Chiếc bánh 269 tỷ USD: Cuộc chơi giờ là độ phủ, không chỉ là giá
Cuộc chiến giành thị phần trên thị trường bán lẻ Việt Nam là cuộc cạnh tranh giữa các chuỗi nội và ngoại trong việc mở rộng mạng lưới điểm bán, thâm nhập khu dân cư và nâng cấp trải nghiệm mua sắm, nhằm nắm bắt sức mua ngày càng tăng của hơn 100 triệu người tiêu dùng ở cả đô thị lẫn tỉnh lẻ. Thị trường bán lẻ Việt Nam đang ở điểm bùng nổ: quy mô khoảng 269 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng dự báo 10-12% mỗi năm, hướng tới mốc 450 tỷ USD vào năm 2030. Trong bối cảnh đó, Aeon, Central Retail, WinCommerce và Bách Hóa Xanh không còn coi cuộc chơi là cuộc đua giảm giá hay xây siêu thị khổng lồ, mà là cuộc đua hiện diện khắp nơi. Những doanh nghiệp nào kiểm soát được "độ phủ" – từ trung tâm thương mại đến cửa hàng ngay dưới chân chung cư – sẽ nắm lợi thế dài hạn trên thị trường bán lẻ Việt Nam.
Từ Hà Nội, TP.HCM lan ra tỉnh lẻ: mạng lưới là vũ khí mới
Điểm bước ngoặt của thị trường bán lẻ Việt Nam là cuộc cạnh tranh không còn bó hẹp ở Hà Nội và TP.HCM mà lan ra các tỉnh, thành phố và khu dân cư mới. Đây là tin tốt cho người tiêu dùng: nơi nào có cư dân, nơi đó sớm có cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại. WinCommerce đặt mục tiêu tăng mạnh số điểm bán WinMart và WinMart+, hướng tới khoảng 6.100 cửa hàng, biến mô hình "gần nhà, mua nhanh" thành lưới phủ khắp các khu dân cư. Bách Hóa Xanh thì bước vào giai đoạn "Bắc tiến", dự định mở khoảng 1.000 cửa hàng mỗi năm, đưa cuộc cạnh tranh bán lẻ thực phẩm và hàng thiết yếu lên những địa bàn mới. Người dùng hưởng lợi ở chỗ họ không cần di chuyển xa, nhưng đổi lại, họ sẽ phải chọn mặt gửi vàng giữa vô số thương hiệu bám sát từng khu phố.
Aeon, Central Retail: Tập trung trải nghiệm và độ phủ đa định dạng
Trong khi chuỗi nội đẩy mạnh cửa hàng gần khu dân cư, các nhà bán lẻ ngoại như Aeon và Central Retail phản công bằng chiến lược kết hợp trung tâm thương mại, đại siêu thị và mô hình quy mô nhỏ. Aeon xác định Việt Nam là thị trường trọng điểm ở Đông Nam Á, tăng tốc mở mới 3 trung tâm thương mại trong năm nay – tốc độ nhanh nhất kể từ khi vào Việt Nam năm 2013. Lượng khách ở Aeon Mall Hà Đông đạt khoảng 10 triệu lượt mỗi năm, bình quân mỗi trung tâm thương mại tại Việt Nam đều cao hơn đáng kể so với hệ thống ở Nhật Bản. Central Retail vừa mở rộng các đại siêu thị GO! vừa bổ sung mạng lưới mini go!, chứng minh rằng "độ phủ" không chỉ là nhiều điểm bán, mà còn là khả năng có mặt ở mọi phân khúc: đi chơi cả ngày ở trung tâm thương mại hay ghé nhanh cửa hàng nhỏ dưới khu dân cư.
Bách Hóa Xanh: Cuộc chơi thị phần trong giỏ hàng thiết yếu
Bách Hóa Xanh không chạy theo trung tâm thương mại, mà chọn cuộc chơi thực tế hơn: giành thị phần ngay trong giỏ hàng mỗi bữa ăn. Chuỗi này bắt đầu "Bắc tiến" từ năm 2026, đặt mục tiêu mở khoảng 1.000 cửa hàng mỗi năm, biến thương hiệu trở thành đối trọng trực tiếp với WinCommerce ở mảng thực phẩm và hàng tiêu dùng thiết yếu. Khi một thương hiệu có mặt ở hầu hết các phường xã, mức độ gắn bó và thói quen mua sắm hình thành rất nhanh – đó chính là cách Bách Hóa Xanh thị phần được mở rộng. Với chiến lược tấn công mạnh vào khu dân cư, người tiêu dùng phía Bắc sẽ có thêm lựa chọn ngoài chợ truyền thống và cửa hàng tạp hóa. Nhưng cuộc cạnh tranh dày đặc cũng tạo áp lực về chất lượng, trưng bày, sự sạch sẽ và dịch vụ: chỉ cần vài trải nghiệm tệ, người mua có thể chuyển sang cửa hàng cạnh bên, nơi đối thủ đang chờ.
Người tiêu dùng là người hưởng lợi… nếu biết chọn
Từ góc nhìn người tiêu dùng, cuộc đua mở rộng mạng lưới bán lẻ không chỉ mang lại thêm lựa chọn, mà còn thay đổi hẳn thói quen mua sắm hằng ngày. Một cửa hàng nhỏ nằm sát khu dân cư có thể cạnh tranh bằng sự tiện lợi, trong khi đại siêu thị và trung tâm thương mại phải tạo lý do đủ lớn để khách hàng dành nhiều thời gian hơn cho mua sắm, ăn uống và giải trí. Khi mô hình trung tâm thương mại được thiết kế như không gian tích hợp nhiều tiện ích, người dân ở các tỉnh lẻ lần đầu tiên có nơi đi chơi cuối tuần ngoài chợ và phố chính. Tuy vậy, người mua cũng cần tỉnh táo: đừng để "độ phủ" chi phối hoàn toàn lựa chọn, mà nên so sánh giá, chất lượng hàng hóa, nguồn gốc – đặc biệt trong bối cảnh các chuỗi đều đang tung nhãn hàng riêng và tối ưu chi phí sản xuất tại Việt Nam.
