Dự án 16.000 tỷ đồng: Không chỉ là một tuyến đường mới
Vành đai 4 TP.HCM là tuyến giao thông vành đai dài hơn 200km đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, được thiết kế để hình thành một trục kết nối liên vùng mới, giảm tải cho các tuyến quốc lộ hiện hữu, hỗ trợ logistics và tạo dư địa phát triển đô thị – công nghiệp cho toàn vùng Đông Nam Bộ. Sáng 30/9, tuyến hơn 46km thuộc dự án thành phần 2-2 Vành đai 4 TP.HCM qua địa bàn Đồng Nai đã chính thức khởi công, đánh dấu bước chuyển từ quy hoạch sang hiện thực thi công. Đây là đoạn quan trọng nối từ xã Xuân Đường đến khu vực xã Thường Tân, bao gồm cả cầu Thủ Biên, với tổng mức đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng và mục tiêu hoàn thành sau 3 năm kể từ khi khởi công. Về bản chất, dự án không chỉ xây thêm một con đường, mà đang tái sắp xếp lại cách vùng kinh tế phía Nam kết nối, vận hành và phát triển trong dài hạn.
Ba năm xây dựng: Thay đổi dòng chảy giao thông TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ
Điểm khác biệt của đoạn Vành đai 4 qua Đồng Nai không nằm ở chiều dài, mà ở vai trò tái phân phối dòng xe ra khỏi lõi đô thị TP.HCM. Khi hoàn thành sau 3 năm như kế hoạch, tuyến cao tốc này sẽ mở thêm một trục giao thông liên vùng, tăng khả năng kết nối giữa Đồng Nai, TP.HCM và Tây Ninh, thay thế dần việc phải dồn chuyển tải qua các quốc lộ thường xuyên quá tải. Với cấu trúc đường cao tốc kết hợp đường gom, đường bên, người dân không chỉ đi nhanh hơn, mà còn có lựa chọn hợp lý giữa vận tải liên vùng và đi lại nội bộ, giảm cảnh “xe container sát cửa nhà” trên các trục hiện hữu. "Dự án thành phần 2-2 có tổng mức đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2029" là cam kết tiến độ được phê duyệt, thể hiện quyết tâm đẩy nhanh quá trình hoàn thiện kết nối giao thông khu vực.
Vành đai logistics mới: Cơ hội tái định hình chuỗi cung ứng miền Nam
Ở góc độ kinh tế, tuyến Vành đai 4 TP.HCM không chỉ là hạ tầng giao thông, mà là nền tảng cho một cấu trúc logistics mới của vùng. Khi hình thành thêm một trục giao thông vành đai quan trọng, dự án sẽ tăng khả năng kết nối giữa các đô thị, khu công nghiệp và đầu mối giao thông lớn, từ đó giảm chi phí lưu thông và thời gian vận chuyển. Thay vì phải vòng vào trung tâm TP.HCM để đến cảng, sân bay hay khu công nghiệp, doanh nghiệp có thêm một tuyến tránh với năng lực tiếp nhận lưu lượng lớn, phù hợp cho xe tải nặng và luồng hàng liên tỉnh. Chuỗi cung ứng miền Nam vì thế có cơ hội được "vẽ lại" với các trung tâm logistics mới bám theo Vành đai 4, giúp phân tán áp lực ra khỏi những điểm nghẽn lâu năm và tạo dư địa thu hút đầu tư công nghiệp – dịch vụ dọc tuyến.
Giải phóng mặt bằng: Nút thắt quyết định thành bại dự án
Đoạn qua Đồng Nai được tách thành hai dự án thành phần: 1-2 lo bồi thường, tái định cư, đường gom; 2-2 tập trung xây dựng tuyến cao tốc từ cầu Châu Đức đến cầu Thủ Biên theo hình thức PPP. Cách chia tách này cho thấy chính quyền nhìn đúng "điểm nghẽn": mặt bằng. Tỉnh phải thu hồi hơn 443ha đất trên địa bàn 9 xã, phường, riêng giai đoạn 1 hơn 302ha, đến nay đã bàn giao khoảng 235ha, đạt gần 80% khối lượng. Việc hạn chế tình trạng mặt bằng "da beo" được nhấn mạnh, bởi nếu không liền khoảnh, nhà thầu buộc phải thi công cầm chừng, kéo dài thời gian và tăng chi phí. Chỉ khi bàn giao mặt bằng theo từng khu vực đủ dài, việc tổ chức công trường mới hiệu quả, tạo điều kiện để dự án 16.000 tỷ đồng này đi đúng quỹ đạo tiến độ đặt ra.
Chiến lược vành đai: Bước đi không thể trì hoãn của TP.HCM và vùng
Vành đai 4 TP.HCM là một trong những dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất vùng Đông Nam Bộ, nằm trong chiến lược hoàn thiện hệ thống đường vành đai song hành cùng mạng lưới cao tốc để mở rộng kết nối giao thông phía Nam. Nếu chỉ mở thêm cao tốc xuyên tâm mà thiếu vành đai phân luồng, TP.HCM sẽ tiếp tục là "nút cổ chai" của cả vùng. Ngược lại, với Vành đai 4, dòng xe liên vùng có đường vòng thay vì bắt buộc xuyên qua khu trung tâm, giúp đô thị có cơ hội tái phân bố chức năng, giảm áp lực ô nhiễm và ùn tắc. Trong 3 năm tới, sức ép lớn nhất không phải là tiền, mà là năng lực điều phối giữa các địa phương, giải phóng mặt bằng đúng tiến độ và giữ kỷ luật thi công. Nếu làm được, dự án sẽ trở thành minh chứng rằng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có thể bước qua "kỷ nguyên tắc đường cũ" để xây dựng một mô hình kết nối giao thông hiện đại hơn, hiệu quả hơn cho người dân và doanh nghiệp.
