Từ xử lý dự án chậm tiến độ đến tham vọng nâng tầm khu kinh tế Quảng Trị
Chiến lược tăng tốc xử lý dự án chậm tiến độ tại khu kinh tế Quảng Trị là cách tỉnh siết lại kỷ luật đầu tư, đồng thời mở luồng xanh hành chính để rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, qua đó biến các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển thành động lực tăng trưởng mới của địa phương và khu vực miền Trung. Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị, trong 9 tháng đầu năm 2026, công tác xúc tiến, thu hút và quản lý đầu tư tại các khu kinh tế, khu công nghiệp tiếp tục được triển khai, gắn với việc hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục, đôn đốc tiến độ thực hiện dự án và rà soát các dự án chậm triển khai. Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là lựa chọn chính sách: chấp nhận thanh lọc các dự án yếu kém để nhường chỗ cho dòng vốn có năng lực thực thi.
Trong 9 tháng, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị đã xử lý 34/60 dự án chậm tiến độ, đồng thời thẩm định chấp thuận chủ trương đầu tư 15 dự án với tổng vốn hơn 2.566 tỷ đồng. Con số này cho thấy tỉnh không chỉ mạnh tay với các dự án chậm triển khai, mà còn chủ động mở cửa cho những nhà đầu tư mới, nhất là trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, may mặc, vật liệu xây dựng. Quan điểm đáng chú ý ở đây là: muốn khu kinh tế Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng, phải dám "dọn sân" và đặt ra chuẩn mực thực thi rõ ràng cho từng nhà đầu tư.
Đầu tư hạ tầng Quảng Trị: bệ đỡ cho tham vọng khu công nghiệp miền Trung
Không có hạ tầng, mọi khẩu hiệu thu hút đầu tư đều rỗng. Quảng Trị dường như hiểu rõ điều này khi song song với xử lý dự án chậm tiến độ là một chương trình đầu tư hạ tầng quy mô tại các khu kinh tế, khu công nghiệp. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp cơ bản ổn định; doanh thu sản xuất công nghiệp tại các khu kinh tế, khu công nghiệp trong quý III năm 2026 ước đạt 5.200 tỷ đồng, đóng góp ngân sách nhà nước khoảng 218 tỷ đồng. Đây là minh chứng rằng khi hạ tầng được cải thiện, khu kinh tế Quảng Trị có thể giữ nhịp tăng trưởng thay vì chỉ là "bãi đất chờ" dự án.
Cùng với thu hút đầu tư, công tác hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại các khu kinh tế, khu công nghiệp tiếp tục được triển khai. Các gói thầu xây lắp số 1 và số 2 thuộc dự án đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu kinh tế Hòn La đã được kiểm tra, nghiệm thu và bàn giao đưa vào sử dụng. Việc các cảng Hòn La, Mỹ Thủy, cùng Trung tâm Điện lực Quảng Trạch và các khu công nghiệp mới được thúc đẩy tiến độ cho thấy Quảng Trị đang đặt cược vào một cấu trúc hạ tầng đồng bộ: cảng biển – năng lượng – khu công nghiệp. Nếu chuỗi này được hoàn thiện, khu công nghiệp miền Trung sẽ có thêm một điểm đến cạnh tranh, thay vì bị lệ thuộc vào vài địa phương quen thuộc.
Luồng xanh hành chính: bước ngoặt trong cách Quảng Trị đối xử với nhà đầu tư
Điểm khác biệt của Quảng Trị trong giai đoạn này không chỉ nằm ở số lượng dự án được xử lý, mà ở cách tỉnh thay đổi thái độ với thủ tục hành chính. Thay vì để hồ sơ "nằm chờ" qua nhiều sở, ngành, tỉnh triển khai cơ chế luồng xanh hành chính nhằm cắt giảm thời gian và chi phí không chính thức cho nhà đầu tư. Để rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, tỉnh Quảng Trị triển khai cơ chế “luồng xanh 24 giờ” đối với nhóm thủ tục ưu tiên và “luồng xanh 60%” nhằm cắt giảm tối thiểu 60% thời gian giải quyết đối với các thủ tục thuộc diện áp dụng. Nếu được thực thi nghiêm túc, đây là thay đổi mang tính thể chế, không chỉ là một phong trào cải cách.
Tỉnh đang tập trung tháo gỡ khó khăn cho 12 dự án thuộc các lĩnh vực du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và phát triển đô thị, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 200.000 tỷ đồng. Việc áp dụng luồng xanh 24 giờ và luồng xanh 60% cho nhóm dự án này cho thấy Quảng Trị chọn cách ưu tiên những dự án có khả năng tạo hình ảnh và sức hút cho địa phương. Tuy nhiên, luồng xanh hành chính chỉ thực sự có ý nghĩa nếu đi kèm kỷ luật trách nhiệm: mỗi vướng mắc phải được gắn với một cơ quan, một thời hạn và một kết quả cụ thể, như yêu cầu rà soát, xác định rõ nội dung còn vướng và cơ quan chịu trách nhiệm đã được tỉnh đặt ra.
Thanh lọc dự án chậm tiến độ: quyết định khó nhưng cần thiết
Xử lý dự án chậm tiến độ luôn là quyết định nhạy cảm, bởi nó chạm tới lợi ích của nhà đầu tư đã được cấp đất và kỳ vọng của địa phương. Tuy nhiên, Quảng Trị đã chọn cách đối diện trực tiếp với vấn đề. Từ tháng 7/2025 đến thời điểm báo cáo, cơ quan chức năng đã xử lý 34 trong tổng số 60 dự án chậm tiến độ; còn 26 dự án tiếp tục được rà soát, xử lý. Trong 9 tháng, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị đã xử lý 34/60 dự án chậm tiến độ, đồng thời thu hồi 13 dự án. Đây là thông điệp rõ ràng: quyền sử dụng đất trong khu kinh tế không còn là "giấy phép giữ chỗ" vô thời hạn.
Hai dự án được xác định đang gặp khó khăn, có nguy cơ chậm tiến độ là Nhà máy nhiệt điện khí hóa lỏng Hải Lăng và Khu công nghiệp đa ngành Triệu Phú, với hàng loạt vướng mắc về cơ chế bao tiêu sản lượng, hợp đồng mua bán điện, thu xếp tài chính, thủ tục thành lập doanh nghiệp, chồng lấn vùng quay tàu, tiền trồng rừng thay thế, kinh phí giải phóng mặt bằng và hồ sơ môi trường. Việc công khai những điểm nghẽn này cho thấy Quảng Trị không né tránh các dự án lớn đang "vướng". Nếu tỉnh kiên trì nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, khu kinh tế Quảng Trị sẽ thoát khỏi tình trạng "nhiều dự án trên giấy, ít dự án ngoài thực địa".
Triển vọng và điều kiện để khu kinh tế Quảng Trị trở thành động lực tăng trưởng
Nhìn tổng thể, khu kinh tế Quảng Trị đang ở điểm giao giữa cơ hội và thách thức. Tính đến nay, tại các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn tỉnh có 403 dự án đầu tư còn hiệu lực, với 226 dự án đã đi vào hoạt động. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp cơ bản ổn định, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động với thu nhập bình quân tương đối khá. Nhưng để khu kinh tế trở thành động lực tăng trưởng thực sự, tỉnh phải biến những cải cách hiện nay thành nề nếp lâu dài, không để luồng xanh hành chính trở thành "chiến dịch" nhất thời.
Theo lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị, thời gian tới, Ban sẽ tiếp tục rà soát, xử lý các dự án chậm tiến độ; phối hợp với nhà đầu tư, sở, ngành và địa phương tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ xây dựng, nhất là đối với các dự án trọng điểm trong khu kinh tế, khu công nghiệp. Đồng thời, Ban sẽ tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng đã được bố trí vốn, tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và phấn đấu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn theo quy định. Nếu những cam kết này được thực hiện nhất quán, khu kinh tế Quảng Trị có cơ hội trở thành một cực công nghiệp – dịch vụ mới của miền Trung, nơi nhà đầu tư được đối xử bằng thủ tục nhanh, hạ tầng tốt và kỷ luật thực thi rõ ràng.
