Cam kết của Mỹ: khắc phục hậu quả chiến tranh là thước đo chiều sâu hợp tác
Cam kết của Đô đốc Samuel Paparo về việc Mỹ hỗ trợ Việt Nam khắc phục hậu quả chiến tranh và đồng hành trong Chiến dịch 500 ngày đêm là bước đi thể hiện hợp tác Mỹ hỗ trợ Việt Nam đã chuyển từ đối thoại chiến lược sang những hành động nhân đạo cụ thể, gắn với tìm kiếm quân nhân mất tích, quy tập và định danh hài cốt liệt sĩ như một trụ cột lâu dài của quan hệ hai nước.
Điểm đáng chú ý là thông điệp này được đưa ra ngay tại cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương Mỹ (USPACOM) Samuel Paparo tại Trụ sở Văn phòng Trung ương Đảng chiều 5-8. Đây không chỉ là một hoạt động ngoại giao thường lệ, mà là sự khẳng định ở cấp cao nhất rằng khắc phục hậu quả chiến tranh không phải là phần phụ trong hợp tác Mỹ Việt, mà là thước đo độ tin cậy chiến lược. Khi lãnh đạo Việt Nam coi Mỹ là một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu và muốn triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, việc Mỹ công khai cam kết đồng hành với Chiến dịch 500 ngày đêm cho thấy Washington hiểu rằng hòa giải lịch sử là điều kiện để mọi lĩnh vực hợp tác khác phát triển thực chất.
Ý nghĩa của Chiến dịch 500 ngày đêm trong hợp tác Mỹ Việt
Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, định danh hài cốt liệt sĩ Việt Nam là biểu tượng mới cho nỗ lực khắc phục hậu quả chiến tranh giữa hai nước, nơi Mỹ hỗ trợ Việt Nam không chỉ bằng nguồn lực mà còn bằng cam kết chính trị công khai từ Tư lệnh USPACOM.
Đô đốc Paparo đã "tái khẳng định cam kết Mỹ hỗ trợ Việt Nam khắc phục hậu quả chiến tranh, đồng hành cùng nỗ lực của Việt Nam trong Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, định danh hài cốt liệt sĩ Việt Nam". Câu nói này mang tính chất tuyên bố chính sách: một mặt, nó đáp lại đề nghị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc Mỹ tiếp tục duy trì, mở rộng các dự án hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực này; mặt khác, nó cho thấy khắc phục hậu quả chiến tranh đã trở thành phần không thể thiếu trong tầm nhìn về hợp tác quốc phòng – an ninh. Khi các chương trình nhân đạo như Đối tác, Thiên thần và Bạn bè Thái Bình Dương được đánh giá là để lại ấn tượng tốt với người dân địa phương, Chiến dịch 500 ngày đêm giúp đưa hợp tác ấy về đúng nơi sâu nhất: ký ức và mất mát của từng gia đình.
Lòng tin được xây dựng từ tìm kiếm quân nhân mất tích
Khía cạnh nhân đạo rõ nhất trong hợp tác Mỹ Việt là việc cùng nhau tìm kiếm quân nhân mất tích, với Việt Nam hỗ trợ Mỹ và ngược lại trong hành trình chưa kết thúc này.
Đô đốc Paparo đã cảm ơn "sự hỗ trợ nhân đạo và hiệu quả của Việt Nam trong việc tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh" và từ đó tái khẳng định cam kết hỗ trợ Việt Nam khắc phục hậu quả chiến tranh. Về phía mình, Việt Nam nhấn mạnh sẽ "tiếp tục tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh (MIA), như đã thực hiện bền bỉ trong suốt hơn nửa thế kỷ qua". Cả hai điểm này cho thấy hợp tác về quân nhân mất tích không còn là một nghĩa cử mang tính thiện chí nhất thời, mà đã trở thành kênh tích lũy lòng tin lâu dài. Trong bối cảnh hợp tác quốc phòng được xác định là trụ cột quan trọng đưa quan hệ đi vào chiều sâu, thực chất, việc cùng nhau tìm kiếm người đã khuất là bằng chứng thuyết phục rằng hai bên sẵn sàng hợp tác ngay cả ở những chủ đề nhạy cảm nhất.
Khắc phục hậu quả chiến tranh: trụ cột nhân đạo của Đối tác chiến lược toàn diện
Khắc phục hậu quả chiến tranh đang được đẩy lên thành trụ cột nhân đạo trong khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, gắn với cả lợi ích chiến lược và yêu cầu đạo lý của quan hệ Mỹ Việt.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm "nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh", đề nghị Mỹ tiếp tục duy trì, mở rộng các dự án hỗ trợ Việt Nam, đặc biệt là nâng cao năng lực giám định và cung cấp hồ sơ, tư liệu để đẩy nhanh tiến trình tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Việt Nam. Đây là yêu cầu cụ thể, cho thấy Việt Nam muốn Mỹ hỗ trợ Việt Nam bằng kỹ thuật, dữ liệu và dự án dài hạn, thay vì các hoạt động mang tính tượng trưng. Đô đốc Paparo nhất trí với các đề nghị này và cam kết USPACOM sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác nhân đạo. Khi hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh được đặt song song với các thảo luận về thương mại, khoa học công nghệ và an ninh khu vực, nó trở thành thước đo xem Đối tác chiến lược toàn diện có thực chất hay không.
Từ quá khứ chiến tranh đến tương lai khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương
Cam kết Mỹ hỗ trợ Việt Nam trong Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ để khép lại những trang đau thương, mà còn để mở rộng không gian hợp tác Mỹ Việt trong cấu trúc khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Đô đốc Paparo nhấn mạnh tầm nhìn về một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở và an toàn, coi trọng vai trò của Việt Nam trong ASEAN và cấu trúc khu vực. Về phần mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng quan hệ song phương sẽ tiếp tục phát triển ổn định, thực chất, đóng góp tích cực cho thịnh vượng chung ở châu Á – Thái Bình Dương. Điểm đáng nói là tầm nhìn khu vực này không được xây dựng trên những khẩu hiệu trừu tượng, mà dựa trên nền tảng rất cụ thể: hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh, tìm kiếm quân nhân mất tích, các chương trình nhân đạo và cứu trợ thảm họa. Kết luận hợp lý là: nếu hai nước xử lý được ký ức chiến tranh bằng các hành động chung bền bỉ, thì hợp tác về thương mại, khoa học công nghệ và an ninh khu vực mới có thể vươn lên tầm cao mới mà cả Hà Nội và Washington đều nhắc đến.
