829 phòng học mới TP.HCM: Nền móng cho một năm học căng tải
Phòng học mới TP.HCM là kết quả của chiến dịch tăng tốc đầu tư cơ sở vật chất giáo dục, trong đó hàng trăm dự án trường lớp và trang thiết bị được triển khai đồng loạt nhằm đáp ứng nhu cầu tuyển sinh tăng nhanh, bảo đảm mỗi học sinh có chỗ học an toàn, đủ phòng, đủ tiết và đủ giáo viên trong năm học mới.
Trước thềm năm học 2026-2027, TP.HCM đã hoàn thành 43/53 dự án dự kiến đưa vào sử dụng, với 829 phòng học mới được xây dựng. Trong đó, 809 phòng được bổ sung thực tế vào hệ thống trường lớp, cho thấy nỗ lực tăng năng lực tiếp nhận học sinh bằng hành động cụ thể chứ không chỉ trên giấy. Chiến dịch "150 ngày hoàn thành 1.000 phòng học" đặt ra mục tiêu rõ ràng, buộc các địa phương và chủ đầu tư chạy đua với thời gian, thay vì chấp nhận tình trạng sĩ số 50–60 em/lớp như nhiều năm trước. Đây là thông điệp chính sách mạnh: ưu tiên phòng học lên hàng đầu trong chuẩn bị năm học mới.
Chạy nước rút dự án, ưu tiên nơi thiếu trường lớp
Việc hoàn thành 829 phòng học mới chỉ là bước đầu; điểm then chốt nằm ở cách thành phố phân bổ tiếp các dự án, tránh rơi vào cái bẫy “xây cho đẹp báo cáo nhưng không đúng chỗ”. 10 dự án còn lại phải hoàn tất 80% khối lượng theo kế hoạch 150 ngày, đồng thời 20 dự án khác cũng được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ trong năm. Cách làm này cho thấy TP.HCM không muốn công trình kéo dài, đội tiến độ rồi… kẹt ở thủ tục.
Thành phố đồng thời yêu cầu rà soát các dự án không còn phù hợp nhu cầu hiện tại để điều chỉnh, ưu tiên nguồn lực cho khu vực thiếu trường lớp như Thủ Đức, Quận 12, Hóc Môn, các khu dân cư đông. Danh mục 27 dự án với 1.178 phòng học dự kiến triển khai theo hình thức PPP-BT giai đoạn 2026-2030 đang tiếp tục được xem xét về nhu cầu, quỹ đất, hồ sơ pháp lý và tính khả thi. Nói cách khác, TP.HCM chuyển từ tư duy “đầu tư dàn hàng ngang” sang chọn đúng và trúng nơi cần phòng học mới.
Cơ sở vật chất giáo dục: Không chỉ là thêm phòng, mà là sửa, thay, trang bị lại
Nếu chỉ đếm số phòng học mới TP.HCM thì chưa đủ, bởi áp lực năm học mới đến từ cả những ngôi trường cũ, xuống cấp, thiếu thiết bị. Thành phố đã giao Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với 168 xã, phường, thị trấn rà soát toàn bộ cơ sở vật chất giáo dục, từ phòng học, phòng chức năng đến trang thiết bị dạy học, để kịp thời sửa chữa và mua sắm cần thiết trước khi học sinh quay lại trường. Yêu cầu đặt ra rất rõ: mọi hạng mục sửa chữa, bổ sung thiết bị phải hoàn tất, tránh làm gián đoạn việc dạy và học.
Theo kiểm tra và đánh giá, các cơ sở giáo dục đã bảo đảm không gian học tập khang trang, được trang bị đầy đủ, sẵn sàng đón học sinh trong năm học mới. Điều này không tự nhiên mà có; nó gắn với việc rà soát và xử lý các khoản kinh phí chưa phân bổ cho sửa chữa, nâng cấp và mua sắm thiết bị, đồng thời đẩy nhanh giải ngân đã cấp. Thành phố chấp nhận siết chặt kỷ luật chi tiêu để mỗi đồng đầu tư biến thành phòng học dùng được, chứ không dừng ở các con số trong báo cáo.
Chiến lược tuyển dụng giáo viên: Chuyển từ “thiếu đâu vá đó” sang điều phối chủ động
Nhiều năm qua, câu chuyện tuyển dụng giáo viên thường bị xử lý theo kiểu “lấp chỗ trống” khi năm học đã bắt đầu. Lần này, TP.HCM đặt trọng tâm chuẩn bị năm học mới vào việc rà soát và sắp xếp lại đội ngũ. Thành phố yêu cầu hoàn tất việc tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục, song song với việc rà lại số lượng giáo viên để điều chỉnh, phân bổ hợp lý, tránh thừa – thiếu cục bộ. Mục tiêu là giáo viên phải được phân công, bố trí ngay từ đầu năm học, thay vì chắp vá giữa chừng.
Sở Giáo dục và Đào tạo được giao nhiệm vụ rà soát cơ chế tuyển dụng giáo viên, phân công và sử dụng sao cho phù hợp thực tế. Các môn như Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật biểu diễn, Tin học, Công nghệ vốn khó tuyển phải có giải pháp riêng để bảo đảm đủ người dạy. Đây không chỉ là bài toán tuyển dụng giáo viên, mà là tái phân bổ nguồn lực: chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu, kết hợp ứng dụng chuyển đổi số để giảm tải công việc cho giáo viên. Nếu làm đúng, TP.HCM có thể tránh kịch bản mỗi năm học mới lại lao đao vì thiếu giáo viên.
Dữ liệu, hai buổi/ngày và bài toán dài hơi cho TP.HCM
Đầu tư phòng học mới chỉ phát huy hết tác dụng khi được gắn với cách tổ chức dạy học hợp lý. Thành phố đặt mục tiêu tổ chức dạy học hai buổi/ngày trên cơ sở điều kiện thực tế và sắp xếp chương trình phù hợp, chú trọng kỹ năng, ngoại ngữ, năng khiếu và thể chất. Đây là bước đi đầy tham vọng: muốn có hai buổi/ngày, phải có đủ phòng, đủ giáo viên và chương trình tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm chất lượng.
Một trụ cột khác ít được nhắc tới nhưng mang tính quyết định là dữ liệu. Sở Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý và dự báo nhu cầu giáo dục, làm căn cứ điều hành và tính toán nhu cầu giáo viên trong tương lai. Khi dữ liệu về sĩ số, phân bố dân cư, phòng học mới TP.HCM và tình trạng tuyển dụng giáo viên được cập nhật liên tục, thành phố sẽ bớt phải chạy chữa “chữa cháy” mỗi kỳ tuyển sinh. Kết luận cần rút ra là: nếu TP.HCM kiên trì chiến lược đầu tư cơ sở vật chất giáo dục song song với điều phối nhân lực dựa trên dữ liệu, câu chuyện “quá tải trường lớp” có cơ hội được giải quyết bằng những bước đi dài hơi, thay vì những giải pháp tạm thời.
