Hợp long nhịp chính: khoảnh khắc định hình tương lai cầu đi bộ sông Sài Gòn
Cầu đi bộ sông Sài Gòn là công trình kết nối khu vực Bến Bạch Đằng với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, dài khoảng 720m, có nhịp vòm thép vượt sông hơn 180m mang hình lá dừa nước, với tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng do một doanh nghiệp tư nhân tài trợ toàn bộ kinh phí. Việc hợp long nhịp chính bắt đầu từ 3 giờ sáng ngày 21-10, khi khoảng 200 kỹ sư, chuyên gia và công nhân cùng hệ thống thiết bị trắc đạc, cảm biến được huy động trên cả hai bờ sông để chuẩn bị cho giai đoạn quan trọng nhất của dự án. Đây không chỉ là một mốc kỹ thuật, mà là bước ngoặt khẳng định cầu đi bộ sông Sài Gòn đã đi qua điểm rủi ro lớn nhất, mở ra chặng đường hoàn thiện và kiểm định trước khi trở thành không gian công cộng mới của TP.HCM. Theo đại diện đơn vị tài trợ, "cầu đi bộ qua sông Sài Gòn có tổng chiều dài khoảng 720m và tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng".
Cuộc điều động vòm thép 1.400 tấn: sức mạnh kỹ thuật giữa lòng sông
Điểm nhấn của hợp long nhịp chính là quá trình điều động và định vị vòm thép tạo hình lá dừa nước nặng khoảng 1.400 tấn giữa lòng sông Sài Gòn. Từ khoảng 4 giờ sáng, sà lan chở cấu kiện khổng lồ được hai tàu đẩy và hai tàu kéo phối hợp đưa vào vị trí, trong bối cảnh dòng chảy phức tạp và khoảng cách an toàn với bệ trụ chỉ còn vài chục centimet. Thời điểm thi công được tính toán dựa trên số liệu thủy văn theo dõi nhiều tháng, chọn lúc “nước đứng” khi mực nước khoảng 3m và dòng chảy yếu để giảm rủi ro. Đây là lựa chọn cho thấy dự án hạ tầng TP.HCM này không chạy theo tiến độ bằng mọi giá, mà ưu tiên an toàn và độ chính xác từng centimet. Đến khoảng 7 giờ 30, dầm chính được đặt lên các mố trụ, tạo điều kiện cho đội ngũ kỹ thuật kiểm tra cao độ, tim cầu và các liên kết trước khi khẳng định hợp long hoàn tất về mặt kỹ thuật.
Móng ngầm phức tạp: nền tảng thầm lặng của cầu vòm thép Thủ Thiêm
Đằng sau hình ảnh cầu vòm thép Thủ Thiêm uyển chuyển trên mặt nước là cả một hệ thống móng ngầm đồ sộ, chịu trách nhiệm gánh toàn bộ tải trọng nhịp chính và các lực tác động từ dòng sông. Bệ trụ TC2 có kích thước khoảng 48,5m dài, 39m rộng, cao 3m, sử dụng hơn 650 tấn thép và khoảng 7.450m³ bê tông, trong đó có phần bê tông bịt đáy. Quá trình khoan cọc nhồi gặp hàng loạt chướng ngại vật dưới đáy sông như cọc bê tông cũ, hệ thống cọc gỗ và những cấu kiện gỗ được cho là xác thuyền chìm, buộc nhà thầu phải điều chỉnh giải pháp thi công. Thay vì vòng vây cọc ván thép truyền thống, các đơn vị sử dụng thùng chụp bê tông cốt thép lắp ghép trực tiếp dưới nước, kết hợp lực lượng thợ lặn chuyên nghiệp trong điều kiện tầm nhìn hạn chế. Chính những xử lý nền móng này cho thấy cầu đi bộ sông Sài Gòn là công trình hạ tầng đòi hỏi năng lực tổ chức thi công cao, chứ không chỉ là một biểu tượng kiến trúc đẹp mắt.
Dáng lá dừa nước và tham vọng tái định nghĩa không gian công cộng
Việc chọn hình dáng lá dừa nước cho nhịp vòm thép không phải là chi tiết trang trí đơn thuần. Hình ảnh quen thuộc của vùng sông nước Nam Bộ được đưa vào cấu trúc nhịp chính có khẩu độ vượt sông hơn 180m, tạo nên một đường cong thép vừa mang tính biểu tượng, vừa đáp ứng yêu cầu chịu lực. Cầu đi bộ Bến Bạch Đằng – Thủ Thiêm có bề rộng mặt cầu thay đổi từ 6m đến 11m, mở ra khả năng tổ chức các không gian dừng chân, ngắm cảnh, hoạt động văn hóa trên mặt cầu. Khi đưa vào khai thác, công trình không chỉ phục vụ nhu cầu đi bộ giữa hai bờ mà còn có thể trở thành không gian công cộng để người dân và du khách thưởng ngoạn cảnh quan đô thị, tiếp cận sông Sài Gòn theo cách gần gũi hơn. Trong bối cảnh TP.HCM đang tìm cách khai thác không gian ven sông, cây cầu này là tuyên bố rõ ràng rằng hạ tầng đô thị phải gắn với trải nghiệm người đi bộ, chứ không chỉ phục vụ xe cơ giới.
Từ mốc hợp long đến ngày cầu mở cửa: kỳ vọng và trách nhiệm
Hợp long nhịp chính đánh dấu việc cầu đi bộ sông Sài Gòn đã bước qua giai đoạn rủi ro nhất, nhưng hành trình đến ngày mở cửa cho người dân vẫn còn nhiều việc phải làm. Sau khi hoàn tất hợp long và tháo dỡ hệ khung đỡ tạm trong ngày, kết cấu phải trải qua các bước kiểm tra, thử nghiệm, thử tải để bảo đảm đáp ứng mọi yêu cầu về chất lượng và an toàn trước khi đưa vào sử dụng. Công trình khởi công vào tháng 3-2025 và dự kiến hoàn thành trước Tết Nguyên đán 2027, nghĩa là TP.HCM đang đặt cược vào một mốc thời gian rõ ràng cho việc bổ sung thêm một điểm nhấn hạ tầng và không gian công cộng mới. Sự xuất hiện của cây cầu sẽ tăng cường kết nối giữa khu trung tâm hiện hữu và Khu đô thị mới Thủ Thiêm, nhưng đồng thời đặt ra trách nhiệm duy trì chất lượng, an toàn vận hành và quản lý không gian công cộng sao cho xứng đáng với khoản đầu tư gần 1.000 tỷ đồng. Nếu làm tốt, đây có thể trở thành hình mẫu cho các dự án hạ tầng TP.HCM ưu tiên người đi bộ trong tương lai.
