Tiêu chuẩn là nền móng của niềm tin
Du lịch y tế là chuyến đi có mục đích khám, chữa bệnh hoặc phục hồi theo chỉ định, gắn với dịch vụ y tế có thẩm quyền và các hỗ trợ như di chuyển, lưu trú, phiên dịch, thanh toán, chăm sóc sau điều trị. Vì vậy, đây không thể chỉ là một tour kết hợp ghé bệnh viện: chất lượng phải được bảo đảm xuyên suốt hành trình. Hội thảo khoa học về xây dựng dự thảo tiêu chuẩn du lịch y tế trong ngành du lịch Việt Nam đã bàn về định hướng phát triển và yêu cầu chuẩn hóa lĩnh vực này. Động thái ấy đáp ứng một khoảng trống thực tế: tiềm năng y tế và du lịch sẽ khó chuyển thành lợi thế cạnh tranh nếu khách không biết rõ quy trình, chi phí, trách nhiệm và cơ chế hỗ trợ. Chuẩn dịch vụ cần đủ cụ thể để kiểm tra, đánh giá, đồng thời phân biệt điều trị y khoa với nghỉ dưỡng, spa hay chăm sóc sức khỏe thông thường.
Dự thảo nghiên cứu tham chiếu ISO 22525:2020 và đề xuất bảy nhóm yêu cầu, từ quản lý, tư vấn, điều phối và an toàn người bệnh đến dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc sau điều trị và cải tiến chất lượng. Đây là hướng đi đúng: chuẩn hóa không nhằm tạo thêm thủ tục, mà để người bệnh biết ai chịu trách nhiệm ở từng khâu. Với khách quốc tế, thông tin đa ngôn ngữ, minh bạch về chi phí và bảo mật dữ liệu không phải tiện ích phụ; đó là điều kiện để họ có thể đưa ra lựa chọn an toàn.
Tám địa phương cần hơn một danh sách
Bộ Y tế đã gửi các bộ, ngành lấy ý kiến về dự thảo đề án phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026–2030, cụ thể hóa định hướng đưa lĩnh vực này thành ngành mũi nhọn. Dự thảo đề xuất chọn Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Huế, Khánh Hòa và An Giang, gồm đặc khu Phú Quốc, làm các điểm đến y tế trọng điểm. Nhưng chọn địa bàn mới chỉ là bước khởi đầu. Năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất, giao thông, lưu trú, tài nguyên du lịch và nhu cầu thị trường phải được đánh giá đồng bộ; nếu không, danh xưng điểm đến sẽ đi trước chất lượng thật.
Mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 20 bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng quốc tế, trong đó tối thiểu 5 bệnh viện công lập, đặt ra một thước đo cụ thể. Lộ trình dự kiến cũng có trình tự: giai đoạn 2026–2027 chuẩn bị điều kiện, chọn sản phẩm và địa bàn; năm 2028 triển khai, sơ kết; giai đoạn 2029–2030 hoàn thiện và nhân rộng mô hình hiệu quả. Cách làm này hợp lý hơn quảng bá đồng loạt. Mỗi địa phương cần chứng minh được năng lực cung ứng và phối hợp giữa bệnh viện, doanh nghiệp lữ hành, nơi lưu trú, vận chuyển, phiên dịch và các đơn vị hỗ trợ.
Huế đặt mục tiêu tăng khách, chuẩn phải theo kịp
Ngày 31/10, UBND thành phố Huế công bố định hướng kích cầu và phát triển sản phẩm du lịch mới, trong đó có xây dựng thương hiệu du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe và nghỉ dưỡng. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2027 thu hút khoảng 600.000 lượt khách du lịch y tế nội địa và 5.500–6.000 lượt khách quốc tế; đến năm 2030, các mục tiêu tương ứng là khoảng 800.000 lượt và 8.000–10.000 lượt. Tầm nhìn đến năm 2035 là hơn 1,2 triệu lượt khách mỗi năm. Những con số này thể hiện tham vọng, nhưng lượng khách chỉ có ý nghĩa khi năng lực điều trị, chất lượng phục vụ và chăm sóc sau điều trị tăng tương xứng.
Huế có thể kết nối thế mạnh y tế chuyên sâu với di sản, văn hóa và trải nghiệm nghỉ dưỡng để tạo sản phẩm riêng. Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ giảm 30% phí tham quan di tích cho khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế thuộc phạm vi áp dụng, lưu trú ít nhất một đêm và có hoạt động tham quan. Tuy nhiên, ưu đãi và cảnh quan không thể thay thế tiêu chuẩn dịch vụ. Khách du lịch y tế cần được cung cấp trước thông tin về năng lực cơ sở, phạm vi điều trị, hồ sơ, thời gian dự kiến, chi phí và khoản có thể phát sinh. Chuẩn chung, áp dụng nghiêm và dễ kiểm chứng mới giúp Huế cùng các địa phương khác biến mục tiêu tăng khách thành uy tín lâu dài.
