Go Global Bắc Ninh và thông điệp “5 năm quyết định”
Diễn đàn Go Global Bắc Ninh là hội thảo chuyên đề về kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi chính quyền thành phố, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội công nghiệp cùng bàn chiến lược phát triển Bắc Ninh thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và bán dẫn, trong bối cảnh cửa sổ dịch chuyển nhà máy quy mô lớn vào Việt Nam được dự báo sẽ thu hẹp đáng kể trong vài năm tới. Ngày 10/10, thành phố phối hợp với Sở Công Thương, Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp và Ban Tổ chức Diễn đàn ESG Việt Nam tổ chức sự kiện “Go Global Bắc Ninh 2026 - Nâng cao năng lực - Kết nối chuỗi - Phát triển thị trường”. Tại đây, Phó Chủ tịch UBND TP Phạm Văn Thịnh nhấn mạnh kết nối chuỗi cung ứng và thị trường toàn cầu là điều kiện để Bắc Ninh duy trì tăng trưởng hai con số ổn định, bền vững. Thông điệp không chỉ là “đi ra thế giới”, mà là phải đi nhanh, đi quyết liệt, trước khi cơ hội dịch chuyển nhà máy lớn không còn nhiều vào giai đoạn 2031-2032.
Cải cách thủ tục hành chính: Đòn bẩy sống còn cho Bắc Ninh bán dẫn
Nếu muốn xây dựng vị thế trong chuỗi cung ứng bán dẫn, Bắc Ninh không thể giữ cách làm cũ với thủ tục chậm chạp. Phó Chủ tịch UBND TP Phạm Văn Thịnh khẳng định cải cách thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu giải quyết hồ sơ và ra quyết định phải nhanh, quyết liệt, bắt kịp tốc độ phát triển của ngành bán dẫn. Câu nói “tranh thủ từng ngày, từng giờ, thậm chí từng phút để tháo gỡ các vướng mắc cho doanh nghiệp” không chỉ là khẩu hiệu, mà là thừa nhận rằng nếu bộ máy không thay đổi, Bắc Ninh sẽ bỏ lỡ làn sóng đầu tư công nghệ cao. Đáng chú ý, địa phương cam kết dành cơ chế hỗ trợ đặc biệt và sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo đối với doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp bán dẫn và các dự án tiên phong. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đặt ra áp lực phải biến lời hứa thành quy trình cụ thể, minh bạch để nhà đầu tư tin tưởng.
Quy hoạch 30.000ha đất công nghiệp và bài toán chuỗi cung ứng bán dẫn
Bắc Ninh đang đặt cược lớn vào hạ tầng công nghiệp để đón chuỗi cung ứng bán dẫn. Thành phố đã điều chỉnh quy hoạch, chuyển một phần đất đô thị sang đất công nghiệp, nâng quỹ đất công nghiệp lên khoảng 30.000ha, tăng đáng kể so với trước đây. Tuy nhiên, đất trên giấy không tự biến thành nhà máy; địa phương vẫn phải nỗ lực trong giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư và xây dựng hạ tầng công nghiệp. Ban Thường vụ Thành ủy đã kết luận về việc bố trí đất tại các khu, cụm công nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, với mức giá tối đa không vượt quá 1,2% giá thành hạ tầng cho mỗi m2 đất sản xuất. Đây là bước đi quan trọng để hình thành các cụm ngành đủ mạnh, bởi chuỗi cung ứng bán dẫn không chỉ cần một vài “ông lớn” mà cần cả mạng lưới doanh nghiệp hỗ trợ, từ kiểm thử, đóng gói đến vật liệu và logistics.
Điện, nhân lực và cảnh báo về giới hạn dịch chuyển nhà máy
Chuỗi cung ứng bán dẫn đòi hỏi không chỉ đất và thủ tục, mà còn năng lượng ổn định và nhân lực chất lượng. Lãnh đạo Bắc Ninh cam kết “sẽ đủ điện cho sản xuất” và thẳng thắn nói rằng nếu điện khó khăn thì người dân phải chia sẻ để ưu tiên cho sản xuất. Thành phố đặt kỳ vọng từ nay đến năm sau sẽ phát triển thêm 1.000MW điện mặt trời mái nhà, vừa đáp ứng nhu cầu năng lượng tăng nhanh, vừa phù hợp định hướng phát triển bền vững của Diễn đàn ESG. Về nhân lực, Bắc Ninh hiện có nhiều cơ sở đào tạo quy mô lớn cho lĩnh vực công nghệ cao và bán dẫn, với khoảng 17.000 sinh viên tại Đại học Công nghệ Đông Á, 11.000 tại Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn, 17.000 tại Cao đẳng Kỹ thuật Công nghiệp và 8.000 tại Cao đẳng Cơ điện. Các trường nghề lâu năm đã cung ứng nhân lực cho nhà máy kiểm thử, đóng gói bán dẫn như Amkor, cho thấy nền tảng Bắc Ninh bán dẫn đã hình thành, nhưng vẫn cần nâng cấp kỹ năng để bắt kịp yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cửa sổ 5 năm và lựa chọn chiến lược cho Bắc Ninh
Điểm đáng chú ý nhất trong phát biểu của lãnh đạo thành phố là cảnh báo: cơ hội để Việt Nam nói chung và Bắc Ninh nói riêng trở thành trung tâm cung ứng quan trọng của thế giới có thể chỉ còn khoảng 5 năm. Sau giai đoạn 2031-2032, số lượng nhà máy quy mô lớn dịch chuyển sang Việt Nam có thể không còn nhiều. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, dòng vốn FDI đang tìm đến những địa bàn an toàn hơn, nhưng xu hướng này sẽ không kéo dài mãi. Theo ông Thịnh, nếu dồn nguồn lực của cả 10 năm cho 5 năm tới, hiệu quả sẽ lớn hơn nhiều so với phân bổ dàn trải. Điều này đặt ra lựa chọn chiến lược: hoặc Bắc Ninh chấp nhận rủi ro, tăng tốc cải cách, đầu tư hạ tầng, kết nối doanh nghiệp trong nước với FDI để chiếm vị trí trong chuỗi cung ứng bán dẫn, hoặc sẽ bị đẩy xuống vai trò vệ tinh chi phí thấp khi làn sóng dịch chuyển nhà máy đã qua đỉnh. Câu trả lời phụ thuộc vào việc các cam kết hôm nay có được thực thi nhanh và nhất quán hay không.
