Tầm nhìn 2075: Đà Nẵng không chỉ là thành phố du lịch
Quy hoạch đô thị 2075 của Đà Nẵng là chiến lược dài hạn nhằm biến thành phố biển hiện nay thành một đô thị sinh thái, hiện đại, thông minh và kết nối toàn cầu, vừa là cực tăng trưởng kinh tế, vừa là trung tâm văn hóa giàu bản sắc trong nhóm thành phố hàng đầu châu Á, với mục tiêu phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Điểm đáng nói không phải là việc có một bản quy hoạch mới, mà là tham vọng chính trị và kinh tế đứng sau nó. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã ký Quyết định số 2016/QĐ-TTg ngày 21/10/2026, phê duyệt Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Đây là tuyên bố rõ ràng rằng Đà Nẵng muốn bước ra khỏi vai trò “thành phố du lịch đẹp” để trở thành một thành phố thông minh châu Á, cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm trong khu vực. Với diện tích tự nhiên khoảng 11.870,34 km2 cùng không gian biển quản lý theo pháp luật, quy mô không gian cho tham vọng này là rất lớn.
Đà Nẵng phát triển bền vững: Sinh thái, công nghệ và bản sắc
Đến năm 2050, mục tiêu là xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, an toàn, đáng sống, có sức hấp dẫn và vị thế quốc tế. Nói cách khác, Đà Nẵng phát triển bền vững không chỉ là khẩu hiệu môi trường, mà là trục xương sống của quy hoạch đô thị 2075. Thành phố được định hướng tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển, đảo. Điểm đáng chú ý là cách quy hoạch gắn chặt công nghệ với bảo tồn bản sắc. Đà Nẵng được thiết kế trở thành trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, công nghệ số, kinh tế số và dữ liệu, nhưng vẫn là nơi lan tỏa các giá trị di sản thế giới và văn hóa - thể thao. Nếu triển khai đúng, đây sẽ là mô hình hiếm hoi ở Đông Nam Á nơi thành phố thông minh không đánh đổi bản sắc địa phương lấy hiện đại hóa.
Không gian du lịch và dịch vụ: Từ bãi biển đến trung tâm tài chính quốc tế
Quy hoạch mới không bỏ quên thế mạnh du lịch, nhưng nâng nó lên thành cấu phần của một hệ sinh thái đô thị đa chức năng. Du lịch được phát triển trên toàn thành phố với các loại hình biển, đường thủy nội địa, sinh thái - cộng đồng, trải nghiệm, nghỉ dưỡng, văn hóa - lịch sử - tâm linh, vui chơi giải trí, mua sắm, thể thao và chăm sóc sức khỏe, với quy mô đất khoảng 9.700–10.200 ha. Ba không gian du lịch chính gồm Sơn Trà, Cù Lao Chàm, Bà Nà theo hướng sinh thái có kiểm soát; không gian Hội An – Mỹ Sơn và di tích Chăm; cùng chuỗi đô thị du lịch, nghỉ dưỡng và kinh tế đêm dọc ven biển phía Đông. Song song, Đà Nẵng được định vị là trung tâm thương mại tự do, tài chính, văn hóa và tổ chức sự kiện quốc tế, với kế hoạch phát triển Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và công nghệ số, quy mô khoảng 300–320 ha. Nếu thành công, kết nối toàn cầu Đà Nẵng sẽ không còn chỉ là các chuyến bay du lịch, mà là dòng chảy vốn, dữ liệu và ý tưởng.
Hạ tầng logistics và kết nối khu vực: Đà Nẵng như một cực đô thị Đông Nam Á
Về tính chất đô thị, Đà Nẵng được xác định là thành phố trực thuộc trung ương, trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và khu vực Đông Nam Á. Đây là bước nâng cấp vị thế: từ cửa ngõ miền Trung trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới đô thị khu vực. Thành phố là cực tăng trưởng về du lịch, trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, thương mại, tài chính, logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và công nghiệp hỗ trợ. Để biến tham vọng thành năng lực thực tế, quy hoạch nhấn mạnh phát triển hệ thống trung tâm logistics tích hợp đa phương thức theo mô hình mạng lưới: từ Hòa Nhơn, Ga Kim Liên, cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đến Chu Lai, Tam Kỳ – Quảng Phú, Chaval – Nam Giang và các cửa khẩu Nam Giang, Tây Giang, Bờ Y… Đà Nẵng được định vị là cửa ngõ ra biển quan trọng của tiểu vùng sông Mê Kông, kết nối với ASEAN và quốc tế. Nếu các mắt xích này được đầu tư đúng mức, thành phố có thể cạnh tranh sòng phẳng với những trung tâm logistics khác trong khu vực.
Kết luận: Đà Nẵng có dám đi hết con đường đô thị đặc biệt?
Đến năm 2075, Đà Nẵng được hình dung là thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, kết nối toàn cầu, thuộc nhóm đô thị giàu bản sắc hàng đầu châu Á và từng bước đáp ứng các tiêu chí của đô thị đặc biệt. Tầm nhìn này táo bạo, nhưng hợp lý nếu nhìn vào vị trí địa lý, quy mô không gian và vai trò trung tâm kinh tế - xã hội mà thành phố đang được giao. Câu hỏi không còn là “Đà Nẵng có nên trở thành thành phố thông minh châu Á?” mà là “Đà Nẵng có dám đi hết con đường đã vạch ra?”. Quy hoạch đô thị 2075 đã đặt nền cho một mô hình phát triển bền vững, kết nối toàn cầu Đà Nẵng với mạng lưới đô thị Đông Nam Á, đồng thời giữ lại bản sắc văn hóa và sinh thái biển. Phần còn lại thuộc về năng lực thực thi, sự nhất quán chính sách và khả năng biến những trang quy hoạch dày đặc thành phố cảng, khu tài chính, trung tâm logistics và không gian sống đáng mơ ước.
