Giai đoạn nước rút của nhà ga Long Thành: định hình một sân bay mới
Giai đoạn hoàn thiện nhà ga hành khách sân bay Long Thành là thời điểm các hạng mục xây dựng, lắp đặt thiết bị và tích hợp hệ thống được tăng tốc đồng loạt, vừa chạy đua với tiến độ vận hành thử, vừa phải bảo đảm chất lượng kỹ thuật để chuẩn bị cho khai thác thương mại của một cảng hàng không quốc tế mới. Nhịp thi công tại nhà ga hành khách đang tăng tốc từng ngày, từ quầy check-in đến hệ thống thiết bị công nghệ, cho thấy đây không chỉ là khâu hoàn thiện công trình cuối cùng mà còn là phép thử cho năng lực tổ chức dự án hạ tầng lớn của Việt Nam. Những ngày cuối tháng 9, công trình chuyển sang nhịp làm việc khẩn trương hơn để chuẩn bị cho vận hành thử dự kiến từ đầu tháng 10.
Nhịp thi công tăng tốc: từ mái trung tâm đến quầy check-in sinh trắc học
Điểm đáng chú ý trong giai đoạn nước rút là tốc độ hoàn thiện đồng đều ở các khu chức năng phục vụ hành khách. Bên trong không gian rộng của nhà ga, từng tốp công nhân tất bật hoàn thiện từ khu vực mái trung tâm, quầy làm thủ tục, cầu thang cuốn đến hệ thống thiết bị công nghệ, tất cả nhằm kịp mốc vận hành thử đầu tháng 10. Việc ưu tiên khu trung tâm và cánh phía Tây cho vận hành thử cho thấy cách tiếp cận “mở từng phần, kiểm tra đến đâu chắc đến đó” thay vì chạy theo hình thức. Nổi bật hơn, việc lắp đặt các quầy check-in, hệ thống gửi hành lý tự phục vụ và chuẩn bị áp dụng công nghệ sinh trắc học không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là tín hiệu sân bay Long Thành sẽ đặt trải nghiệm tự phục vụ và số hóa lên hàng đầu, buộc toàn bộ quy trình phải ổn định ngay trong giai đoạn vận hành thử.
Tích hợp hệ thống phức tạp: thách thức kỹ thuật thật sự của nhà ga
Nếu phần xây dựng ‘hữu hình’ đã ở mức cao, thì thách thức chính của nhà ga Long Thành lúc này nằm ở việc hoàn thiện và tích hợp các hệ thống ‘vô hình’ nhưng quyết định an toàn và khả năng vận hành. Đến cuối tháng 9, gói thầu 5.10 thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga đạt khoảng 80% giá trị hợp đồng, trong đó xây dựng và hoàn thiện khoảng 83%, hệ thống điện khoảng 94% (hoặc khoảng 90% tùy nguồn báo cáo), thiết bị nhà ga hơn 70%. Khối lượng còn lại tập trung vào hoàn thiện kiến trúc, hệ thống cơ điện, phòng cháy chữa cháy, công nghệ thông tin - truyền thông và lắp đặt thiết bị công nghệ. Đây là giai đoạn có yêu cầu rất cao về phối hợp, bởi các hệ thống trong nhà ga có tính liên kết chặt chẽ và phải được tích hợp đồng bộ trước khi đưa vào vận hành. Sai số nhỏ ở một hệ thống có thể gây hiệu ứng dây chuyền, nên vận hành thử sẽ là thời điểm bộc lộ năng lực kiểm soát rủi ro của chủ đầu tư và các nhà thầu.
Áp lực tiến độ và mốc kiểm chứng trước khai thác thương mại
Cái khó của sân bay Long Thành hiện nay không chỉ là hoàn thiện công trình mà là phải hoàn thiện trong một lịch trình rất chặt. Dự án thành phần 3 có 16 gói thầu xây lắp chính, trong đó 4 gói đã hoàn thành, 12 gói đang triển khai với tổng giá trị thực hiện hơn 80% tính đến tháng 9. Song song nhà ga, nhiều hạng mục khác cũng bước vào giai đoạn lắp đặt, thử nghiệm và tích hợp hệ thống. Theo kế hoạch, sân bay Long Thành sẽ vận hành thử trong các tháng 9–11 và khai thác thương mại giai đoạn 1 vào cuối năm, từ ngày 1/12/2026. Điều đó đặt ra sức ép: mỗi ngày chậm trễ trong vận hành thử sẽ co hẹp quỹ thời gian để hiệu chỉnh hệ thống. Nếu tiến độ được giữ vững, các mốc vận hành thử sẽ trở thành công cụ kiểm chứng chất lượng mang tính bắt buộc, thay vì hình thức chạy trình.
Sẵn sàng cho vận hành thử: bài kiểm tra cuối cùng trước kỳ vọng của hành khách
Ở góc độ người sử dụng, vận hành thử nhà ga hành khách sân bay Long Thành không chỉ là sự kiện kỹ thuật mà là lời hứa về một trải nghiệm khác biệt. Theo phương án vận hành, hành khách sẽ tiếp cận nhiều công nghệ mới: check-in bằng sinh trắc học, tự gửi hành lý và thực hiện một số thủ tục theo phương thức tự phục vụ. Nếu các hệ thống tích hợp tốt, Long Thành có cơ hội trở thành chuẩn mới cho sân bay trong nước về mức độ tự động hóa. Ngược lại, bất kỳ trục trặc nào trong vận hành thử – từ dòng di chuyển tại quầy thủ tục đến phản hồi của hệ thống an ninh – sẽ là cảnh báo quan trọng cần được xử lý trước mốc khai thác thương mại. Ở thời điểm này, thành công của giai đoạn vận hành thử phụ thuộc vào việc ưu tiên chất lượng và an toàn hơn là chạy theo ngày mở cửa, vì thất bại ở giai đoạn đầu sẽ khó lấy lại niềm tin của hành khách.
