Việt Nam bước ra sân khấu Hàn Quốc với tâm thế mới
Điện Ảnh Và Sân Khấu Việt Nam Tỏa Sáng Trên Sân Khấu Quốc Tế Hàn Quốc là xu hướng cho thấy các tác phẩm của nghệ sĩ Việt không còn đứng bên lề mà đang trực tiếp tham gia, đối thoại và khẳng định bản sắc tại những liên hoan sân khấu Hàn Quốc và sự kiện phim ảnh uy tín, mở rộng trao đổi văn hóa Việt Hàn bằng chính ngôn ngữ nghệ thuật của mình. Việt Nam không còn chỉ gửi tác phẩm đi dự thi, mà mang theo cả cách kể chuyện, mỹ học và những trăn trở xã hội để chia sẻ với bạn bè quốc tế. Đó là bước chuyển từ “tham gia” sang “hiện diện có tiếng nói”.
‘Kể chuyện trước giờ đi ngủ’: sân khấu trẻ Việt Nam đối thoại với thế giới
Việc vở diễn “Bed Time Story” (Kể chuyện trước giờ đi ngủ) của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội góp mặt tại Liên hoan Văn hóa sân khấu đa ngôn ngữ Incheon cho thấy thế hệ nghệ sĩ trẻ Việt Nam đã sẵn sàng bước vào không gian quốc tế với những vấn đề rất đương đại. Theo NSƯT Bùi Như Lai, vở diễn sẽ có suất diễn chính thức lúc 16h30 ngày 13/9 tại Nhà hát Hak San, TP Incheon, Hàn Quốc. Đây không chỉ là một lịch trình biểu diễn, mà là mốc đánh dấu việc sân khấu Việt xuất hiện ngay trong dòng chảy sáng tạo của sân khấu Hàn Quốc, bên cạnh đoàn nghệ thuật từ nhiều nước châu Á khác.
Điểm đáng nói là tác phẩm không chọn câu chuyện “đậm chất bản địa” dễ gây tò mò, mà đi thẳng vào chủ đề phổ quát: sự giam cầm trong tình yêu cha mẹ và những nhà tù vô hình do người lớn tạo ra. Việc đặt bối cảnh ở Seoul hiện đại càng cho thấy sự tự tin của ekip khi chủ động đưa nhân vật Việt hòa vào không gian đô thị toàn cầu, qua đó biến sân khấu Incheon thành nơi thử nghiệm cách nhìn của khán giả quốc tế về những bi kịch gia đình vượt qua biên giới.
Thông điệp giam cầm và lựa chọn nghệ thuật tối giản
Đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền xây dựng vở diễn dựa trên hạt nhân “giam cầm”: nhân vật không bị nhốt trong nhà tù vật lý mà bị cầm tù bởi những câu chuyện người lớn kể ra để bảo vệ hoặc che giấu bản thân. Cô gái bị nhốt trong mặc cảm ngoại hình, chàng trai mù lòa bị bao bọc bằng những lời ru ngọt ngào về một thế giới không có thật, cả hai đều mù mờ trước đời sống thực nếu chỉ sống qua lăng kính của cha mẹ.
Việc lựa chọn phong cách dàn dựng tối giản, dùng ước lệ không gian và thời gian, cùng hình ảnh cánh cửa đan từ những sợi dây mang hai mặt sáng – tối cho thấy sân khấu Việt Nam đang tiếp cận những ngôn ngữ nghệ thuật đương đại một cách tự tin. Đây là lựa chọn thẩm mỹ có tính tuyên bố: chúng ta không cần phô trương bề mặt để gây chú ý trên sân khấu quốc tế, mà tập trung vào chiều sâu ý tưởng và sự chủ động trong hình tượng, từ đó tạo nên một diện mạo sân khấu Việt Nam có khả năng đối thoại lâu dài với khu vực.
Nhìn từ sân khấu đến điện ảnh: cơ hội và yêu cầu mới
Sự xuất hiện của “Kể chuyện trước giờ đi ngủ” tại Incheon không phải trường hợp đơn lẻ, mà nằm trong xu hướng điện ảnh Việt Nam quốc tế mở rộng mặt trận tại các sự kiện lớn như liên hoan phim Busan và nhiều chương trình phim Việt Nam BIFF. Khi các tác phẩm Việt góp mặt giữa hàng trăm tác phẩm đến từ nhiều quốc gia, điều đặt ra không chỉ là số lượng phim được chọn, mà là chất lượng tiếng nói văn hóa: chúng ta có kể được câu chuyện đủ khác, đủ sâu, và đủ thành thực để người xem từ những nền văn hóa khác nhận ra mình trong đó.
Nếu sân khấu đang đặt ra câu hỏi về sự giam cầm vô hình, thì điện ảnh phải tiếp tục khai thác những xung đột xã hội và bản sắc với độ đa dạng cao hơn. Tham gia sân khấu Hàn Quốc và các diễn đàn điện ảnh khu vực là cơ hội để trao đổi văn hóa Việt Hàn theo cả hai chiều: người Việt hiểu thêm cách kể chuyện của bạn, trong khi khán giả Hàn thấy ở Việt Nam một nguồn sáng tạo mới mẻ, không còn là “bản sao” của bất kỳ nền điện ảnh nào.
Tự tin hội nhập bằng bản sắc chứ không bằng sự giống nhau
Điện ảnh Việt Nam quốc tế và sân khấu Việt chỉ có thể tồn tại lâu dài ở những điểm hẹn như Incheon hay Busan nếu giữ được bản sắc và sự thành thật trong sáng tạo. Cặp đôi trẻ trong “Kể chuyện trước giờ đi ngủ” quyết từ chối sự áp đặt để sống một cuộc đời tự do và chân thật; đó cũng nên là lựa chọn của nghệ sĩ Việt trong bối cảnh hội nhập: không chiều theo thị hiếu nhất thời, không giam cầm mình trong khuôn mẫu để dễ được chấp nhận.
Khi các đoàn sân khấu, các nhà làm phim bước chân vào những nhà hát, rạp chiếu tại Hàn Quốc, đó không chỉ là hành trình xuất ngoại, mà là phép thử xem chúng ta có dám hiện diện bằng chính câu chuyện của mình. Nếu trả lời được câu hỏi ấy, trao đổi văn hóa Việt Hàn sẽ không còn dừng ở những sự kiện lễ nghi, mà thành quá trình cùng nhau xây dựng những thế giới nghệ thuật mới – nơi tiếng Việt vang lên tự nhiên giữa bạn bè quốc tế.
