Our Beloved Ho Chi Minh City: Khi ký ức cộng đồng trở thành ảnh lịch sử TP.HCM
Dự án “Our Beloved Ho Chi Minh City” là một chuỗi hoạt động sưu tập ảnh cộng đồng và câu chuyện cá nhân, nơi hơn 1.000 tác phẩm và hàng nghìn người tham gia cùng ghi lại ký ức, đời sống và bản sắc TP.HCM, tạo nên một bức tranh ảnh lịch sử TP.HCM nhiều lớp, nhiều thế hệ, kéo dài xuyên suốt nửa thế kỷ phát triển của thành phố.
Điều quan trọng không phải ở con số ấn tượng, mà ở việc thành phố lần này được kể lại bằng giọng nói của chính người dân và du khách. Được khởi xướng nhân dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Bác, hành trình này là lời tri ân, nhưng cũng là một thái độ rất rõ: lịch sử TP.HCM không chỉ nằm trong sách, mà trong từng tấm ảnh di sản thành phố lưu dấu đời sống thường ngày, kiến trúc, những công trình biểu tượng và mạch nguồn văn hóa đã định hình bản sắc đô thị.
Hơn 1.000 tác phẩm, hàng nghìn người: Sưu tập ảnh cộng đồng như một cuộc tổng kiểm kê ký ức
Hơn 1.000 tác phẩm, hàng nghìn lượt người tham gia – con số này không chỉ chứng minh sức hút của một sự kiện, mà giống một cuộc tổng kiểm kê ký ức tập thể. Người dân và du khách mang đến ảnh, câu chuyện, góc nhìn rất riêng, từ những con hẻm nhỏ, quán cóc, bến xe đến những công trình gắn với bước chuyển mình của thành phố. Chính sự chân thực và đa dạng này biến bộ sưu tập thành một dạng nhật ký thị giác của TP.HCM, thay vì một triển lãm ảnh Sài Gòn trưng bày đơn chiều.
Ý nghĩa nhất là cách dự án đặt mọi người vào vai người kể chuyện. Người xem không thụ động đứng trước những khung ảnh, mà trở thành tác giả của ảnh lịch sử TP.HCM theo cách của riêng mình. Thông qua sưu tập ảnh cộng đồng, mỗi bức ảnh là một mảnh ghép của bản sắc, và khi đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một bức tranh lớn về một thành phố bao dung, nghĩa tình, luôn chuyển động nhưng không quên gốc rễ.
One Central Saigon: Giao điểm giữa di sản và công nghệ
Điểm đáng bàn là cách không gian tại One Central Saigon lựa chọn tiếp cận di sản. Thay vì một triển lãm ảnh Sài Gòn kiểu cũ với khung hình treo tĩnh trên tường, toàn bộ trải nghiệm được thiết kế như một hành trình đa chiều với ba trạm tương tác, sử dụng khối LED lập phương 360 độ và hệ thống màn hình cảm ứng để hiển thị nội dung. Đây là lựa chọn táo bạo nhưng hợp lý: di sản không bị “đóng khung”, mà được đặt vào ngôn ngữ công nghệ quen thuộc với thế hệ trẻ.
Ở “tọa độ gốc” của TP.HCM, One Central Saigon xuất hiện như một giao điểm, nơi quá khứ được trân trọng, hiện tại được lắng nghe và tương lai được cảm tác bằng những góc nhìn mới. Những màn trình diễn ánh sáng vào khung giờ cao điểm thắp sáng từng lớp ký ức, kéo người đi đường dừng lại, chụp ảnh, chia sẻ cảm xúc. Đây không chỉ là nơi trưng bày ảnh di sản thành phố, mà là nơi thành phố tự soi lại mình trong gương, bằng cả ký ức và công nghệ.
Từ câu chuyện viết tay đến bản đồ cảm xúc nửa thế kỷ TP.HCM
Một trong những điểm nhấn xúc động nhất của chuỗi hoạt động là cuộc thi “Viết câu chuyện, một Thành phố”, thu hút hơn 1.000 bài dự thi chỉ trong hai tuần, với 100 tác phẩm xuất sắc được chia sẻ cùng cộng đồng. Cùng với ảnh, những câu chuyện này tạo nên một lớp ngôn ngữ khác cho ký ức đô thị – nơi chữ viết, cảm xúc và hình ảnh đan xen. Theo bà Thi Anh Đào, “một nghìn câu chuyện được viết nên đã góp phần lưu giữ những ký ức quý giá và tiếp nối những giá trị làm nên bản sắc TP.HCM”.
Nửa thế kỷ kể từ dấu mốc lịch sử trọng đại, TP.HCM đã vươn mình trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa và sáng tạo quan trọng của cả nước. Nhưng nếu chỉ nhìn vào các chỉ số phát triển, ta sẽ bỏ lỡ phần hồn của thành phố. Thông qua hành trình “Our Beloved Ho Chi Minh City”, hàng nghìn ký ức, cảm xúc và câu chuyện riêng đã gặp nhau để tạo nên bản sắc hôm nay. Bộ sưu tập ảnh di sản thành phố vì vậy không chỉ là tài liệu, mà là bản đồ cảm xúc – để mỗi thế hệ có thể tìm thấy mình trong đó.
Kết luận: Thành phố thuộc về những người dám kể lại
Điểm mạnh nhất của “Our Beloved Ho Chi Minh City” nằm ở chỗ nó trả lịch sử về cho cộng đồng. Hơn 1.000 tác phẩm, hàng nghìn người tham gia không phải để minh họa cho một câu chuyện có sẵn, mà để cùng viết tiếp câu chuyện TP.HCM theo nhiều giọng khác nhau. Khi người dân và du khách góp ảnh, góp ký ức, họ khẳng định một điều: thành phố này không chỉ thuộc về các công trình vĩ đại, mà thuộc về những ai dám kể lại những điều nhỏ bé đã làm nên nó.
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, việc bảo tồn ảnh lịch sử TP.HCM và ảnh di sản thành phố là một lựa chọn mang tính trách nhiệm. Chuỗi hoạt động này cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: bảo tồn không đồng nghĩa với đóng băng, mà là để di sản sống tiếp trong ngôn ngữ và công nghệ của thời hiện tại. Nếu cứ tiếp tục đặt cộng đồng ở trung tâm như vậy, TP.HCM sẽ không chỉ là siêu đô thị trên bản đồ, mà là một thành phố luôn có sẵn chỗ cho ký ức, tình yêu và niềm tự hào của mỗi người.
