Quyết định về chủ trương, chưa phải hồi kết
Dự án Đại Ninh là khu đô thị thương mại, du lịch và nghỉ dưỡng sinh thái do Công ty Cổ phần Đầu tư – Du lịch Sài Gòn Đại Ninh làm chủ đầu tư, được cấp chứng nhận đầu tư năm 2010 trên địa bàn huyện Đức Trọng trước đây. Tại Hội nghị lần thứ 17 ngày 28/10, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng thống nhất chủ trương chấm dứt hoạt động dự án. Đây là bước ngoặt có ý nghĩa, nhưng không đồng nghĩa mọi thủ tục đã khép lại: chính tỉnh yêu cầu việc chấm dứt phải có đủ căn cứ pháp lý, đúng thẩm quyền và trình tự. Vì vậy, điều đáng theo dõi không chỉ là quyết định chính trị, mà còn là cách cơ quan chức năng chuyển chủ trương thành quyết định hành chính hoàn chỉnh và giải quyết hệ quả đất đai, tài sản, nghĩa vụ tài chính.
Quy mô khiến quyết định này vượt khỏi phạm vi một dự án đình trệ thông thường. Với gần 3.600 ha và tổng vốn đầu tư 25.243 tỷ đồng, đây là siêu dự án Lâm Đồng từng được kỳ vọng tạo một tổ hợp đô thị, du lịch và nghỉ dưỡng lớn. Nhưng sau nhiều năm, tỷ lệ triển khai thấp và những vi phạm được cơ quan chức năng nêu ra khiến câu hỏi về tính khả thi không thể tách rời trách nhiệm quản lý đất. Chấm dứt dự án là hướng xử lý đã được thống nhất; chất lượng thực thi sẽ được đo bằng việc khép lại hồ sơ minh bạch, không để phần việc còn lại kéo dài thành tranh chấp mới.
Thu hồi đất là căn cứ trọng yếu
Chủ trương hiện nay có nền tảng từ quá trình xử lý kéo dài. Tháng 6/2020, Thanh tra Chính phủ xác định dự án có sai phạm về đất đai và đầu tư, đồng thời yêu cầu chấm dứt hoạt động, thu hồi đất. Sau đó, các bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm năm 2025 kiến nghị thu hồi toàn bộ diện tích đã giao và chấm dứt dự án. Ngày 13/01/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành quyết định thu hồi đất đã giao, cho thuê đối với doanh nghiệp vì vi phạm pháp luật về đất đai. Như vậy, việc thu hồi đất Đại Ninh không còn là khả năng được bàn đến trong tương lai; đây đã là một bước hành chính được ban hành, làm căn cứ quan trọng cho quyết định chấm dứt.
Dù vậy, quyết định thu hồi không tự giải quyết mọi vấn đề. Dự án có đất, mặt nước, công trình đã hình thành, nghĩa vụ tài chính và quyền lợi của nhiều bên cần được xác minh theo hồ sơ cụ thể. Tỉnh yêu cầu rà soát cả hiện trạng đất đai, tài sản lẫn các khoản phải thực hiện, nhằm tránh thất thoát, lãng phí và khiếu kiện phức tạp. Đây là yêu cầu đúng trọng tâm: nếu xử lý nóng vội, tài sản công và quyền lợi hợp pháp có thể bị ảnh hưởng; nếu kéo dài, khu đất quy mô lớn tiếp tục nằm trong tình trạng bất định.
Người dân cần được đặt trong trọng tâm xử lý
Hệ quả của dự án không chỉ nằm trong hồ sơ giữa chính quyền và doanh nghiệp. Tại cùng hội nghị, người dân nêu kiến nghị liên quan đến đất đai, nhận khoán bảo vệ rừng, giao thông, chính sách hỗ trợ và ổn định sinh kế. Những vấn đề ấy cho thấy việc thu hồi và chấm dứt cần được triển khai với thông tin rõ ràng, nhất là đối với người đang sinh sống, sản xuất hoặc có quyền lợi gắn với khu vực dự án. Tỉnh cũng yêu cầu bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và duy trì hiệu quả quản lý nhà nước. Đây không nên là phần việc phụ sau khi xử lý nhà đầu tư: giải quyết thỏa đáng tác động tại chỗ mới giúp quyết định có tính chính danh và hạn chế phát sinh bất bình.
Bài học từ dự án Đại Ninh là quy mô vốn và diện tích lớn không thể thay thế tiến độ thực chất hay việc tuân thủ pháp luật. Theo thông tin được công bố, sau nhiều năm triển khai, dự án mới hoàn thành một phần nhỏ các hạng mục. Bởi vậy, chấm dứt dự án có thể mở đường cho việc quản lý lại khu đất, nhưng chưa thể khẳng định phương án sử dụng tiếp theo nếu chưa có quyết định và căn cứ cụ thể. Ưu tiên trước mắt phải là kiểm kê chính xác, công khai trách nhiệm và bảo vệ người dân cùng tài sản nhà nước.
Việc cần làm sau khi thống nhất chấm dứt
Bước tiếp theo là rà soát hồ sơ pháp lý, đất đai, tài sản và nghĩa vụ tài chính; xác định cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp và thời hạn hoàn thành. Tỉnh yêu cầu thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, đồng thời không chủ quan, nóng vội nhưng cũng không né tránh hay kéo dài những việc đã đủ điều kiện giải quyết. Cách tiếp cận này cần được giữ nhất quán: quyết định rõ ràng, căn cứ có thể kiểm tra và tiến độ xử lý cụ thể. Các nguồn tin đều xác nhận chủ trương chấm dứt đã được thống nhất, song những bước pháp lý cuối cùng và cách xử lý từng nhóm quyền lợi vẫn cần được làm rõ.
Lâm Đồng đã xác lập hướng đi đối với siêu dự án Lâm Đồng này, nhưng kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào chất lượng thực hiện chứ không chỉ tuyên bố chấm dứt. Nếu việc thu hồi, kiểm kê và giải quyết nghĩa vụ được làm minh bạch, khu đất có thể thoát khỏi tình trạng đình trệ mà không tạo thêm thiệt hại. Nếu thủ tục thiếu rõ ràng hoặc kéo dài, nguy cơ lãng phí và khiếu kiện vẫn còn. Vì thế, điều công chúng cần chờ không phải một lời khẳng định lặp lại, mà là các quyết định tiếp theo có căn cứ, thời hạn và trách nhiệm cụ thể.
