Nửa thế kỷ quan hệ ngoại giao Việt Nam Thái Lan: cột mốc không chỉ để kỷ niệm
Quan hệ ngoại giao Việt Nam Thái Lan là mối quan hệ song phương được thiết lập chính thức năm 1976, trải qua nửa thế kỷ phát triển, từng bước nâng cấp thành đối tác chiến lược toàn diện, với trọng tâm là hợp tác chính trị, kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân giữa hai nước trong khuôn khổ ASEAN.
Điều đáng nói là kỷ niệm 50 năm 2026 không chỉ là khoảnh khắc hoài niệm. Đây là thời điểm hai nước buộc phải trả lời câu hỏi: quan hệ chiến lược được đo bằng bao nhiêu dự án cụ thể, bao nhiêu chuyến bay du lịch, bao nhiêu chương trình trao đổi văn hóa thiết thực cho người dân. Lễ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan được tổ chức ngày 10-8 với sự phối hợp của các tổ chức hữu nghị, cơ quan văn hóa và Tổng Lãnh sự quán Thái Lan tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy tinh thần đó. Việc quan hệ được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện đã tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế đến giao lưu nhân dân, nhưng nền tảng ấy chỉ có ý nghĩa khi được “đổ bê tông” bằng các chương trình cụ thể ở từng địa phương.
“Kết nối Thái Lan tại Phú Thọ 2026”: khi du lịch và công nghiệp cùng song hành
Nếu cần một ví dụ sống động cho cách tiếp cận mới, chương trình “Kết nối Thái Lan tại Phú Thọ 2026” chính là câu trả lời. Phú Thọ đang gấp rút hoàn thiện chương trình này với tinh thần chủ động, trách nhiệm và chuẩn bị kỹ lưỡng, biến một sự kiện ngoại giao thành cơ hội phát triển kinh tế - xã hội cho cả tỉnh. Đáng chú ý, hội nghị “Kết nối Thái Lan tại Phú Thọ 2026” mang chủ đề “Thành phố thông minh – Động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững”, tập trung thảo luận đầu tư, thương mại, du lịch, chuyển đổi số, đô thị thông minh và tăng trưởng xanh. Lễ công bố dự án Khu công nghiệp Đoan Hùng – AMATA City Phú Thọ đánh dấu giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn giữa Thái Lan và Phú Thọ, mở ra khả năng thu hút đầu tư, phát triển du lịch, giao lưu văn hóa và kết nối doanh nghiệp.
Khía cạnh đáng chú ý là Phú Thọ không để du lịch đứng ngoài “cuộc chơi công nghiệp”. Khu trưng bày với khoảng 20 gian giới thiệu sản phẩm tiêu biểu và tiềm năng hợp tác giữa hai nước, ưu tiên sản phẩm chủ lực, hàng xuất khẩu, sản phẩm OCOP địa phương, được xem như cầu nối mềm giữa doanh nghiệp và người dân. Du lịch Phú Thọ tham gia với hình ảnh văn hóa, con người, thiên nhiên đất Tổ, các tour đặc trưng và điểm đến tiêu biểu; khu trưng bày phục vụ công chúng và du khách đến tận ngày 18-6. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “Đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp tăng cường kết nối, mở rộng thị trường và thúc đẩy hợp tác cùng phát triển”. Nói cách khác, du lịch Phú Thọ Thái Lan đang được định vị như “hạ tầng mềm” hỗ trợ hợp tác chiến lược ASEAN ở cấp địa phương.
Lễ kỷ niệm tại Thành phố Hồ Chí Minh: thông điệp về giao lưu nhân dân
Lễ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan diễn ra sáng 10-8 tại Nhà hát Trưng Vương, với sự tham dự của lãnh đạo địa phương, Tổng Lãnh sự Thái Lan tại Thành phố Hồ Chí Minh và đại diện nhiều cơ quan, doanh nghiệp hai nước. Việc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị, cơ quan văn hóa, thể thao, du lịch cùng Tổng Lãnh sự quán Thái Lan đồng tổ chức đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: quan hệ ngoại giao không chỉ thuộc về các bộ ngoại giao, mà còn thuộc về cộng đồng địa phương, nghệ sĩ, doanh nghiệp, sinh viên. Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh 50 năm qua, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước liên tục được củng cố, phát triển sâu rộng và vượt qua nhiều thử thách, nhờ nền tảng Đối tác chiến lược toàn diện với các trụ cột chính trị, kinh tế, thương mại, đầu tư và giao lưu nhân dân.
Điểm nhấn không nằm ở những bài phát biểu trang trọng, mà ở chương trình nghệ thuật giao thoa di sản văn hóa và truyền thống của hai nước: trình diễn di sản Thái Lan, kịch múa mặt nạ Khon “Hanuman bắt nàng Benyakai”, múa Apsara, nghệ thuật Bài Chòi và các tiết mục mang đậm bản sắc Việt Nam - Đà Nẵng do nghệ sĩ Thái Lan và Nhà hát Trưng Vương biểu diễn. Đây không chỉ là màn trình diễn “cho đẹp”, mà là cách để người dân hai nước nhận ra mình trong nhau: cùng tôn trọng di sản, cùng chia sẻ sân khấu. Khi ban tổ chức vinh danh 10 nhà tài trợ, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp có đóng góp cho chương trình, đó cũng là lời nhắc rằng giao lưu nhân dân và doanh nghiệp chính là nền tảng quan trọng tăng cường hiểu biết, gắn kết và làm sâu sắc tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Đà Nẵng và các địa phương: phòng thí nghiệm cho hợp tác chiến lược ASEAN
Trong bức tranh hợp tác chiến lược ASEAN, Đà Nẵng đang nổi lên như một “phòng thí nghiệm” cho quan hệ Việt Nam - Thái Lan ở cấp địa phương. Thành phố duy trì quan hệ hữu nghị với tỉnh Khon Kaen và Ubon Ratchathani, mở rộng hợp tác trong giáo dục, đào tạo, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân. Đó không phải những cụm từ ngoại giao sáo rỗng: tính đến hết tháng 7-2026, Thái Lan có 16 dự án đầu tư tại Đà Nẵng, kim ngạch xuất khẩu của Đà Nẵng sang Thái Lan năm 2025 đạt gần 129 triệu USD, và trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố đón khoảng 204.000 lượt khách Thái Lan, chiếm 3,92% tổng lượng khách quốc tế. Đây là một trong những câu có thể trích dẫn: “Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đà Nẵng đón khoảng 204.000 lượt khách Thái Lan, chiếm 3,92% tổng lượng khách quốc tế đến thành phố”.
Quan trọng hơn, hai bên thống nhất tiếp tục thúc đẩy hợp tác về văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân; đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực tiềm năng như Khu Thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế, nông nghiệp, công nghiệp công nghệ cao, kết nối nhà đầu tư Thái Lan đến Đà Nẵng. Nghĩa là, hợp tác chiến lược không chỉ dừng ở trao đổi du lịch hay số dự án hiện tại, mà đang “bẻ lái” sang các lĩnh vực đòi hỏi tầm nhìn dài hạn. Đây là cách Đà Nẵng biến quan hệ ngoại giao Việt Nam Thái Lan thành lợi ích cụ thể cho cư dân: thêm cơ hội việc làm, thêm chuyến bay quốc tế, thêm không gian văn hóa mới. Khi lãnh đạo thành phố kỳ vọng lễ kỷ niệm 50 năm 2026 trở thành dấu mốc mở ra chương mới hợp tác với các đối tác Thái Lan, đó là lời nhắc cần biến kỳ vọng thành kế hoạch hành động rõ ràng.
Kết luận: Từ nghi thức ngoại giao tới hành trình của du khách và doanh nghiệp
Sau 50 năm, câu hỏi lớn nhất không còn là “quan hệ Việt Nam - Thái Lan tốt đến đâu trên văn bản”, mà là người dân hai nước cảm nhận gì trong đời sống hàng ngày. Chương trình “Kết nối Thái Lan tại Phú Thọ 2026” với diễn đàn thành phố thông minh, các thỏa thuận hợp tác đầu tư, dự án Khu công nghiệp Đoan Hùng – AMATA City Phú Thọ và không gian trưng bày sản phẩm địa phương đã cho thấy lựa chọn rõ ràng: biến kỷ niệm thành cơ hội. Lễ kỷ niệm tại Thành phố Hồ Chí Minh cùng những hoạt động nghệ thuật, giao lưu văn hóa, tôn vinh doanh nghiệp góp phần củng cố nền tảng giao lưu nhân dân – trụ cột ít hào nhoáng nhưng bền vững nhất của mọi mối quan hệ chiến lược.
Trong bối cảnh hợp tác chiến lược ASEAN ngày càng phức tạp, quan hệ ngoại giao Việt Nam Thái Lan đang đứng trước cơ hội tái định nghĩa chính mình: từ quan hệ “bạn bè láng giềng” thành mạng lưới kết nối đa tầng giữa bộ ngoại giao, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch. Du lịch Phú Thọ Thái Lan không còn là khái niệm trừu tượng, mà là sản phẩm cụ thể của những chuyến bay, tour liên kết, chương trình giao lưu văn hóa. Điều cần thiết lúc này là giữ được tinh thần chủ động mà Phú Thọ, Đà Nẵng và các địa phương khác đang thể hiện: coi mỗi sự kiện kỷ niệm không phải là điểm kết thúc, mà là vạch xuất phát cho những dự án mới, cho những hành trình mới của du khách, nhà đầu tư và người dân hai nước.
