Từ dòng khách du lịch mùa vụ đến nhu cầu ở lâu, làm việc, đầu tư
Xu hướng khách Nga Đà Nẵng mới không chỉ là những chuyến nghỉ dưỡng ngắn ngày theo mùa, mà là làn sóng du khách có ý định ở lâu, tìm việc làm, thuê nhà dài hạn và thăm dò cơ hội đầu tư, khiến ranh giới giữa khách du lịch và cư dân lâu dài dần mờ đi và đặt ra bài toán phát triển đô thị kiểu mới cho thành phố biển này.
Chiều 25.9, Sở VH-TT-DL Đà Nẵng tổ chức chương trình “Đà Nẵng và Nga - CIS: Dấu ấn đồng hành, kiến tạo tương lai” với hơn 150 đại biểu doanh nghiệp lữ hành, hàng không, lưu trú và khu điểm du lịch tham dự. Đây không chỉ là một sự kiện xúc tiến thông thường, mà là nơi thành phố công khai đặt mục tiêu định hướng lại cách khai thác thị trường Nga - CIS cho giai đoạn từ 2027 trở đi. Trong 8 tháng đầu năm, Đà Nẵng đón hơn 400.000 lượt khách Nga và CIS, riêng khách Nga gần 300.000 lượt, tăng 151,4% so với cùng kỳ trước và đưa Nga vào top 10 thị trường quốc tế lớn nhất thành phố. Con số này cho thấy sức hút rõ rệt, nhưng nếu chỉ dừng ở “đông khách” thì Đà Nẵng đang bỏ lỡ cơ hội lớn hơn là xây dựng một cộng đồng cư dân lâu dài đến từ Nga và các nước CIS.
Bùng nổ lượng khách: tín hiệu rõ ràng cho một thị trường ở lâu
8 tháng đầu năm, Đà Nẵng đón khoảng 14,25 triệu lượt khách, tăng 25,6% so với cùng kỳ; riêng khách Nga và CIS đạt hơn 440.000 lượt, tăng gần 95% và chiếm gần 6% tổng khách quốc tế. Theo lãnh đạo ngành du lịch, đây là kết quả của việc khôi phục các chuyến bay thuê chuyến kết nối nhiều thành phố của Nga và CIS với Đà Nẵng. Đáng chú ý, trong 6 tháng từ tháng 4, một doanh nghiệp lữ hành đã đưa khoảng 57.000 lượt khách Nga - CIS đến Đà Nẵng qua 240 chuyến charter, hơn 80% lưu trú tại khách sạn 4-5 sao và ở trung bình từ 10 đêm trở lên. Đây là thời lượng cư trú mà nhiều thành phố mơ ước, vì nó mở cửa cho các dịch vụ ngoài khu resort: không gian làm việc, học ngôn ngữ, hoạt động cộng đồng và thậm chí là các dịch vụ hỗ trợ đầu tư.
Trên môi trường số, chiến dịch quảng bá Đà Nẵng trên hệ sinh thái Yandex tiếp cận khoảng 17,2 triệu người dùng tại Nga và CIS, tạo ra 63,4 triệu lượt hiển thị và hơn 523.000 lượt xem website Danang Fantasticity. Lượng tìm kiếm về Đà Nẵng tăng tới 281% trong giai đoạn từ tháng 1.2023 đến tháng 6.2026, đưa thành phố vươn lên vị trí thứ hai về lượng tìm kiếm trong nhóm điểm đến Việt Nam được khảo sát trên Yandex. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “Nga hiện là thị trường mang lại nguồn truy cập lớn nhất cho website du lịch chính thức của Đà Nẵng trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 8.2026”. Khi người Nga tìm Đà Nẵng nhiều hơn, ở lâu hơn và chi tiêu cao hơn, bài toán không còn là “làm sao kéo khách đến”, mà là “làm sao để họ muốn ở lại và quay lại như những cư dân thứ hai”.
Tín hiệu mới: từ thuê phòng đến thuê nhà, từ du khách đến cư dân lâu dài
Dữ liệu tìm kiếm trên Yandex cho thấy một bước ngoặt quan trọng: ngoài từ khóa du lịch, các truy vấn liên quan tới bất động sản tại Việt Nam, đầu tư và thuê bất động sản tăng rõ rệt trong khoảng một năm gần đây so với 1-2 năm trước. Đây là lớp nhu cầu thứ hai, sâu hơn, nơi du khách Nga Đà Nẵng không chỉ hỏi “ở khách sạn nào?” mà bắt đầu hỏi “có căn hộ nào cho thuê dài hạn?”, “mua nhà thế nào?”, “ở đây có việc làm hay cơ hội kinh doanh gì không?”. Theo đại diện phía Yandex, nhu cầu thuê bất động sản dài hạn của người nước ngoài thường kéo dài 5-10 năm, hoặc ít nhất 2-3 năm tương ứng với thời gian làm việc tại Việt Nam. Nghĩa là rất nhiều người không còn tự xem mình là khách qua đường, mà là cư dân tạm trú cần một nơi gắn bó.
Đối với Đà Nẵng, đây là cơ hội hiếm có để chuyển dịch từ “bán phòng” sang “bán địa điểm sống”. Khi dòng du khách bắt đầu hành xử như cư dân lâu dài, thành phố có thể thu hút một lớp người ở lâu, làm việc từ xa, đầu tư bất động sản hoặc mở doanh nghiệp nhỏ. Nhưng cơ hội luôn đi cùng rủi ro: nếu không có khung pháp lý rõ cho đầu tư bất động sản của người nước ngoài, không có dịch vụ hỗ trợ thủ tục cư trú và không tính tới sức chứa hạ tầng, Đà Nẵng có thể lặp lại vết xe của các điểm đến “nóng” từng để thị trường thứ cấp chi phối và đẩy giá nhà vượt xa khả năng của người dân địa phương. Quan trọng hơn, nếu chỉ chăm chăm bán căn hộ mà quên đầu tư cho không gian sống, giao thông, giáo dục và cộng đồng quốc tế, thành phố sẽ không giữ chân được những người muốn ở lâu.
Đường bay thường lệ và bài toán thoát khỏi mô hình du lịch theo mùa
Tới nay, hơn 440.000 lượt khách Nga và CIS vẫn phụ thuộc mạnh vào các chuyến charter theo mùa vì Đà Nẵng chưa có đường bay thường lệ trực tiếp từ Nga. Các doanh nghiệp lữ hành chỉ có thể “gom khách” trong một khung thời gian hạn chế, dẫn đến quỹ phòng lúc thiếu, lúc dư, hợp đồng với cơ sở lưu trú không đủ dài hạn và sản phẩm thiết kế riêng cho thị trường này còn khá nghèo. Lãnh đạo Trung tâm Xúc tiến Du lịch nhận định, ngay cả khi chưa có charter trở lại, một bộ phận khách Nga vẫn tự nối chuyến để đến Đà Nẵng. Điều này đủ để đặt lên bàn bài toán đường bay thường lệ: nếu du khách chịu đi nối chuyến nghĩa là cầu đã có, vấn đề là thành phố và hãng hàng không có dám đầu tư để biến cầu mùa vụ thành cầu quanh năm hay không.
Ở góc độ chiến lược, đường bay thường lệ là điều kiện cần để rời bỏ mô hình du lịch “cao điểm – thấp điểm” bị chi phối bởi tour trọn gói và tùy hứng charter. Khi lịch bay ổn định, doanh nghiệp có thể kí hợp đồng quỹ phòng dài hơn, chủ động xây sản phẩm cho mùa thấp điểm và nuôi dưỡng khách quay lại nhiều lần. Ngành du lịch Đà Nẵng đã đặt mục tiêu tăng thị trường Nga - CIS khoảng 30-35% vào năm 2027 và một doanh nghiệp dự kiến mở rộng kết nối lên 17 thành phố thuộc Nga và CIS, hướng tới 98.000 lượt khách chỉ riêng qua hệ thống của họ. Một câu trích đáng chú ý là: “Đây là tín hiệu để các hãng hàng không nghiên cứu khả năng hình thành đường bay thường lệ, giúp dòng khách đến thành phố ổn định hơn thay vì phụ thuộc vào các chuyến thuê chuyến theo mùa”. Không có đường bay thẳng, mọi kế hoạch xây cộng đồng cư dân lâu dài sẽ luôn thiếu nền móng.
Từ du lịch đại trà sang kinh tế ở lâu: Đà Nẵng cần làm gì tiếp theo?
Thời gian lưu trú bình quân của khách Nga – trên 10 đêm – đang đẩy Đà Nẵng ra khỏi vùng an toàn của mô hình du lịch đại trà. Khi một người ở hơn một tuần, họ cần nhiều hơn biển đẹp và buffet sáng: các tour ngắn tới Hội An, chương trình văn hóa bản địa, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, không gian làm việc, khu vui chơi gia đình và cả những cộng đồng nói tiếng Nga để giao lưu. Thành phố đã xác định phải nâng chất lượng dịch vụ, đa dạng trải nghiệm và đào tạo nhân lực tiếng Nga thay vì chỉ chạy theo số lượng khách. Câu hỏi “du khách sẽ đi đâu, chơi gì trong hơn 10 ngày ở Đà Nẵng?” nếu được trả lời nghiêm túc sẽ biến mỗi chuyến đi thành một phép thử cho khả năng ở lâu.
Để chuyển sang mô hình kinh tế ở lâu, Đà Nẵng cần một gói chính sách đồng bộ: quy hoạch sản phẩm du lịch hướng tới lưu trú dài ngày; phát triển các khu căn hộ dịch vụ, co-living và không gian làm việc chung thân thiện với người nước ngoài; hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ cư dân lâu dài như trường học, y tế, tư vấn pháp lý; cùng chiến lược thu hút đầu tư bất động sản minh bạch, tránh đầu cơ. Về phía du lịch, các chương trình famtrip, presstrip và kết nối doanh nghiệp với thị trường Nga - CIS cần được thiết kế theo hướng dài hạn, coi các công ty lữ hành là đối tác phát triển cộng đồng chứ không chỉ là bên mang khách đến. Nếu biết khai thác đúng, làn sóng du khách Nga Đà Nẵng hôm nay có thể trở thành hạt nhân của một cộng đồng cư dân lâu dài, giúp thành phố bớt phụ thuộc vào mùa vụ và tiến tới một cấu trúc kinh tế gắn với ở lâu, làm việc và đầu tư.
