Lấn biển 300ha ở Mũi Nghinh Phong: Tuyên ngôn mới về không gian kinh tế biển
Dự án tổ hợp thương mại dịch vụ lấn biển hơn 300ha tại khu vực Mũi Nghinh Phong ở Vũng Tàu là một đề xuất phát triển không gian kinh tế biển quy mô lớn, kết hợp giữa du lịch, thương mại, vui chơi giải trí và cảng khách quốc tế, nhằm tái định hình vai trò của TP.HCM trên bản đồ kinh tế biển khu vực.
Ngày 22/8, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được dẫn đầu đoàn công tác khảo sát thực địa hàng loạt dự án hạ tầng, đô thị, năng lượng, du lịch tại khu vực phía Đông thành phố và Bà Rịa - Vũng Tàu. Trọng tâm gây chú ý nhất là đề xuất tổ hợp thương mại dịch vụ hơn 300ha lấn ra biển tại Mũi Nghinh Phong, nối dài từ Bãi Sau, qua Hòn Bà, Bãi Dứa đến khu vực cảng Cầu Đá. Đây không phải một dự án đơn lẻ, mà là mảnh ghép chiến lược trong tham vọng tạo không gian kinh tế biển mới cho TP.HCM sau khi khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trở thành cửa ngõ hướng biển của thành phố thay vì một không gian tách biệt.
Tổ hợp 300ha gắn cảng khách quốc tế: Cửa ngõ du lịch – thương mại mới của TP.HCM
Điểm đột phá của dự án Vũng Tàu lần này là tư duy tích hợp: lấn biển không chỉ để có thêm đất, mà để xây cả một tổ hợp thương mại dịch vụ gắn với phát triển cảng biển. Một doanh nghiệp đã đề xuất đầu tư tổ hợp thương mại, dịch vụ rộng hơn 300ha, trong đó có phần diện tích lấn ra biển, hướng tới hình thành không gian dịch vụ, du lịch, vui chơi và giải trí quy mô lớn. Khu vực Mũi Nghinh Phong được nghiên cứu phát triển thành tổ hợp du lịch, dịch vụ hơn 300ha, kết nối trực tiếp với Bến cảng khách quốc tế Vũng Tàu.
Trên mặt trận phát triển cảng biển, Bến cảng khách quốc tế Vũng Tàu được định hướng xây dựng cầu bến dài khoảng 420m, có khả năng tiếp nhận tàu khách đến 225.000 GT, bố trí khoảng 280 du thuyền và có tổng quy mô khoảng 73,24ha, trong đó diện tích đất hơn 54ha. Dự án được kỳ vọng trở thành đầu mối đón tàu khách quốc tế, kết hợp bến du thuyền và các dịch vụ vui chơi, giải trí trên biển, mở thêm một cửa ngõ đưa dòng khách quốc tế đến vùng biển TP.HCM và tạo nhu cầu mới cho thương mại, lưu trú, vận tải, dịch vụ giải trí. Nếu cảng được đưa vào phạm vi tổ hợp lấn biển như đề xuất, TP.HCM đang hướng tới một không gian thương mại – du lịch ven biển liền mạch thay vì các dự án rời rạc.
Chiến lược sau sáp nhập: Vũng Tàu trở thành trục động lực mới của TP.HCM
Động thái lấn biển TP.HCM tại Vũng Tàu cần được đọc trong bối cảnh tái cấu trúc không gian vùng. Sau sáp nhập, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ không còn được xem là một không gian phát triển tách biệt mà đang trở thành cửa ngõ hướng biển quan trọng của TP.HCM. Điều đó lý giải vì sao cùng chuyến khảo sát Mũi Nghinh Phong, lãnh đạo thành phố kiểm tra đồng thời Nhà máy điện LNG Long Sơn, quy hoạch đô thị Gò Găng, tuyến ven biển ĐT 994 và bến cảng khách quốc tế.
Nhà máy điện LNG Long Sơn có tổng vốn đầu tư khoảng 39.867,4 tỷ đồng, công suất thiết kế khoảng 1.500MW, diện tích 42,56ha và được xếp vào danh mục nguồn điện quan trọng quốc gia. Cùng lúc, đảo Gò Găng được quy hoạch thành khu đô thị mới với phạm vi tính toán sơ bộ khoảng 1.400ha và chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến khoảng 34.000 tỷ đồng, quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 dự kiến phê duyệt quý IV/2026. Nhìn tổng thể, LNG Long Sơn tạo nền tảng năng lượng, Gò Găng mở thêm không gian đô thị, cảng khách quốc tế đón dòng du khách, còn tuyến ven biển ĐT 994 cùng cao tốc hình thành mạng lưới kết nối, tạo nên một không gian kinh tế biển thống nhất thay vì những mảnh ghép rời rạc.
Đường ven biển 77km và tác động đến người dân, doanh nghiệp
Không có hạ tầng kết nối, mọi tổ hợp thương mại dịch vụ ven biển đều có nguy cơ trở thành "ốc đảo". Đây là lý do tuyến đường ven biển ĐT 994 dài khoảng 76,86km, quy mô 6–8 làn xe, được coi là xương sống cho loạt dự án Vũng Tàu. Tuyến này nối từ Long Sơn, qua Vũng Tàu, Long Hải, Phước Hải, Hồ Tràm đến Xuyên Mộc, đã khởi công từ tháng 6/2023 và nhiều hạng mục đang được đẩy nhanh thi công, hướng tới khai thác đồng bộ trong năm 2027.
Nếu triển khai đúng tiến độ, người dân và doanh nghiệp sẽ cảm nhận tác động không chỉ ở cấp độ bản đồ. LNG Long Sơn được kỳ vọng bảo đảm nguồn điện giai đoạn 2026–2031, tạo nền cho sản xuất và dịch vụ. Cảng khách quốc tế cùng tổ hợp lấn biển 300ha có thể mở thêm công ăn việc làm trong thương mại, lưu trú, vận tải và dịch vụ giải trí, trong khi thời gian kết nối giữa các điểm du lịch và các khu đô thị mới được rút ngắn rõ rệt. Chính quyền TP.HCM cũng nhấn mạnh rằng thước đo cuối cùng của những dự án này không phải là số vốn được công bố, mà là việc làm được tạo ra, thời gian kết nối được rút ngắn, chất lượng dịch vụ nâng lên và những thay đổi người dân có thể nhìn thấy trong đời sống.
Rủi ro, điều kiện tiên quyết và bài kiểm tra về quản trị biển
Dù mang tham vọng biến Vũng Tàu thành trung tâm thương mại – du lịch khu vực, chiến lược lấn biển TP.HCM không phải không có mặt trái. Việc một doanh nghiệp đề xuất tổ hợp thương mại dịch vụ lấn biển hơn 300ha, ôm trọn Mũi Nghinh Phong – khu vực vốn có cảnh quan đẹp, thu hút đông du khách – đặt ra yêu cầu phải tính toán kỹ hạ tầng giao thông, kết nối thông suốt để tránh ảnh hưởng đến đời sống người dân. Nếu không kiểm soát, phát triển nóng có thể làm mất ưu thế cảnh quan và gây áp lực quá lớn lên hệ sinh thái, giao thông nội đô lẫn bờ biển.
Thách thức khác là năng lực tổ chức thực hiện. Khoảng cách từ quy hoạch đến khi dòng điện từ LNG Long Sơn được đưa vào hệ thống không chỉ phụ thuộc vào khả năng huy động gần 40.000 tỷ đồng, mà còn ở việc hoàn thiện quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư, xây dựng kho cảng nhập LNG, đấu nối lưới điện và bảo đảm tiến độ đồng bộ giữa các hạng mục. Điều tương tự sẽ lặp lại với tổ hợp lấn biển 300ha và Bến cảng khách quốc tế: nếu không có quy hoạch phân khu rõ ràng, phương thức đầu tư minh bạch, cơ chế liên kết với Cần Giờ, sân bay Long Thành và các trung tâm du lịch trong vùng, chiến lược đại đô thị biển dễ bị kẹt trong chính những nút thắt do mình tạo ra. Kết luận hợp lý nhất cho TP.HCM lúc này là: dám lấn biển để bứt phá, nhưng phải coi đây là bài kiểm tra lớn về quản trị biển, chứ không chỉ là cuộc chơi bất động sản.
