Sách giáo khoa năm học mới: Không chỉ là những cuốn sách trên bàn học
Sách giáo khoa năm học mới là hệ thống tài liệu chính thức dùng trong các nhà trường phổ thông, được biên soạn và in ấn thống nhất để triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm mỗi học sinh có đủ sách phù hợp với môn học, cấp học, đồng thời phản ánh định hướng đổi mới nội dung, phương pháp dạy học trên phạm vi cả nước. Nếu nhìn từ phía học sinh và phụ huynh, đó chỉ là những bộ sách cần mua trước ngày tựu trường. Nhưng phía sau là cả một “cỗ máy” sản xuất – phân phối – tập huấn hoạt động liên tục để bảo đảm sách vừa đúng chương trình, vừa đến tay người học đúng thời điểm, với mức giá được điều chỉnh phù hợp khả năng chi trả của đa số gia đình.
Hơn 200 triệu bản SGK và cuộc tổng động viên in ấn sách giáo dục
Điểm nổi bật của mùa sách giáo khoa năm học mới là quy mô sản xuất chưa từng có: hơn 200 triệu bản SGK đã được tổ chức đấu thầu rộng rãi, in và phát hành để đáp ứng đầy đủ các môn học, cấp học và cả chuyên đề tự chọn của học sinh. Đây không đơn thuần là hoạt động in ấn sách giáo dục theo kế hoạch thường niên, mà là cuộc tổng động viên nguồn lực khi cả nước chuyển sang sử dụng thống nhất bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” từ năm học 2026–2027. Đáng chú ý, đơn vị còn chủ động in bổ sung 13 triệu bản sách dự phòng cho các tình huống thiên tai, lũ lụt, biến động dân cư và tăng học sinh cục bộ từng địa phương. Việc xây dựng “kho dự phòng SGK” cho thấy tư duy coi sách giáo khoa là hạ tầng an ninh học tập, chứ không phải hàng hóa thông thường.
Giảm giá SGK 13,3%: Tín hiệu chia sẻ hay bước ngoặt về tư duy giá?
Điểm khiến phụ huynh quan tâm nhất năm nay là mức giảm giá SGK 13,3% so với năm học trước cho toàn bộ từ lớp 1 đến lớp 12. Trong bối cảnh chi phí sống tăng, việc tiết giảm chi phí sản xuất và lưu thông để hạ giá sách giáo khoa không chỉ là chính sách giá mà là tuyên bố về trách nhiệm xã hội của đơn vị phát hành. Câu nói có thể trích lại: “Giá SGK năm học mới từ lớp 1 đến lớp 12 được điều chỉnh giảm bình quân 13,3% so với năm học trước”. Tuy vậy, điều đáng bàn là liệu mức giảm này đã đủ nhẹ gánh cho các gia đình có nhiều con đi học hay chưa, khi khoản mua sách vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi tiêu đầu năm học. Dù thế nào, xu hướng giảm giá thay vì tăng theo chi phí là tín hiệu tích cực, cho thấy sách giáo khoa được nhìn như công cụ công bằng cơ hội học tập, không chỉ là sản phẩm kinh doanh.
Cuộc chạy đua trước ngày 15/8: Đảm bảo không học sinh nào thiếu sách
Việc đặt mục tiêu phát hành sách trước 15/8 là ranh giới rõ ràng giữa chuẩn bị chủ động và bị động chạy theo năm học. Theo kế hoạch, đến trước ngày 15/8, học sinh trên phạm vi cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học và sách bài tập theo nhu cầu. Để đạt được điều này, hệ thống phân phối được tổ chức theo hai nhánh: qua mạng lưới chi nhánh trung gian tại ba miền Bắc, Trung, Nam và Đồng bằng sông Cửu Long, kết nối tới các công ty Sách – Thiết bị giáo dục địa phương và cơ sở giáo dục; song song là kênh bán lẻ và gian hàng trực tuyến phục vụ trực tiếp phụ huynh, học sinh. Tiến độ in, nhập kho, xuất kho được cập nhật và điều tiết hằng ngày, cho thấy sách giáo khoa năm học mới đang được quản lý như chuỗi cung ứng quan trọng chứ không phải dòng sản phẩm bán mùa vụ. Đây là bước tiến đáng kể về tư duy quản trị giáo dục.
Từ SGK thống nhất tới hệ sinh thái số: Bước tiếp theo của chương trình 2018
Đằng sau những thùng sách đang được phát hành là sự chuẩn bị về chuyên môn để sách thực sự “sống” trong lớp học. Từ ngày 1/6 đến 24/7, chương trình tập huấn sử dụng bộ SGK thống nhất đã được tổ chức trên phạm vi cả nước cho giáo viên và cán bộ quản lý, với báo cáo viên chủ yếu là tổng chủ biên, chủ biên và tác giả bộ sách. Về mặt định hướng, việc dùng một bộ SGK thống nhất không làm thay đổi tinh thần đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 mà nhằm giúp việc triển khai chương trình tại cơ sở đồng bộ và hiệu quả hơn. Đồng thời, toàn bộ phiên bản điện tử SGK, sách giáo viên, tài liệu hướng dẫn, video minh họa và học liệu tập huấn được cung cấp miễn phí trên nền tảng số, và sẽ tiếp tục bổ sung các học liệu đa phương tiện, bài tập tương tác để hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp, tăng khả năng tự học và tự đánh giá của học sinh. Nếu sách giấy là “xương sống”, thì hệ sinh thái số đang trở thành “hệ thần kinh” của lớp học mới.
