Ý nghĩa của ngoại giao 50 năm: từ cử chỉ tượng trưng đến lựa chọn chiến lược
Quan hệ Việt Nam - Thái Lan là mối quan hệ ngoại giao được thiết lập ngày 6/8/1976 giữa hai quốc gia Đông Nam Á láng giềng, đã phát triển từ những tiếp xúc ban đầu sau chiến tranh thành khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, gắn kết trên cả ba trụ cột chính trị - kinh tế - văn hóa và ngày càng có vai trò quan trọng đối với cấu trúc hợp tác của khu vực. Ngoại giao 50 năm không chỉ là con số kỷ niệm; đó là bài kiểm tra sức bền của tin cậy chính trị và khả năng cùng nhau thích ứng trước những biến động khu vực. Khi Thủ tướng Lê Minh Hưng gửi Thư mừng đến Thủ tướng Anutin Charnvirakul nhân dịp 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, thông điệp được gửi đi không phải là nghi thức xã giao, mà là sự khẳng định lựa chọn chiến lược: hai nước muốn ở bên nhau trong giai đoạn cạnh tranh địa chính trị mới. Quan hệ Việt Nam Thái Lan vì thế ngày càng trở thành một trụ cột ổn định trong tình hữu nghị khu vực ASEAN.
Nền tảng tin cậy: được xây bằng cấp cao, giữ bởi nhân dân
Điểm khác biệt của quan hệ Việt Nam - Thái Lan là nền tảng tin cậy không chỉ nằm trên bàn đàm phán mà cắm rễ trong xã hội. Nửa thế kỷ qua, hai nước kiên trì vun đắp quan hệ từ những bước đi ban đầu cho đến khi trở thành Đối tác chiến lược toàn diện, trên cơ sở tin cậy chính trị, tương đồng lợi ích và sự gắn bó giữa nhân dân. Nhịp độ trao đổi đoàn cấp cao thời gian gần đây – từ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul đến chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan – cho thấy quyết tâm đưa khuôn khổ mới đi vào thực chất. Trong khi đó, cộng đồng hơn 100.000 người Thái gốc Việt, các khu di tích, bảo tàng về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan và khu Phố Việt Nam ở Udon Thani là lớp keo kết dính xã hội, khiến hợp tác song phương khó bị đảo chiều bởi biến động chính trị ngắn hạn.
Di sản và giao lưu văn hóa: sức mạnh mềm định hình tương lai
Nếu cấp cao tạo khung, thì văn hóa và di sản là nội dung thổi hồn cho quan hệ Việt Nam Thái Lan. Hai nước cùng sở hữu lịch sử lâu đời, nhiều di sản được UNESCO ghi danh, chung nền tảng Phật giáo, nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, lễ hội và ẩm thực. Theo Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam, di sản Việt Nam gây ấn tượng mạnh vì tính chân thực, sự tham gia của cộng đồng và lòng hiếu khách của người dân – những yếu tố làm nên sức mạnh mềm khó sao chép. Nhiều chương trình giao lưu văn hóa Thái Lan tại Hà Nội, các triển lãm ảnh chung, trao đổi giữa bảo tàng, chuyên gia di sản và hoạt động gắn kết thanh niên, nghệ sĩ hai nước đang biến ngoại giao 50 năm thành câu chuyện đời sống cụ thể. Một câu nói nên được nhớ ở đây: “Di sản có khả năng đặc biệt trong việc kết nối con người, nuôi dưỡng sự thấu hiểu, tôn trọng lẫn nhau và những tình bạn bền chặt”.
Bước ngoặt đối tác chiến lược toàn diện và những trục hợp tác mới
Nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2025 không chỉ là động tác nâng hạng ngoại giao; đó là cách hai nước thừa nhận rằng hợp tác song phương đã vượt khỏi khuôn khổ truyền thống. Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc nâng cấp này gắn với những thành tựu quan trọng trên nhiều lĩnh vực trong 50 năm qua và mở đường cho giai đoạn hợp tác mới, sâu rộng, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước. Theo Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan, trên nền tảng hữu nghị nửa thế kỷ và khuôn khổ mới, hai nước có đủ điều kiện đưa quan hệ song phương phát triển sâu sắc hơn, trở thành một trong những hình mẫu hợp tác trong ASEAN. Ông cũng chỉ ra dư địa lớn ở các lĩnh vực mới như kinh tế số, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo và kết nối chuỗi cung ứng – những mảng sẽ quyết định vị thế hai nước trong cấu trúc kinh tế khu vực.
Từ kỷ niệm đến hành động: làm gì để nửa thế kỷ tiếp theo không bị lãng phí?
Kỷ niệm 50 năm không phải để tự bằng lòng, mà để đặt câu hỏi khó: hai nước sẽ làm gì để nửa thế kỷ tới không chỉ lặp lại thành quả cũ? Câu trả lời đang dần hình thành qua các thông điệp chính thức. Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ tin tưởng với tin cậy chính trị ngày càng sâu sắc và quyết tâm của lãnh đạo hai nước, quan hệ hữu nghị Việt Nam - Thái Lan sẽ tiếp tục phát triển sâu rộng, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân. Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan khẳng định dấu mốc 50 năm mở ra giai đoạn hợp tác mới, trong đó Chương trình hành động triển khai Đối tác chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031 sẽ là kim chỉ nam. Nếu hai bên nhất quán coi đây là quan hệ ưu tiên hàng đầu trong tình hữu nghị khu vực, tập trung vào kết nối hạ tầng, thương mại, chuỗi cung ứng và liên kết người dân, quan hệ Việt Nam Thái Lan hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu hợp tác đôi bên cùng thắng trong ASEAN – không chỉ trên giấy, mà trong đời sống hàng ngày của doanh nghiệp, sinh viên và du khách hai nước.
