Danh hiệu số 1: chiến thắng của những quán vỉa hè hơn là nhà hàng sang trọng
Việt Nam được bình chọn là điểm đến ẩm thực thế giới dẫn đầu tại một giải thưởng do độc giả quốc tế bầu chọn, vượt qua các cường quốc ẩm thực như Italy, Nhật Bản, Thái Lan và Pháp, phản ánh xu hướng du lịch ẩm thực ưu tiên trải nghiệm đời sống bản địa, đặc biệt là ẩm thực đường phố và món ăn dân dã gắn với văn hóa vùng miền. Điều đáng nói ở đây không phải là một chiến dịch quảng bá rầm rộ, mà là sự ghi nhận dành cho những tô phở sáng, ổ bánh mì góc phố hay đĩa bún chả bên bếp than – những thứ vốn được người Việt coi là bình thường nhưng lại gây thương nhớ cho du khách. Trong danh sách Top 10 điểm đến ẩm thực do độc giả bình chọn, Việt Nam giữ vị trí số 1, tiếp theo là các tên tuổi vốn đã thành biểu tượng ẩm thực như Italy, Nhật Bản, Thái Lan, cùng nhiều thành phố của châu Âu, châu Á và châu Đại Dương. Theo một nghiên cứu ngành được dẫn lại, gần 80% du khách quốc tế hiện cân nhắc văn hóa ẩm thực địa phương khi lên kế hoạch cho chuyến đi – con số cho thấy ẩm thực đã trở thành tiêu chí chọn điểm đến, chứ không còn là hoạt động phụ trong hành trình.
Vì sao Việt Nam vượt Italy, Nhật Bản, Thái Lan và Pháp?
Khi một quốc gia vượt qua Italy, Nhật Bản, Thái Lan và Pháp trong hạng mục điểm đến ẩm thực thế giới, điều đó nói nhiều hơn một danh hiệu. Đây là tín hiệu cho thấy thế giới đang đánh giá cao những trải nghiệm chân thực, gần gũi với đời sống địa phương hơn là danh tiếng lâu năm của các nền ẩm thực cao cấp. Theo đánh giá, du khách ngày càng quan tâm đến việc lang thang chợ truyền thống, ăn ở hàng quán ven đường, tham gia lớp học nấu ăn và cùng người dân chế biến món ăn. Đó chính là "sân chơi" tự nhiên của du lịch ẩm thực Việt – nơi phở, bánh mì, nem rán, bánh xèo, các món bún, cơm và vô số món dân dã xuất hiện trong từng khu chợ, con hẻm, quán cà phê. Thay vì gây choáng ngợp bằng sự cầu kỳ, ẩm thực Việt chinh phục bằng nguyên liệu tươi, rau thơm phong phú, nước dùng đậm đà và kết cấu nhiều lớp, tạo nên trải nghiệm vừa dễ tiếp cận vừa đủ chiều sâu để du khách muốn tìm hiểu thêm. Chính sự "không phô trương" này lại là lợi thế cạnh tranh du lịch, bởi nó khiến mỗi bữa ăn trở thành một phần đời sống bản địa chứ không phải một màn trình diễn cho khách du lịch.
Đa dạng vùng miền: bản đồ ẩm thực thu nhỏ của một quốc gia
Không có điểm đến ẩm thực thế giới nào hấp dẫn nếu khẩu vị chỉ đi theo một tông. Việt Nam nổi lên ở vị trí số 1 chính nhờ sự phân tầng rõ rệt giữa các vùng miền, biến mỗi chặng du lịch thành một hành trình nếm trải mới. Miền Bắc, với Hà Nội là đại diện, thiên về vị thanh, chú trọng sự hài hòa và tinh tế; phở, bún chả, bánh cuốn, chả cá đều gắn với đời sống phố phường lâu đời. Miền Trung, đặc biệt là Huế, đi theo hướng đậm, cay, cầu kỳ, mang dấu ấn cung đình và lịch sử, thể hiện qua bún bò Huế, mì Quảng, cơm hến và hệ thống bánh dân gian phong phú. Miền Nam lại phóng khoáng, đậm đà, có phần ngọt hơn, sử dụng nhiều rau thơm và sản vật sông nước để tạo nên cơm tấm, hủ tiếu, bánh xèo cùng vô số món từ cá, tôm, rau đồng. Mỗi vùng như một câu chuyện ẩm thực riêng về nguyên liệu, tập quán, lối sống, khiến du lịch ẩm thực Việt không chỉ là đi ăn mà là đi qua nhiều lớp văn hóa trên cùng một hành trình.
Khi món ăn trở thành lợi thế cạnh tranh du lịch
Danh hiệu dẫn đầu bảng xếp hạng điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới không dừng ở niềm tự hào, mà mở ra một hướng đi chiến lược cho du lịch Việt. Cùng với di sản, cảnh quan và nền văn hóa giàu truyền thống, ẩm thực đang được nhìn nhận như một lợi thế cạnh tranh du lịch quan trọng, có thể định vị rõ ràng hình ảnh quốc gia. Khi gần 80% du khách quốc tế đặt văn hóa ẩm thực vào danh sách cân nhắc cho chuyến đi, việc đầu tư cho du lịch ẩm thực Việt – từ chợ truyền thống, phố ẩm thực, lớp học nấu ăn đến nghệ thuật kể chuyện đằng sau mỗi món – không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Nếu biết tận dụng, phở, bánh mì, nem rán hay những món bình dị hoàn toàn có thể trở thành "nhận diện thương hiệu" trên bản đồ du lịch toàn cầu. Đó là cơ hội để Việt Nam biến sức hút sẵn có của ẩm thực đường phố Việt thành hệ thống sản phẩm du lịch ẩm thực Việt bài bản, gắn liền với câu chuyện văn hóa, con người, và đời sống thường ngày.
