Ung Văn Khiêm – định nghĩa mới cho một tuyến đường cửa ngõ
Dự án mở rộng đường Ung Văn Khiêm TP.HCM là kế hoạch nâng cấp một tuyến trục dài khoảng 1,8 km, hiện rộng 10–12 m, thành mặt cắt 30 m với 6 làn xe, đồng thời đầu tư hệ thống thoát nước đồng bộ nhằm xóa điểm đen ùn tắc giao thông TPHCM và tình trạng ngập nước kéo dài tại khu vực cửa ngõ phía Đông thành phố. Đây không chỉ là một dự án mở rộng đường phố đơn thuần mà còn là phép thử cho tư duy cơ sở hạ tầng giao thông mới: giải quyết cùng lúc bài toán di chuyển và chống ngập thay vì làm từng mảng rời rạc. Hàng ngày, những người như anh Đinh Văn Hợp phải mất tới gần 30 phút chỉ để di chuyển chưa đầy 2 km trên đoạn đường này vào giờ cao điểm, đặc biệt khổ sở khi gặp mưa lớn khiến đường vừa kẹt xe vừa ngập nước. Thực tế ấy cho thấy nếu dự án không được triển khai một cách nghiêm túc, Ung Văn Khiêm sẽ tiếp tục là “nút thắt” kéo lùi cả khu Đông dù vị trí của nó xứng đáng là trục kết nối mượt mà giữa trung tâm và các hướng Quốc lộ 13, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Đinh Bộ Lĩnh, Nguyễn Hữu Cảnh.
Quy mô 4.600 tỷ đồng: mở rộng mặt đường nhưng không chỉ để xe chạy nhanh hơn
Kế hoạch hiện nay cho thấy đường Ung Văn Khiêm sẽ được mở rộng từ 10–12 m lên 30 m, bố trí 6 làn xe ô tô và xe máy, trên toàn tuyến khoảng 1,8 km từ vòng xoay Đài Liệt sĩ đến giao Nguyễn Hữu Cảnh. Dự án có tổng vốn dự kiến khoảng 4.592 tỷ đồng, trong đó phần lớn chi cho bồi thường, giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư, chứ không phải chi phí xây lắp thuần túy. Đó là con số cho thấy cái giá phải trả để sửa sai nhiều năm quy hoạch manh mún hai bên tuyến. Một câu nói đáng nhớ từ cơ quan quản lý là: “Gần 4.600 tỷ đồng để xóa cảnh 30 phút chưa đi nổi 2 km trên một tuyến đường TP.HCM”. Nhưng nếu chỉ nhìn dự án như cách làm cho xe chạy nhanh hơn thì là thiếu. Việc mở rộng đường phố tại đây còn nhằm tạo hành lang đủ rộng cho hệ thống cống, rãnh, khả năng tổ chức lại luồng tuyến, và hỗ trợ các trục kết nối lân cận hoạt động hiệu quả hơn – một hướng tiếp cận đáng hoan nghênh trong bối cảnh hạ tầng hiện hữu đã quá tải.
Giải pháp ngập nước: cốt lõi hay phụ lục của dự án?
Nhiều năm qua, đường Ung Văn Khiêm không chỉ là điểm đen ùn tắc mà còn là điểm ngập, mỗi trận mưa lớn lại biến mặt đường thành dòng nước, gây phiền hà cho người dân sinh sống và lưu thông qua đây. Không ít người rơi vào cảnh ra về sau giờ làm phải “lội nước” giữa dòng xe chôn chân. Vì thế, nếu coi mở rộng mặt đường là phần nổi thì giải pháp ngập nước phải là phần chìm, quyết định chất lượng sống thật sự sau dự án. Theo hồ sơ nghiên cứu, tuyến này sẽ được đầu tư đồng bộ hệ thống thoát nước, gắn với vai trò là trục kết nối giữa Xô Viết Nghệ Tĩnh, Quốc lộ 13, Đinh Bộ Lĩnh, Nguyễn Hữu Cảnh. Nói cách khác, cơ sở hạ tầng giao thông sẽ được thiết kế song song với hạ tầng kỹ thuật ngầm, tránh lỗi cố hữu “làm đường rồi mới nhớ đến cống”. Nếu thực hiện đúng, Ung Văn Khiêm có thể trở thành ví dụ cho cách thành phố xử lý ngập đô thị bằng các dự án giao thông cụ thể, thay vì chỉ trông chờ những chương trình chống ngập chung chung, khó thấy kết quả.
Tác động lên đời sống thường ngày: từ “nút thắt cổ chai” đến trục kết nối khu Đông
Hiện nay, đoạn đường chưa đầy 2 km nhưng mất gần 30 phút di chuyển đã trở thành hình ảnh quen thuộc của ùn tắc giao thông TPHCM: xe chen chúc, mặt đường hẹp, giao cắt nhiều, mỗi cơn mưa lại càng hỗn loạn hơn. Tình trạng này không chỉ làm mất thời gian mà còn khiến người dân mệt mỏi, doanh nghiệp chịu chi phí vận hành cao, dịch vụ giao nhận khó ổn định. Khi Ung Văn Khiêm được mở rộng lên 6 làn, nếu tổ chức giao thông hợp lý, lợi ích tức thì sẽ là thời gian di chuyển rút ngắn, ít va chạm và khả năng phân luồng tốt hơn cho cả khu vực. Quan trọng hơn, người dân kỳ vọng tuyến này không còn là “nút thắt”, mà trở thành trục kết nối thông suốt giữa trung tâm và cửa ngõ phía Đông. Khi đó, các hướng đi về phía Quốc lộ 13, khu Bình Thạnh, Thủ Đức sẽ được hưởng lợi gián tiếp. Tuy vậy, thành phố cần tỉnh táo trước nguy cơ “hiệu ứng hút xe” – đường rộng hơn có thể kéo thêm lưu lượng, nếu không kèm theo giải pháp giao thông công cộng và quản lý xây dựng hai bên tuyến thì cái xấu sẽ quay lại chỉ trong vài năm.
Lộ trình đến 2029 và thông điệp hạ tầng: không còn chấp nhận những điểm đen tồn tại vĩnh viễn
Hiện Sở Giao thông Vận tải thành phố đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, làm cơ sở xem xét, quyết định đầu tư ngay trong năm nay. Nếu mọi thứ đi đúng kế hoạch, dự án mở rộng đường Ung Văn Khiêm đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2029. Nghĩa là cư dân khu vực sẽ còn ít nhất vài năm sống trong cảnh thi công, rào chắn, đổi hướng lưu thông – và đây là giai đoạn đòi hỏi quản lý công trường chặt chẽ để không biến “công trình cứu hạ tầng” thành “công trường tra tấn người dân”. Dẫu vậy, việc thành phố chính thức đưa tuyến này vào danh mục ưu tiên cho thấy một thay đổi quan trọng: những điểm đen ùn tắc và ngập nước không còn được mặc định là “số phận” phải chịu. Đường Ung Văn Khiêm, nếu được làm đúng cam kết, có thể trở thành lời khẳng định rằng cơ sở hạ tầng giao thông phải phục vụ đời sống hàng ngày, chứ không chỉ là những con số đầu tư nghìn tỷ trên giấy tờ. Đó là thông điệp đáng để kỳ vọng, miễn là tiến độ và chất lượng không phản bội niềm tin ấy.
