Hầm dìm biển 3km: Công trình hiếm có mở đường cho thời đại hạ tầng mới
Hầm dìm biển Cần Giờ – Vũng Tàu là một đoạn hầm giao thông đặt dưới đáy biển dài khoảng 3 km, thuộc tuyến cầu – hầm vượt vịnh Gành Rái dài 14,06 km, dùng kết cấu đốt hầm chế tạo sẵn rồi dìm xuống nước, tạo thành một công trình giao thông ngầm hiếm có trong hệ thống hầm dìm biển Việt Nam và được xem là một trong những hạng mục đặc biệt nhất cả nước hiện nay.
Ý nghĩa của dự án không chỉ nằm ở con số đầu tư sơ bộ hơn 93.016,55 tỷ đồng theo chủ trương đã được HĐND TP.HCM thông qua, mà ở chỗ đây là một quyết định mang tính tuyên bố: TP.HCM chấp nhận các giải pháp kỹ thuật phức tạp để giải bài toán giao thông và hàng hải cùng lúc. Tuyến đường do Vingroup và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái triển khai cho thấy khu vực tư nhân sẵn sàng bước vào những dự án hạ tầng quy mô, thay vì chỉ dừng ở các khu đô thị hay bất động sản du lịch.
Cấu trúc cầu – hầm: Vì sao phải “chui” xuống biển giữa vịnh Gành Rái?
Thay vì xây một cây cầu liên tục hơn 14 km, tuyến Cần Giờ – Vũng Tàu được chia thành hai “tầng” giao thông rất khác biệt: cầu trên mặt biển và hầm dìm bên dưới. Theo phương án được HĐND TP.HCM chấp thuận, phần cầu vượt biển dài khoảng 8.010 m, sau đó tuyến chuyển xuống hầm vượt biển dài khoảng 3.850 m, gồm 3.000 m hầm dìm, 430 m hầm kín và 420 m hầm hở. Toàn tuyến có 6 làn xe cơ giới, phần cầu rộng khoảng 26,25 m, phần hầm rộng khoảng 34,6 m.
Lý do kỹ thuật nằm ở vai trò của vịnh Gành Rái đối với hệ thống cảng Cái Mép – Thị Vải và luồng tàu biển lớn. Cầu cao liên tục sẽ tạo ràng buộc về tĩnh không, còn hầm dìm cho phép “nhường” lại không gian mặt nước cho tàu hàng mà vẫn giữ được trục đường bộ tốc độ cao. Ở góc độ thiết kế, đây là lựa chọn khó và đắt, nhưng hợp lý nếu TP.HCM muốn bảo vệ tham vọng trở thành cực logistics quan trọng.
So với thế giới: Học từ mô hình cầu – hầm dìm hiện đại
Dự án cầu hầm tại TP.HCM không xuất hiện trong khoảng trống công nghệ, mà đi cùng xu thế các tuyến vượt biển phức hợp trên thế giới. Một ví dụ điển hình là tuyến kết nối Shenzhen – Zhongshan ở Trung Quốc, dài khoảng 24 km, gồm cầu, đảo nhân tạo và hầm dưới biển, trong đó hầm dìm dài 5.035 m với 32 đốt hầm cùng một mối nối cuối. Các đốt hầm được chế tạo sẵn, lai dắt ra vị trí, hạ xuống rãnh đã đào dưới đáy nước và nối kín để tạo thành đường cao tốc ngầm.
Cách tiếp cận của tuyến Shenzhen – Zhongshan và Cần Giờ – Vũng Tàu có điểm chung: dùng hầm dìm ở đoạn có mật độ hàng hải lớn thay vì kéo dài cầu. Việc Trung Quốc đã khai thác thành công tuyến này, rút thời gian di chuyển giữa hai thành phố từ khoảng 2 giờ xuống còn khoảng 30 phút, cho thấy mô hình cầu – hầm không phải thử nghiệm ngẫu hứng mà là lời giải đã được kiểm chứng cho các vùng cửa sông, vịnh biển có luồng tàu dày đặc.
Từ chuyến phà 30 phút đến hành trình 10 phút: Lợi ích thực tế cho người dân
Hiện nay, giữa Cần Giờ và Vũng Tàu chưa có đường bộ trực tiếp, dù hai khu vực nằm khá gần nhau qua vịnh Gành Rái. Người dân và du khách chủ yếu đi phà biển Cần Giờ – Vũng Tàu, có thể chở cả hành khách, xe máy, ô tô, với thời gian chạy phà khoảng 30 phút, chưa kể thời gian chờ và lên xuống phương tiện. Nếu đi hoàn toàn bằng đường bộ, hành trình phải vòng xa, tốn thêm giờ và chi phí.
Theo Vingroup, tuyến cầu – hầm được thiết kế với vận tốc 80 km/h và khi hoàn thành, thời gian di chuyển trực tiếp giữa Cần Giờ và Vũng Tàu được kỳ vọng rút xuống chỉ còn khoảng 10 phút. Đây là câu nói đáng trích: “Khi hoàn thành, đây không chỉ là một tuyến giao thông mới giữa hai khu vực của TP.HCM, mà còn có thể trở thành một trong những cung đường đặc biệt nhất Việt Nam: hơn 8 km chạy trên cầu giữa biển và 3 km tiếp tục hành trình ngay dưới mặt nước.” Sự thay đổi không chỉ nằm ở việc rút ngắn thời gian, mà còn ở cách du khách kết hợp rừng ngập mặn Cần Giờ và biển Vũng Tàu trong cùng một hành trình sáng – trưa.
Tham vọng hạ tầng 93.000 tỷ: Cơ hội và thách thức cho Vingroup và TP.HCM
Theo chủ trương đầu tư, toàn dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 93.016,55 tỷ đồng, triển khai theo hình thức PPP, hợp đồng BT. Đây là một trong những dự án hạ tầng Vingroup tham gia ở quy mô lớn, cho thấy doanh nghiệp chuyển từ vai trò “người khai mở khu đô thị” sang “nhà đầu tư kết nối không gian đô thị”. Đường dẫn phía Cần Giờ đã khởi công từ ngày 1/7/2026, còn phần cầu – hầm phức tạp đang tiếp tục hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và phương án kỹ thuật liên quan luồng hàng hải.
Giữa tháng 8/2026, Sở Xây dựng TP.HCM đã gửi hồ sơ lên Bộ Xây dựng, yêu cầu tính toán cả quy mô tàu, cao độ đáy luồng, bồi xói và khoảng cách an toàn với hầm dìm, với tầm nhìn tuổi thọ thiết kế công trình trên 100 năm. Theo kế hoạch, dự án triển khai giai đoạn 2026–2029. Nếu đi đúng tiến độ, cầu hầm tại TP.HCM này sẽ trở thành biểu tượng mới của một siêu đô thị dám chọn các công trình đặc biệt 3km dưới biển để giữ lợi thế hàng hải, phát triển du lịch và mở rộng không gian đô thị về phía biển. Thành công hay chậm trễ của nó sẽ là phép thử rõ ràng cho năng lực triển khai các dự án hạ tầng phức tạp do khu vực tư nhân dẫn dắt.
