Thế hệ doanh nhân Việt kiều Mỹ mới: Từ Wall Street trở về để dẫn dắt vốn nội
Doanh nhân Việt kiều Mỹ trong thế hệ mới là những người trưởng thành trong môi trường tài chính toàn cầu, tích lũy kinh nghiệm tại các định chế quốc tế rồi quay về đầu tư Việt Nam với tham vọng xây dựng quỹ đầu tư quy mô lớn, sở hữu tài sản chiến lược và tái định hình cách doanh nghiệp trong nước tiếp cận vốn. Câu chuyện của họ không chỉ là hồi hương, mà là nỗ lực chuyển dòng tri thức và chuẩn mực Wall Street vào nền kinh tế đang lên của Việt Nam. Ở đây, nổi bật là hành trình lập quỹ đầu tư 300 triệu USD song song với thương vụ nâng sở hữu Highlands Coffee để nắm quyền chi phối văn hóa cà phê hiện đại tại nội địa.
Lê Bá Nam Anh: Từ gần hai thập kỷ lăn lộn quốc tế đến tham vọng quỹ đầu tư 300 triệu USD
Lê Bá Nam Anh sinh năm 1988 là một chân dung tiêu biểu cho lớp doanh nhân Việt từng đi qua Wall Street, tập đoàn đa quốc gia rồi quay về dựng cuộc chơi vốn riêng. Học tại Dartmouth College và lấy MBA ở Kellogg School of Management, ông từng làm việc tại Credit Suisse và Jefferies trên phố tài chính New York trước khi giữ vai trò chiến lược và M&A cho Cargill tại Singapore ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Trở về nước sau 13 năm, Nam Anh nhận trách nhiệm Giám đốc tài chính kiêm phụ trách chiến lược tại Seedcom, tham gia huy động vốn mới, rồi chuyển sang lĩnh vực bán lẻ cà phê với vị trí Phó tổng giám đốc và tiếp đó là CEO The Coffee House cho đến tháng 3/2022, trước khi quay lại con đường thuần đầu tư thông qua Masan và sau đó là công ty riêng 3V Partners.
Vietnam Go Global Fund I: Tham vọng quỹ đầu tư 300 triệu USD đặt cược vào doanh nghiệp Việt
Điểm then chốt trong bước chuyển của Nam Anh là việc sáng lập và điều hành 3V Partners, với sản phẩm trọng tâm là Vietnam Go Global Fund I (VGG I), một quỹ đầu tư tư nhân đặt mục tiêu huy động tổng cộng 300 triệu USD. Theo kế hoạch, quỹ dự kiến huy động khoảng 50–100 triệu USD trong năm 2026 trước khi hoàn tất vòng huy động cuối cùng vào năm 2027. Mỗi khoản đầu tư sẽ ở mức 20–50 triệu USD, nhắm tới các doanh nghiệp Việt Nam có mô hình kinh doanh đã được chứng minh và còn dư địa mở rộng, với giá trị khoảng 50–300 triệu USD. Cùng lúc, 3V Partners đang tư vấn 5 giao dịch trong các mảng công nghệ, bán lẻ, dịch vụ tài chính và khai khoáng với tổng giá trị gần 3 tỷ USD, cho thấy tham vọng không chỉ là quỹ mới, mà là một "bàn tay" gắn vốn quốc tế với doanh nghiệp Việt trên quy mô lớn.
David Thái và Highlands Coffee: Nghệ thuật giữ và đoạt lại quyền chi phối thương hiệu Việt
Nếu Nam Anh tiêu biểu cho thế hệ quỹ đầu tư mới, thì doanh nhân Việt kiều Mỹ David Thái lại là biểu tượng của việc tạo dựng và giành lại quyền kiểm soát tài sản tiêu dùng biểu tượng – Highlands Coffee. Sinh năm 1972 tại Việt Nam, ông sang Mỹ định cư cùng gia đình tại Seattle vào năm 1979 rồi học ngành Quản trị kinh doanh ở Đại học Washington trước khi quyết định trở về Việt Nam khởi nghiệp năm 1996. Sau thử nghiệm với quán cà phê Âu Lạc, ông cùng vợ sáng lập Highlands Coffee năm 1999 với mong muốn tạo ra thương hiệu cà phê mang dấu ấn Việt Nam. Qua thỏa thuận chuyển nhượng mới, doanh nghiệp của ông đã nâng tỷ lệ Highlands Coffee sở hữu từ 40% lên 51%, qua đó nắm quyền chi phối, trong khi đối tác ngoại chỉ còn giữ 49% và mất quyền kiểm soát. Đó là bước đi mang ý nghĩa biểu tượng: thương hiệu cà phê nội được doanh nhân Việt kiều sáng lập quay lại làm chủ cuộc chơi dài hạn.
Ý nghĩa chiến lược: Khi doanh nhân Việt kiều mang vốn và chuẩn mực quốc tế về định hình thị trường nội
Hành trình của Lê Bá Nam Anh và David Thái cho thấy một xu hướng đáng chú ý: doanh nhân Việt kiều Mỹ không còn chỉ đóng vai trò cầu nối, mà từng bước trở thành lực lượng định hình cuộc chơi vốn và sở hữu tại Việt Nam. Một bên là quỹ đầu tư 300 triệu USD nhắm tới doanh nghiệp nội đã trưởng thành, một bên là thương hiệu cà phê nội địa lớn nhất với cấu trúc Highlands Coffee sở hữu do người Việt kiều chi phối. Cả hai đều dùng kinh nghiệm quốc tế để nâng chuẩn quản trị, mở rộng thị trường, nhưng đồng thời khẳng định tầm quan trọng của chiến lược nắm giữ tài sản Việt thay vì để vốn ngoại quyết định. Nếu thế hệ doanh nhân này thành công, họ không chỉ mang tiền về nước; họ đang viết lại cách doanh nghiệp Việt bước ra thế giới trên nền tảng vốn, thương hiệu và câu chuyện thuộc về người Việt.
