Một cột mốc giữa sân trường, một bài học gần gũi
Giáo dục biển đảo là cách giúp học sinh hiểu về biển, đảo và chủ quyền Tổ quốc thông qua kiến thức, hình ảnh và trải nghiệm gắn với đời sống học đường. Mô hình cột mốc Trường Sa trong sân trường làm được điều mà một bài học trên bản đồ khó tạo ra: biến địa danh xa xôi thành điểm dừng chân quen thuộc, nơi các em có thể quan sát, đọc thông tin và tự đặt câu hỏi. Ở Trường Tiểu học Khánh Bình - Phân hiệu Khánh Đông, từng tốp học sinh quây quần quanh cột mốc vào giờ ra chơi, chăm chú tìm hiểu về Trường Sa. Học sinh lớp 5B3 Nguyễn Kim Bảo Ngọc cho biết công trình giúp em hiểu thêm về biển đảo và chủ quyền Tổ quốc, đồng thời nuôi ước mơ một ngày được đến Trường Sa. Giá trị của mô hình không nằm ở việc dựng một biểu tượng đơn lẻ, mà ở cơ hội để kiến thức được nhìn thấy, nhắc lại và chia sẻ mỗi ngày.
Từ công trình biểu tượng đến hoạt động học tập thường xuyên
Cột mốc Trường Sa đã có mặt tại nhiều trường, trong đó có Trường Tiểu học Diên Khánh, Trường Tiểu học Vạn Thắng, Trường THPT Lý Tự Trọng và Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Nam Nha Trang. Tại Trường THCS Đông Ninh Hòa - Phân hiệu Ninh Thủy, công trình do Đoàn phường, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phường phối hợp với các đơn vị thực hiện, khánh thành ngày 13-10 nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Nhưng đặt mô hình trong sân trường mới chỉ là bước đầu. Hiệu quả giáo dục đến từ cách nhà trường kết nối biểu tượng với sinh hoạt dưới cờ, hoạt động ngoại khóa, triển lãm ảnh và cuộc thi tìm hiểu biển đảo. Học sinh cũng có thể vẽ tranh, kể chuyện về người lính nơi đảo xa, tham gia đố vui lịch sử, địa lý hoặc đọc sách về Trường Sa. Chính sự lặp lại qua nhiều hình thức biến một công trình thành điểm khởi đầu cho việc học.
Tư liệu và hành trình đưa lịch sử đến với người trẻ
Với học sinh tìm hiểu biển đảo, trải nghiệm cần đi cùng thông tin có căn cứ. Tại Đà Nẵng, hành trình “Tuổi trẻ với biển đảo quê hương” khép lại chuỗi chương trình triển khai từ tháng 3/2026 tại các trường đại học, cao đẳng và trung học phổ thông, thu hút 20.000 đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên. Người tham gia được nghe giới thiệu về chủ quyền biển đảo, tìm hiểu bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý liên quan đến Hoàng Sa, Trường Sa; báo cáo viên cũng trao đổi về tình hình Biển Đông và chủ trương bảo vệ chủ quyền. Một triển lãm lưu động tại xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk, diễn ra từ ngày 2 đến 4/10, giới thiệu hơn 100 tư liệu về bằng chứng lịch sử và pháp lý. Triển lãm tư liệu biển đảo vì thế không chỉ trưng bày tài liệu: nó tạo cơ hội để người trẻ tiếp cận thông tin, đặt câu hỏi và hiểu vì sao chủ quyền được khẳng định bằng chứng cứ.
Từ sự quan tâm đến trách nhiệm của tuổi trẻ
Những hoạt động trực quan có sức gợi vì chúng đưa biển đảo ra khỏi phạm vi của một bài học thuộc lòng. Khi đứng bên cột mốc, xem tư liệu, trả lời câu hỏi hay kể lại câu chuyện về người lính đảo, học sinh có nhiều cách để kết nối kiến thức với cảm xúc và suy nghĩ của mình. Trịnh Anh Thư, học sinh lớp 9/3 tại Trường THCS Đông Ninh Hòa - Phân hiệu Ninh Thủy, chia sẻ rằng cột mốc giúp em hiểu hơn về chủ quyền biển đảo và thêm yêu quê hương, đất nước. Tuy vậy, tình yêu ấy cần được nuôi bằng hiểu biết chính xác và hành động phù hợp, không chỉ dừng ở niềm tự hào trong một buổi sinh hoạt. Các chương trình hướng tới việc gắn tình cảm với biển đảo với nhiệm vụ học tập, lao động và bảo vệ Tổ quốc. Tỉnh đoàn cũng dự kiến tiếp tục mở rộng mô hình, kết hợp công trình với hoạt động giáo dục thường xuyên. Đó là hướng đi đáng duy trì: đưa biển đảo đến gần người trẻ bằng trải nghiệm, rồi giúp sự quan tâm bền lại thành trách nhiệm.
