Từ chỉ đạo đến cơ hội cho người trẻ
Hỗ trợ khởi nghiệp thanh niên là tập hợp chính sách và nguồn lực giúp người trẻ tiếp cận vốn, giảm gánh nặng kinh doanh, phát triển năng lực và đưa sản phẩm ra thị trường. Đây không chỉ là lời kêu gọi tinh thần dấn thân; hiệu quả phải được đo bằng những trở ngại cụ thể mà startup trẻ có thể vượt qua.
Ngày 19/10/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo 535/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Chương trình đối thoại với thanh niên năm 2026. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp.
Yêu cầu này xuất phát từ khoảng cách giữa tiềm năng và điều kiện thực tế: thanh niên đã tham gia các lĩnh vực công nghệ mới, nhưng cơ chế hỗ trợ còn thiếu đột phá, nguồn lực hạn chế, trong khi kỹ năng của một bộ phận lao động trẻ chưa theo kịp thị trường. Vì vậy, trọng tâm cần chuyển từ khẩu hiệu sang khả năng tiếp cận vốn, dịch vụ và khách hàng.
Vốn đa dạng hơn, chi phí kinh doanh nhẹ hơn
Với vốn khởi nghiệp thanh niên, chỉ đạo giao Bộ Tài chính nghiên cứu hoàn thiện cơ chế để khơi thông, đa dạng hóa nguồn vốn cho người trẻ khởi nghiệp, doanh nghiệp trẻ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Hướng đi được nêu là huy động nguồn lực xã hội, đồng thời lồng ghép và sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước cho các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm.
Vốn không phải nút thắt duy nhất. Thủ tướng yêu cầu giảm mạnh chi phí thành lập và vận hành doanh nghiệp, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo thuận lợi để các dự án tiếp cận vốn, chương trình hỗ trợ. Đây là điểm sát với nhu cầu của startup trẻ: giảm thời gian và chi phí tuân thủ có thể quan trọng không kém một khoản vay nếu doanh nghiệp còn ở giai đoạn thử nghiệm.
Chính sách trong quá trình xây dựng cũng cần tính đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp trẻ và doanh nghiệp một người do thanh niên làm chủ. Muốn các nhóm này hưởng lợi, tiêu chí tiếp cận cần minh bạch, thủ tục tương xứng với quy mô và nguồn vốn phải đến đúng lúc doanh nghiệp cần.
Không chỉ tiền: công nghệ, thị trường và tiếng nói doanh nghiệp
Một khoản vốn khó phát huy tác dụng nếu doanh nghiệp thiếu công nghệ phù hợp hoặc không tìm được khách hàng. Chỉ đạo đặt mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp trẻ tiếp cận cả công nghệ lẫn thị trường, đồng thời tháo gỡ trở ngại về thể chế và môi trường kinh doanh để người trẻ tham gia sâu hơn vào đổi mới sáng tạo.
Cơ chế phản hồi kiến nghị cũng là một phần của hỗ trợ khởi nghiệp. Bộ Tài chính được giao phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cùng Trung ương Đoàn tổng hợp kiến nghị của doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp do thanh niên làm chủ để báo cáo Thủ tướng xem xét, chỉ đạo định kỳ hằng tháng. Trung ương Đoàn còn được đề nghị phát huy vai trò đại diện, phối hợp đề xuất xử lý vướng mắc.
Để cơ hội không chỉ tập trung ở đô thị, các địa phương cần chú ý thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số và người trẻ có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ tiếp cận đào tạo nghề, vốn, công nghệ và thị trường. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát khó khăn trong kinh tế nông nghiệp, nông thôn, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý I năm 2027.
Thước đo quyết định: tiến độ và kết quả thực chất
Các mốc triển khai tạo cơ sở để theo dõi trách nhiệm: nghiên cứu chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực mới như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử phải hoàn thành trong quý IV năm 2026; rà soát chính sách việc làm và năng lực nghề nghiệp cho thanh niên phải báo cáo trong quý I năm 2027.
Mốc thời gian chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng kết quả kiểm chứng được. Thủ tướng yêu cầu chương trình thanh niên xác định rõ mục tiêu, đầu ra, nhiệm vụ, cơ quan chủ trì và tiến độ, đồng thời làm rõ đóng góp thực chất của từng hoạt động. Đây là điều kiện then chốt để tránh việc có chương trình nhưng startup vẫn không biết nộp hồ sơ ở đâu, nhận hỗ trợ gì hay khi nào được phản hồi.
Kết luận: chỉ đạo mở ra một khung hỗ trợ rộng hơn cho doanh nghiệp trẻ, từ vốn và chi phí đến công nghệ, thị trường và tiếng nói chính sách. Nhưng cơ hội chỉ thành hiện thực khi các cơ quan công khai cách tiếp cận, xử lý kiến nghị đúng hạn và đo hiệu quả bằng việc doanh nghiệp có thể thành lập, vận hành, tạo việc làm và phát triển bền vững.
