Rủi ro trên bàn ăn cần được nhìn thẳng
Thịt lợn nhiễm bệnh là thịt từ lợn mắc bệnh hoặc mang mầm bệnh, có thể gây nguy hại nếu bị giết mổ, chế biến và đưa ra tiêu thụ trái quy định. Với loại thực phẩm xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn, thịt không rõ nguồn gốc không phải chuyện có thể xem nhẹ: vi khuẩn E. coli có thể gây đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, nôn và sốt; một số chủng còn dẫn đến tiêu chảy ra máu, tổn thương thận cấp tính, thậm chí đe dọa tính mạng, nhất là với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người sức đề kháng yếu.
Dịch tả lợn châu Phi gây thiệt hại nghiêm trọng cho đàn lợn, còn nguy cơ đối với người tiêu dùng tăng lên khi lợn bệnh, lợn chết bị thu mua rồi chế biến thành thịt xay, xúc xích, lạp xưởng, nem hoặc chả để che giấu nguồn gốc. Mới đây, lực lượng chức năng tỉnh An Giang phát hiện và thu giữ 54 con lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Vụ việc nhắc rằng khâu truy xuất nguồn gốc và kiểm soát giết mổ quan trọng hơn vẻ ngoài của sản phẩm.
Điều tra tự vệ là vấn đề thương mại, không phải kết luận an toàn
Philippines đã khởi xướng điều tra sơ bộ biện pháp tự vệ đối với một số sản phẩm thịt lợn nhập khẩu từ các quốc gia và vùng lãnh thổ. Phạm vi được nêu gồm thịt lợn tươi, ướp lạnh hoặc đông lạnh, một số phụ phẩm ăn được và mỡ lợn; giai đoạn xem xét kéo dài từ năm 2021 đến hết tháng 8/2026.
Theo thông tin vụ việc, cơ quan nông nghiệp Philippines cho rằng có bằng chứng ban đầu về khả năng lượng hàng nhập khẩu gia tăng gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi lợn nội địa. Đó là câu hỏi về tác động của nhập khẩu lên ngành sản xuất trong nước, không phải kết luận rằng thịt nhập khẩu nhiễm bệnh hoặc không an toàn. Việc mở điều tra cũng chưa đồng nghĩa với kết luận cuối cùng hay quyết định áp dụng biện pháp tự vệ. Trộn lẫn hai vấn đề có thể khiến người mua lo lắng sai chỗ và làm lệch trọng tâm khỏi việc kiểm tra nguồn gốc, kiểm dịch và cách bảo quản.
Người mua nên dựa vào nguồn gốc và cách xử lý
Để bảo đảm an toàn thịt lợn, người tiêu dùng nên mua ở cơ sở kinh doanh có uy tín, chọn sản phẩm ghi rõ nguồn gốc xuất xứ và được kiểm soát giết mổ, kiểm dịch theo quy định. Không mua thịt có dấu hiệu bất thường hoặc sản phẩm không bảo đảm điều kiện vệ sinh; bảo quản đúng cách và nấu chín kỹ trước khi ăn.
Đặc biệt, đừng để các món chế biến sẵn khiến việc truy tìm nguồn gốc bị bỏ qua: thịt xay, xúc xích, lạp xưởng, nem và chả vẫn cần được mua từ nơi đáng tin cậy. Người dân không nên mua bán, vận chuyển, giết mổ hay tiêu thụ lợn mắc bệnh hoặc lợn chết không rõ nguyên nhân. Đây là những bước thực tế hơn việc suy đoán mức độ an toàn dựa trên tin tức về một cuộc điều tra thương mại.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ, người mua cần giữ đúng trọng tâm
Với doanh nghiệp xuất khẩu thịt lợn sang Philippines, việc cần làm là xác định tư cách bên liên quan, thời hạn và cách nộp ý kiến, chứng cứ hoặc câu trả lời cho cơ quan điều tra. Cục Phòng vệ thương mại thuộc Bộ Công Thương khuyến nghị doanh nghiệp rà soát số liệu sản xuất, mã hàng, lượng và trị giá xuất khẩu sang thị trường này trong giai đoạn điều tra, chuẩn bị tài liệu chứng minh quan điểm và theo dõi các thông báo tiếp theo. Doanh nghiệp cũng cần hợp tác phù hợp, tuân thủ thời hạn và yêu cầu bảo mật thông tin, đồng thời liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn.
Kết luận cần giữ rành mạch: điều tra tự vệ xem xét tác động thương mại và chưa phải phán quyết cuối cùng; rủi ro sức khỏe trong nước lại gắn với thịt không rõ nguồn gốc, lợn bệnh và khâu kiểm soát thực phẩm. Người mua nên chọn thịt có kiểm dịch, xuất xứ minh bạch và chế biến an toàn, thay vì đánh đồng hai vấn đề khác nhau.
