Kế hoạch rộng, nhưng kết quả nằm ở tiến độ
Kế hoạch xử lý ùn tắc TP.HCM là danh mục 98 dự án giao thông được bố trí theo khu vực và lộ trình nhằm giải quyết 28 điểm có nguy cơ ùn tắc, thay vì chỉ xử lý từng giao lộ riêng lẻ. Thành phố dự kiến giải quyết 15 điểm trong giai đoạn 2026–2027 và 13 điểm còn lại trong giai đoạn 2028–2030.
Sở Xây dựng thông tin về lộ trình tại cuộc họp báo kinh tế - xã hội chiều 22-10, sau câu hỏi của phóng viên. Danh mục 98 dự án được chia thành chín khu vực, từ trung tâm, sân bay Tân Sơn Nhất, cảng Cát Lái đến Bình Dương cũ và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ. Quy mô này cho thấy thành phố nhìn nhận ùn tắc như vấn đề kết nối toàn mạng lưới, không phải vài nút giao đơn lẻ. Tuy nhiên, số dự án trong kế hoạch chưa đồng nghĩa với việc người đi đường sớm thấy chuyển biến: điều đáng theo dõi là công trình nào đã sẵn sàng, được bố trí nguồn lực và hoàn thành đúng mốc.
Vì sao ùn tắc ngày càng khó xử lý?
Áp lực giao thông tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của đường sá. Đô thị hóa và số phương tiện cá nhân gia tăng khiến nhu cầu đi lại vượt năng lực mạng lưới hiện hữu; trong khi xe buýt kết nối các đầu mối còn thiếu, giao thông công cộng chưa thành mạng lưới đủ rộng. Tuyến metro số 1 mới bắt đầu khai thác thương mại, tỷ lệ người dân sử dụng phương tiện công cộng được nêu ở mức khoảng 7,23%.
Hệ quả không chỉ là mất thời gian tại các điểm ùn tắc, mà còn là hành trình nối giữa các phương thức vận tải thiếu thuận tiện và hàng hóa lưu thông kém hiệu quả. Vì vậy, hướng tiếp cận đúng phải là kết nối đường bộ, metro, xe buýt và các tuyến liên vùng, thay vì chỉ mở rộng từng đoạn đường. Với người dân, thước đo thiết thực là thời gian đi lại có giảm, việc chuyển tuyến có dễ hơn và các cửa ngõ có bớt dồn xe hay không. Nếu thiếu những kết nối ấy, các công trình riêng lẻ có thể giảm áp lực cục bộ nhưng khó giải quyết tận gốc ùn tắc TP.HCM.
An Phú và Cộng Hòa – Hoàng Hoa Thám được ưu tiên
Trong nhóm 15 điểm dự kiến xử lý giai đoạn 2026–2027, sáu điểm được đặt mục tiêu giải quyết trong năm 2026. Danh sách gồm nút giao An Phú, nút giao Cộng Hòa – Hoàng Hoa Thám, giao lộ Nguyễn Thái Sơn – Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Oanh – Phan Văn Trị, Tây Hòa và Nguyễn Văn Linh – quốc lộ 50. Đây là các vị trí có ý nghĩa lớn với dòng xe đi lại hằng ngày; ưu tiên chúng là hợp lý, miễn tiến độ thi công không kéo dài thêm thời gian chịu đựng của người tham gia giao thông.
Nút giao An Phú được kỳ vọng xử lý ùn tắc trong năm 2026, còn Mỹ Thủy là mục tiêu của năm 2027. Cùng với đó, kế hoạch năm 2027 gồm chín điểm, trong đó có khu vực Tôn Đức Thắng – Nguyễn Hữu Cảnh – Nguyễn Bỉnh Khiêm, giao lộ Phạm Văn Đồng – Phan Văn Trị và nhiều nút trên quốc lộ 51. Các mốc này tạo cơ sở để người dân giám sát, nhưng hiệu quả cuối cùng còn tùy vào việc tổ chức giao thông, giải phóng mặt bằng và phối hợp thi công.
Dự án sắp làm và phép thử thực thi
Danh mục không chỉ gồm công trình đang thi công như nút giao An Phú, Mỹ Thủy, mở rộng quốc lộ 50, cầu đường Nguyễn Khoái và một đoạn vành đai 2, mà còn có dự án đang chuẩn bị khởi công. Trong số các công trình trọng điểm được nêu có cầu Thủ Thiêm 4, đường liên cảng Cát Lái – Phú Hữu, nút giao Gò Công và nhánh nối xa lộ Hà Nội, cùng dự án cải tạo rạch Văn Thánh.
Các đề xuất mới như cầu Rạch Dơi, cầu vượt tại Công trường Dân Chủ và mở rộng Xô Viết Nghệ Tĩnh cũng nằm trong bức tranh dự án giao thông dài hạn. Nhưng danh mục càng lớn, yêu cầu phân kỳ và công khai tiến độ càng quan trọng. Thành phố nên ưu tiên công trình có thể tháo gỡ điểm nghẽn rõ rệt, đồng thời bảo đảm kết nối với xe buýt, metro và các tuyến liên vùng. Kết luận, 98 dự án mở ra cơ hội xử lý đồng bộ 28 điểm ùn tắc, song chỉ tiến độ thực tế và khả năng kết nối mới quyết định người dân có đi lại thuận lợi hơn hay không.
