có thể thấy rõ mặt bằng là nút thắt lớn nhất trước khi dự án bước vào giai đoạn tăng tốc. Đến cuối tháng 6, khoảng 0,5km mặt bằng còn lại khiến tuyến đường dẫn phía bán đảo Bảo Ninh không thể thi công đồng bộ, dù phần cầu và hệ thống chiếu sáng trang trí cơ bản đã hoàn thành. 19 hộ gia đình chưa thống nhất phương án bồi thường khiến tiến độ bị treo. Chỉ sau khi chính quyền tổ chức nhiều cuộc đối thoại, làm việc trực tiếp, 7 hộ cuối cùng mới chấp nhận phương án, toàn bộ mặt bằng mới được bàn giao, mở đường thi công trở lại. Tác động thực tế vượt xa chuyện tiến độ. Cầu Nhật Lệ 3 bổ sung thêm một hướng kết nối qua sông, tăng khả năng liên kết giữa khu vực Đồng Hới với bán đảo Bảo Ninh và không gian ven biển. Công trình tạo thêm điều kiện kết nối Bảo Ninh với hệ thống giao thông hiện hữu, hỗ trợ mở rộng không gian đô thị và phát triển kinh tế, dịch vụ, du lịch ven biển. Nói cách khác, mỗi ngày cầu Nhật Lệ 3 tiến gần hơn tới hoàn thiện là mỗi ngày không gian đô thị ven biển được mở rộng thêm một bước.
Cầu vượt sông Nông Giang: TD-07 và bài toán giải quyết xung đột giao thông
Khác với vẻ nổi bật của vòm thép trên cầu Nhật Lệ 3, cầu vượt sông Nông Giang gây chú ý vì vai trò hạ tầng giao thông trên trục TD-07 – nơi đang chịu áp lực lớn về xung đột giao thông. Dự án cầu vượt sông Nông Giang và đường Nguyễn Tất Thành (Quốc lộ 38 cũ) là một trong những công trình quy mô lớn tại địa bàn, tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 1km với cầu chính vượt sông và đường dẫn hai đầu, tổng mức đầu tư 1.134,85 tỷ đồng. Công trình được kỳ vọng giải quyết xung đột giao thông, tăng kết nối giữa phân khu đô thị Duy Tân với các khu kinh tế trọng điểm. Trong tháng 9, nhà thầu tập trung máy móc, nhân lực đẩy nhanh tiến độ, ưu tiên các hạng mục kết cấu chịu lực như móng cọc, bệ trụ dưới lòng sông để bảo đảm tiến độ hợp đồng. Tuy nhiên, công trường không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Vướng mắc mặt bằng tại trụ T8 ở phường Duy Tân khiến hai dầm cuối cùng chưa thể gác, trong khi trụ T4, T5 tại phường Đồng Văn cũng chưa thi công do các hộ dân chưa bàn giao mặt bằng. Điều này cho thấy, mọi tham vọng về kết nối chỉ thành hiện thực khi bài toán đồng thuận người dân được giải quyết song song với bài toán kỹ thuật.
Từ những mét cầu cuối cùng đến sức bật kinh tế địa phương
Điểm đáng chú ý là cả cầu vượt sông Nông Giang và tuyến đường kết nối Quốc lộ 38 đến đê sông Hồng đều đã giải phóng hơn 30ha đất nông nghiệp, nhưng vẫn còn 28 hộ với hơn 2.000m² đất ở và đất trồng cây lâu năm chưa bàn giao. Chính quyền địa phương phải chuẩn bị phương án tái định cư, liên tục họp với người dân, tăng cường vận động để hoàn tất khâu cuối cùng này. Về phía chủ đầu tư, ban quản lý dự án khẳng định sẽ phát huy hiệu quả tổ chức thi công, đôn đốc nhà thầu bám tiến độ, hướng tới mục tiêu sớm bàn giao công trình đưa vào sử dụng. Nhìn rộng ra, các dự án cầu Nhật Lệ 3, cầu vượt sông Nông Giang và cầu vòm thép tại tỉnh hẹp nhất Việt Nam đang cho thấy một quy luật: hạ tầng giao thông chỉ phát huy vai trò khi giải quyết được nút thắt giao thông và nút thắt đồng thuận xã hội. Việc triển khai những dự án quy mô lớn như cầu vượt sông Nông Giang cùng tuyến đường kết nối Quốc lộ 38 – đê sông Hồng có ý nghĩa hoàn thiện hạ tầng, tăng kết nối và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực, trong khi cầu Nhật Lệ 3 nếu hoàn thành đúng mục tiêu sẽ vừa giải quyết nhu cầu kết nối qua sông, vừa trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trong không gian đô thị. Kết luận lại, những mét cầu cuối cùng không chỉ đo bằng khối lượng bê tông, thép, mà bằng kỳ vọng về một đời sống giao thông thuận tiện hơn và một nền kinh tế địa phương năng động hơn.
